Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Dương Minh Châu - Phạm Minh Tùng đã đặt bút ký Quyết định số 158/QĐ-BQL phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu số một: Xây lắp (Bao gồm: Xây dựng +ĐBGT+di dời trụ điện). Gói thầu này thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu công trình nâng cấp đường số 8, tổ 4, tổ 5 ấp Phước Long 2, với đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH THL.
Gói thầu hơn ba tỷ đồng, tiết kiệm xấp xỉ 23 triệu đồng
Dự án nâng cấp đường số 8, tổ 4, tổ 5 ấp Phước Long hai mang ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao năng lực lưu thông và thúc đẩy kinh tế nông thôn tại địa phương. Nguồn vốn để thực hiện gói thầu được trích từ ngân sách địa phương, cụ thể là ngân sách tỉnh hỗ trợ mục tiêu kết hợp cùng ngân sách cấp xã. Để triển khai dự án, ngày 04/05/2026, Phó Giám đốc phụ trách Phạm Minh Tùng đã ký Quyết định số 81/QĐ-BQL phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, ấn định hình thức đấu thầu là chào hàng cạnh tranh qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Tổng mức đầu tư cho gói thầu Xây lắp (Bao gồm: Xây dựng +ĐBGT+di dời trụ điện) được giới hạn ở mức 3.336.064.031 đồng. Theo quy định của pháp luật đấu thầu hiện hành, việc áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng hướng tới mục tiêu tối thượng là mở rộng tính cạnh tranh, thu hút đông đảo các nhà thầu có năng lực trên toàn quốc tham gia, từ đó sàng lọc được đơn vị thi công tốt nhất với chi phí tiết kiệm nhất cho ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, biên bản mở thầu hoàn thành vào ngày 21/05/2026 lại ghi nhận một thực tế trái ngược với kỳ vọng cạnh tranh. Gói thầu có quy mô 3.336.064.031 đồng nhưng chỉ thu hút duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ tham dự là Công ty TNHH THL. Do không vấp phải sự cạnh tranh từ bất kỳ đối thủ nào, doanh nghiệp này dễ dàng vượt qua các bước đánh giá và chính thức được xướng tên trúng thầu tại Quyết định số 158/QĐ-BQL ban hành ngày 02/06/2026.
Chi tiết đáng lưu tâm nhất nằm ở mức giá trúng thầu. Công ty TNHH THL bỏ giá 3.335.000.000 đồng, sau đó áp dụng tỷ lệ giảm giá 0,66% để đưa giá dự thầu cuối cùng về mức 3.312.989.000 đồng. Nếu làm một phép tính trừ đơn giản giữa giá dự toán ban đầu và giá trúng thầu được phê duyệt, số tiền ngân sách nhà nước tiết kiệm được chỉ dừng ở con số xấp xỉ 23 triệu đồng.
Một dự án đầu tư công cấp thiết có tỷ lệ tiết kiệm 0,66%, dù hoàn toàn đúng quy trình theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 khi chỉ có một nhà thầu tham dự, song vẫn đặt ra những băn khoăn rất lớn về tính hiệu quả kinh tế. Hiệu quả sử dụng vốn không chỉ nằm ở việc giải ngân đúng thủ tục, mà cốt lõi phải nằm ở việc ngân sách được tối ưu hóa ở mức tối đa thông qua môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Lịch sử đấu thầu của Công ty TNHH THL
Đi sâu vào dữ liệu doanh nghiệp, Công ty TNHH THL được thành lập năm 2020, có địa chỉ trụ sở tại khu phố Trâm Vàng 3, phường Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. Người đại diện pháp luật là bà Nguyễn Thị Mỹ Linh.
Dữ liệu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia thể hiện, tính đến đầu tháng 06/2026 Công ty TNHH THL đã tham gia khoảng 13 gói thầu và duy trì tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 13/13 gói. Tổng giá trị trúng thầu độc lập tích lũy qua các năm đã lên tới 14.886.594.278 đồng. Một điểm đặc biệt là toàn bộ 13 gói thầu mà doanh nghiệp này trúng đều nằm trong địa giới hành chính của tỉnh Tây Ninh. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 96.76%.
Các gói thầu có giá trị mà Công ty TNHH THL đã trúng trong giai đoạn 2025-2026 phải kể đến: Gói thầu Thi công xây dựng (bao gồm cả Chi phí đảm bảo giao thông) tại Phòng Kinh tế xã Truông Mít, trị giá 1.922.366.000 đồng, trúng tháng 04/2026; Gói thầu Xây dựng tại Phòng Kinh tế xã Lộc Ninh, trị giá 727.346.000 đồng, trúng tháng 04/2026; Gói thầu số 01 : Xây lắp (Bao gồm: Xây dựng+ĐBGT) tại Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Khu Vực 5, trị giá 1.344.504.000 đồng, trúng tháng 09/2025
Góc nhìn chuyên gia
Luật sư Nguyễn Thị Hương từ Đoàn Luật sư TP HCM nhận định dựa trên nền tảng của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, quy định hiện hành hoàn toàn cho phép chủ đầu tư phê duyệt kết quả trúng thầu nếu nhà thầu duy nhất đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hồ sơ mời thầu "Tuy nhiên, để bảo vệ cao nhất quyền lợi của nhà nước, vai trò của chủ đầu tư là phải rà soát, đánh giá lại toàn bộ các tiêu chí kỹ thuật, nhân sự, tài chính trong hồ sơ mời thầu xem có vô tình xuất hiện rào cản hạn chế cạnh tranh hay không. Nếu phát hiện các tiêu chí mang tính định hướng, chủ đầu tư có trách nhiệm phải yêu cầu tư vấn điều chỉnh để thu hút nhiều nhà thầu hơn".
Đồng thời, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ khẳng định trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan phê duyệt là yếu tố sống còn "Quy trình có thể đúng, luật không sai, nhưng hiệu quả sử dụng nguồn vốn thì chưa đạt yêu cầu. Cơ quan chức năng cấp trên cần giám sát, kiểm tra ngẫu nhiên các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm dưới một phần trăm và chỉ có một nhà thầu tham gia để đánh giá chất lượng thực tế của hồ sơ mời thầu, cũng như giám sát tính độc lập của đơn vị tư vấn".
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.