Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, đằng sau tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp chỉ 0,13% tại Gói thầu số 05XL-SXKD-2026 về sửa chữa thường xuyên công trình xây dựng năm 2026 các hạng mục công trình chính và công trình phụ trợ do Công ty Thủy điện Sông Tranh làm chủ đầu tư, quá trình công bố thông tin dự án trên hệ thống mạng quốc gia cũng bộc lộ những điểm gợn cần được phân tích đa chiều.

Độ trễ công bố hồ sơ mời thầu kéo dài

Dữ liệu hồ sơ pháp lý thể hiện, ngay từ ngày 27/12/2025, Giám đốc Công ty Thủy điện Sông Tranh Vũ Đức Toàn đã đặt bút ký ban hành Quyết định số 1937/QĐ-TĐST về việc phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu các gói thầu thuộc nguồn vốn sản xuất kinh doanh điện đợt 1 năm 2026. Trong Kế hoạch này, thời gian dự kiến bắt đầu tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu số 05XL-SXKD-2026 được ấn định rõ ràng là trong Quý 1/2026. Đây được đánh giá là bước đi chuẩn bị sớm, tạo tiền đề khoa học để chủ đầu tư chủ động triển khai công tác mua sắm, sửa chữa định kỳ công trình.

Tuy nhiên, thực tế diễn biến tiến độ triển khai lại xuất hiện một độ trễ rất lớn so với quyết định đã ban hành. Phải đến tận ngày 14/04/2026 (tức là bước sang Quý 2/2026, sau gần 4 tháng so với ngày ký Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu), Thông báo mời thầu với mã số TBMT: IB2600150367 mới chính thức được phát hành công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Sự chậm trễ trong việc công khai thông tin này ngay lập tức đặt ra dấu hỏi lớn về tính minh bạch, tính kế hoạch và sự kịp thời trong công tác điều hành dự án của ban lãnh đạo chủ đầu tư. Khi hồ sơ pháp lý bị lưu giữ quá lâu và chỉ được tung ra thị trường một cách muộn màng, các nhà thầu tiềm năng có thể bị lỡ nhịp, gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thông tin, thu xếp nguồn vốn đối ứng, điều động máy móc chuyên dụng và bố trí nhân sự phù hợp để lập hồ sơ dự thầu đạt chất lượng.

Hệ quả nhãn tiền của việc chậm trễ này là khi gói thầu thực hiện đóng thầu vào lúc 09h00 ngày 23/04/2026, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận chỉ có duy nhất 1 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu qua mạng, đó chính là cái tên quen thuộc: Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Đồng Tâm. Sự vắng bóng hoàn toàn của các đối thủ cạnh tranh độc lập đã tạo điều kiện tối ưu để doanh nghiệp này một mình một ngựa băng băng về đích mà không gặp rào cản nào.

Tại Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu do Giám đốc Vũ Đức Toàn ký, Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Đồng Tâm chính thức trúng thầu với mức giá 2.638.592.286 đồng. Đặt lên bàn cân so sánh với giá dự toán gói thầu ban đầu là 2.642.081.511 đồng, chủ đầu tư Thủy điện Sông Tranh chỉ tiết kiệm được chưa tới 3,5 triệu đồng cho một gói thầu có quy mô lên tới hơn 2,6 tỷ đồng. Một tỷ lệ tiết kiệm thấp chỉ 0,13% đã phần nào phơi bày sự kém hiệu quả trong việc tối ưu hóa đồng vốn tại doanh nghiệp.

Nghịch lý hiệu quả kinh tế trên cùng một hệ thống quản lý

Nghịch lý lớn nằm ở chỗ, cũng chính tại Công ty Thủy điện Sông Tranh, đối với Gói thầu số 06XL-SXKD-2026 có giá dự toán là 1.709.492.381 đồng, khi công tác thông tin được đảm bảo đồng bộ, thu hút được 2 nhà thầu cùng tranh tài là Công ty Đồng Tâm và Công ty TNHH Mai Phương Minh, chủ đầu tư lại thu về kết quả vô cùng mỹ mãn. Dưới áp lực cạnh tranh sòng phẳng của thị trường, Công ty Đồng Tâm đã buộc phải chủ động hạ giá chào thầu xuống còn 1.535.722.214 đồng để giành quyền trúng thầu. Mức giảm giá tiết kiệm ngân sách lúc này đạt lên tới hơn 10%.

Sự khác biệt một trời một vực về mặt hiệu quả kinh tế giữa hai gói thầu diễn ra trong cùng một khoảng thời gian, cùng một chủ đầu tư, cùng một nhà thầu trúng thầu càng minh chứng sâu sắc cho tầm quan trọng sống còn của việc đảm bảo môi trường thông tin cạnh tranh thông thoáng.

Bình luận về độ trễ công bố thông tin dưới góc nhìn chuyên môn, Chuyên gia đấu thầu Lê Hân đánh giá: "Điều 8 của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Thông tư 79/2025/TT-BTC đã quy định rất nghiêm ngặt, rành mạch về thời hạn cung cấp và đăng tải thông tin về đấu thầu trên mạng quốc gia. Việc chủ đầu tư chậm trễ, tự ý lùi thời gian đăng tải Kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc Thông báo mời thầu so với quy định phê duyệt nội bộ có thể được nhìn nhận như một dạng rào cản thông tin phi truyền thống. Sự thiếu kịp thời này làm lỡ cơ hội chuẩn bị của nhiều nhà thầu, trực tiếp dẫn tới tình trạng độc diễn dự thầu. Khi không có sức ép từ các đối thủ, việc nhà thầu chào giá bám sát trần để tối đa hóa lợi nhuận là phản xạ kinh tế tất yếu, nhưng hệ lụy kéo theo chính là sự thất thoát vô hình đối với nguồn vốn ".

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin:

[Kỳ 3] Hiệu quả vốn đầu tư công và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu