Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đầu tư công tại các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn TP HCM đang ghi nhận những chuyển biến tích cực về tính công khai, minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách. Trong bối cảnh hệ thống hành chính mới được áp dụng đồng bộ, việc nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu và tối ưu hóa chi phí đã trở thành thước đo mạng hành chính công. Một trong những minh chứng điển hình cho xu hướng này là kết quả lựa chọn nhà thầu vừa được công bố tại gói thầu xây lắp quy mô lớn của Trường Đại học Sài Gòn.

Tiết kiệm ngân sách khoảng 7,4% từ gói thầu xấp xỉ 7,3 tỷ đồng

Công trình Cải tạo, sửa chữa khu A Cơ sở một Trường Đại học Sài Gòn là dự án trọng điểm nhằm hoàn thiện cơ sở hạ tầng sư phạm. Gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án này được thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, tạo điều kiện cho mọi nhà thầu có đủ năng lực trên thị trường tham gia cạnh tranh sòng phẳng.

Thông báo mời thầu số IB2600189302 được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vào ngày 07/05/2026. Gói thầu đã thu hút sự quan tâm lớn từ thị trường với bốn nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu. Ngày 01/06/2026, căn cứ các báo cáo thẩm định, hiệu trưởng Trường Đại học Sài Gòn đã ký Quyết định số 216/QĐ-ĐHSG phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

Theo quyết định, giá gói thầu được xác định ở mức 7.306.577.015 đồng. Đơn vị xuất sắc vượt qua các đối thủ để giành quyền thực hiện dự án là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và Đầu tư Xây dựng Phan Thành với giá trúng thầu xấp xỉ 6.762.915.500 đồng. Thời gian thực hiện hợp đồng được ấn định là 60 ngày.

Xét về khía cạnh kinh tế, việc chênh lệch giữa giá dự toán và giá trúng thầu đã mang lại khoản tiết kiệm khoảng 544 triệu đồng cho ngân sách nhà nước. Quy đổi ra tỷ lệ, gói thầu đạt mức tiết kiệm khoảng 7,4%. Đây là mức tiết kiệm cao, một điểm sáng đáng ghi nhận đối với chủ đầu tư cũng như bên mời thầu là Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Thái A.

Lỗ hổng pháp lý môi trường: Rào cản khiến "ông lớn" Viettel dừng bước

Điểm nhấn mang tính chiều sâu chính luận tại gói thầu này nằm ở quá trình chấm điểm kỹ thuật khắt khe. Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu cho thấy, hai trong số bốn nhà thầu tham dự đã bị loại ngay từ vòng xem xét năng lực do không đáp ứng được các tiêu chuẩn bắt buộc về bảo vệ môi trường.

Cụ thể, Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel và Liên danh Thi công Xây dựng đều bị đánh giá không đạt yêu cầu kỹ thuật do phạm phải một lỗi cơ bản: Không có tài liệu chứng minh về hợp đồng nguyên tắc với đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường. Riêng đối với Liên danh Thi công Xây dựng, đơn vị này còn bị điểm trừ khi cung cấp tiến độ thi công chưa phù hợp với bảng tiến độ tổng thể.

Việc một tập đoàn lớn có mạng lưới chi nhánh rộng khắp như Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel bị loại bởi một tiêu chí kỹ thuật mảng môi trường đã để lại bài học sâu sắc. Nhiều doanh nghiệp thường chỉ tập trung vào năng lực tài chính, máy móc cốt lõi mà bỏ qua cam kết phụ trợ về xử lý rác thải xây dựng – vốn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm an toàn môi trường học đường.

Năng lực thực thi của Công ty Xây dựng Phan Thành

Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và Đầu tư Xây dựng Phan Thành (MSDN: vn0317412193) thành lập năm 2022. Doanh nghiệp đăng ký địa chỉ giao dịch tại C3/23 D8 Đường Bùi Thanh Khiết, Khu Phố 3, Xã Tân Nhựt, TP HCM, người đại diện pháp luật là ông Phạm Văn Thành.

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến đầu tháng 06/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 26 gói thầu, trong đó trúng 23 gói, trượt 3 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 17.507.602.194 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 94.26%.

Phân tích dữ liệu đấu thầu cho thấy, trong năm 2025, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và Đầu tư Xây dựng Phan Thành từng trúng nhiều gói thầu cải tạo, sửa chữa quy mô nhỏ tại Trường Đại học Sài Gòn. Cụ thể như: Gói thầu Cải tạo, sửa chữa sân khấu, lắp đặt cửa đi gỗ hội trường E, trị giá 459.748.096 đồng, trúng tháng 09/2025; gói Cải tạo sửa chữa chống thấm khu E, gia cố sàn thao tác hội trường A, trị giá 458.019.159 đồng, trúng tháng 09/2025; gói Cải tạo hệ thống điện, đóng vách thạch cao, sơn nước hội trường lầu 7, trị giá 458.019.159 đồng, trúng tháng 09/2025; Gói Sửa chữa, chống thấm nhà vệ sinh ký túc xá, trị giá 454.331.500 đồng, trúng tháng 09/2025

Góc nhìn chuyên gia

Theo luật sư Nguyễn Thị Hương "việc kiên quyết loại bỏ các hồ sơ không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường là chỉ dấu cho thấy sự thượng tôn pháp luật trong đầu tư công ích, đặc biệt tại môi trường học đường. Hồ sơ mời thầu điện tử quy định rất rõ các tiêu chí tiên quyết, và theo quy định tại Thông tư số 79/2025/TT-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính, các sai sót thuộc về giải pháp kỹ thuật cốt lõi và năng lực thực hiện như hợp đồng xử lý chất thải không thuộc diện được bổ sung hay làm rõ sau thời điểm đóng thầu. Sự chủ quan của các nhà thầu lớn khi tham gia phân khúc xây lắp dân dụng quy mô trung bình thường nằm ở việc thiếu cẩn trọng trong các hồ sơ phụ trợ, dẫn đến hậu quả pháp lý là bị loại ngay từ vòng ngoài nhằm bảo đảm tính bình đẳng, minh bạch cho toàn hệ thống".

Đồng quan điểm, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ "gói thầu đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 7,4% là một con số rất tích cực trong bối cảnh siết chặt chi thường xuyên và tối ưu hóa dòng vốn đầu tư công hiện nay. Kết quả này phản ánh sự tuân thủ nghiêm túc Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu quả, công khai, minh bạch trong công tác đấu thầu. Việc bốn nhà thầu tham gia nộp hồ sơ chứng tỏ thị trường có sự cạnh tranh thực chất. Bài học rút ra cho các doanh nghiệp lớn như Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel là không được phép chủ quan trước bất kỳ tiêu chí nào, dù là nhỏ nhất trong hồ sơ mời thầu, bởi quy trình số hóa và chấm thầu qua mạng hiện nay không có chỗ cho sự linh động hay vị nể quy mô thương hiệu".