"Ma trận" cung ứng suất ăn học đường: Rủi ro lọt lưới từ khâu trung gian [Kỳ 2]

Thực phẩm thường không đi thẳng từ cơ sở giết mổ đến bếp ăn trường học mà qua nhiều doanh nghiệp trung gian. Đây là "điểm mờ" khiến thực phẩm kém chất lượng có cơ hội len lỏi.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, chuỗi cung ứng thực phẩm học đường đang bộc lộ những "khe hở" nguy hiểm. Điển hình là đường dây thu gom, tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn) bị triệt phá đầu năm 2026 tại Hà Nội. Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối và cung cấp cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát để tuồn vào hàng chục bếp ăn trường học.

11.png
Trụ sở công ty Cường Phát

Vụ việc này đã trực tiếp vi phạm các chỉ đạo tại Công văn 2236/BYT-ATTP, vốn yêu cầu nâng cao vai trò của người đứng đầu trong việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố.

Trước đó, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ xuất nhập khẩu Nhật Anh (Hà Nội) cũng bị phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng tại các trường học ở huyện Mỹ Đức. Đơn vị này vận chuyển thực phẩm bằng xe máy thiếu dụng cụ bảo quản, khu vực bếp không được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn, thậm chí làm khống hồ sơ tập huấn kiến thức cho nhân viên.

11a-3619.png
Công văn số 2236/BYT-ATTP ngày 1/4/2026 của Bộ Y tế

Góc khuất phía sau các bản hợp đồng

Phản biện lại các cáo buộc, đại diện các nhà thầu cung ứng thường viện dẫn lý do họ cũng là "nạn nhân" của các cơ sở giết mổ gian dối. Ông Phạm Hồng Duy - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ Suất ăn Công nghiệp Hà Nội - cho biết doanh nghiệp đã cung cấp đầy đủ hồ sơ kiểm thực ba bước và hóa đơn chứng từ, nhưng việc phân biệt thịt lợn bệnh đã được "hợp thức hóa" giấy tờ thú y là nhiệm vụ quá sức đối với đơn vị cung ứng suất ăn sẵn.

Tuy nhiên, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Nếu nhà thầu biết rõ thực phẩm không an toàn mà vẫn đưa vào sử dụng, đây có dấu hiệu vi phạm hình sự chứ không chỉ là hành vi hành chính". Việc Công ty Nhật Anh bị phạt 40 triệu đồng được cho là chưa đủ sức răn đe. Trong khi đó, Công điện 26/CĐ-TTg của Thủ tướng đã yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh phải tăng cường giám sát cơ sở giết mổ, kiên quyết xử lý các cá nhân hợp thức hóa quy định cho sản phẩm không bảo đảm vệ sinh.

11.png
Công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ

Sự gian dối trong hồ sơ thầu và lòng tham của một bộ phận doanh nghiệp đã biến các bếp ăn trường học thành nơi tiêu thụ thực phẩm bẩn. Để bảo vệ học sinh, Công văn 2236 yêu cầu công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng kịp thời.

QUY ĐỊNH VỀ TRUY XUẤT NGUỒN GỐC THỰC PHẨM

Theo Công văn 2236/BYT-ATTP ngày 1/4/2026: Đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể và chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố. Hành vi sử dụng nguyên liệu quá hạn hoặc không rõ nguồn gốc bị nghiêm cấm theo Điều 5 Luật An toàn thực phẩm.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Siết chặt trách nhiệm giải trình: Lời giải cho bài toán ATTP học đường

Suất ăn học đường: Lỗ hổng sau "lá chắn" khẩn cấp của Chính phủ [Kỳ 1]

Chỉ vài ngày sau khi Công điện số 26/CĐ-TTg và Công văn 2236/BYT-ATTP được ban hành nhằm siết chặt an toàn thực phẩm học đường, vụ 184 học sinh nghi ngộ độc tại TP HCM đã phơi bày những thách thức trong quản lý thực thi.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, tính đến sáng ngày 11/4/2026, số học sinh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới, TP HCM) đã tăng lên 184 ca. Trong đó, 141 trường hợp điều trị ngoại trú và 43 trường hợp điều trị nội trú. Kết quả xét nghiệm từ Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy vi khuẩn Salmonella đã xuất hiện trong phân của các học sinh này. Đáng báo động hơn, trong số 10 mẫu phân được lấy ban đầu, có tới 7 mẫu dương tính với loại vi khuẩn Salmonella.

11.png
Công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ

Suất ăn học đường: Khi nhà trường chỉ đặt niềm tin vào giấy tờ? [Kỳ 2]

Việc thực phẩm bẩn liên tiếp lọt vào trường học cho thấy những kẽ hở chết người trong quy trình lựa chọn nhà thầu và sự buông lỏng quản lý sau khi trúng thầu.

Theo tìm hiểu của PV Báo Tri Thức và Cuộc Sống, đằng sau những khay cơm học đường là một chuỗi cung ứng phức tạp nơi hoạt động đấu thầu và lựa chọn đơn vị cung cấp đang tồn tại không ít rủi ro. Thực phẩm thường không đi thẳng từ cơ sở sản xuất đến bếp ăn mà phải qua nhiều tầng trung gian, nơi sự kiểm soát chất lượng bị xem nhẹ so với lợi ích kinh tế.

Doanh nghiệp trung gian và "bẫy" hồ sơ đẹp

Đấu thầu suất ăn học đường: Cần nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu [Kỳ 3]

Sự "độc tôn" của Công ty Suất ăn công nghiệp Hà Nội tại hàng trăm trường học đòi hỏi một cái nhìn khách quan từ các cơ quan chức năng về tính minh bạch và hiệu quả của hình thức "lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt".

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, sự hiện diện của Công ty Cổ phần Dịch vụ Suất ăn công nghiệp Hà Nội không chỉ gói gọn tại Hà Nội (93 gói thầu) mà còn lan rộng sang Bắc Ninh (21 gói), Hưng Yên (20 gói) và Ninh Bình (10 gói).

Trong bối cảnh hành chính năm 2026, khi cấp huyện không còn tồn tại, vai trò giám sát của UBND cấp xã (nơi quản lý trực tiếp các trường tiểu học) và các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh trở nên vô cùng quan trọng. Việc lựa chọn nhà thầu theo hình thức đặc biệt theo Điều 84 và 85 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đòi hỏi hồ sơ phương án lựa chọn nhà thầu phải cực kỳ chặt chẽ.

Đọc nhiều nhất

Tin mới