Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, đầu năm 2026, dư luận xã hội rúng động trước loạt vụ việc thực phẩm bẩn "lọt lưới" vào các bếp ăn trường học tại Hà Nội và TP HCM. Đây không chỉ là những vi phạm hành chính đơn thuần mà là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến sức khỏe của thế hệ tương lai vì lợi ích kinh tế bất chính.
Đường dây 300 tấn thịt lợn bệnh và "vòi bạch tuộc" vào trường học
Vụ việc gây chấn động nhất là đường dây giết mổ, tiêu thụ lợn bệnh quy mô lớn bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội triệt phá vào cuối tháng 3/2026. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt không đảm bảo an toàn.
Điều đáng phẫn nộ là một lượng lớn thịt lợn này đã được bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát để cung cấp vào bếp ăn của nhiều trường học trên địa bàn Thủ đô. Sự việc chỉ bị phanh phui khi cơ quan chức năng tiến hành khởi tố vụ án và 8 bị can liên quan vào ngày 29/3/2026. Theo tìm hiểu của PV, một đơn vị trung gian là Công ty cổ phần Dịch vụ Suất ăn Công nghiệp Hà Nội, đơn vị cung cấp suất ăn cho khoảng 90 trường học, cũng đã thừa nhận có ký hợp đồng lấy nguồn thịt từ Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Dù đại diện doanh nghiệp này khẳng định lô hàng nhập không trực tiếp từ cơ sở bị xử lý, nhưng nguy cơ hàng nghìn học sinh tại các trường như Tiểu học Hồng Vân, Tiểu học Chu Văn An đã tiêu thụ sản phẩm nhiễm bệnh là hoàn toàn có cơ sở.
Cận cảnh sự cẩu thả kinh hoàng tại Công ty Nhật Anh
Không dừng lại ở việc nhập nguyên liệu bẩn, quy trình chế biến suất ăn tại một số đơn vị cũng khiến dư luận bàng hoàng. Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống từ kết quả kiểm tra của Phòng An ninh Chính trị nội bộ phối hợp cùng Sở Y tế thành phố Hà Nội cho thấy những vi phạm nghiêm trọng tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ xuất nhập khẩu Nhật Anh.
Tại các bếp ăn phục vụ học sinh xã Mỹ Đức, TP Hà Nội, lực lượng chức năng phát hiện đơn vị này sử dụng xe máy, thậm chí là xe bò cải tiến để vận chuyển suất ăn mà không hề có dụng cụ bảo quản, thực phẩm thiếu tem nhãn. Kinh hoàng hơn, khu vực bếp nấu không được cấp phép đủ điều kiện an toàn thực phẩm, thiết kế gây ô nhiễm chéo, cống thoát nước hở và đầy côn trùng. Nhân viên trực tiếp chế biến không sử dụng găng tay và hồ sơ tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm đều là hồ sơ khống. Đơn vị này đã bị xử phạt 40 triệu đồng và đình chỉ hoạt động để điều tra trách nhiệm.
Tại TP HCM: Nghi vấn thịt hết hạn trong suất ăn bán trú
Tình hình tại phương Nam cũng không kém phần căng thẳng. Đầu tháng 2/2026, Sở An toàn thực phẩm TP HCM đã phải thành lập đoàn kiểm tra xác minh việc Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng SG (Sago Food) sử dụng thực phẩm nghi quá hạn sử dụng để sản xuất suất ăn bán trú tại xã Hiệp Phước, TP HCM.
Dù Sở An toàn thực phẩm TP HCM cho biết trong năm 2025 đã kiểm tra 39 cơ sở cung cấp suất ăn sẵn và chưa phát hiện vi phạm, nhưng thực tế tại cấp xã, phường lại ghi nhận 45 trường hợp vi phạm trong các cơ sở giáo dục, xử phạt 8 trường hợp với số tiền 62 triệu đồng. Điều này cho thấy sự chênh lệch lớn trong hiệu quả giám sát giữa các cấp quản lý.
Bà Trần Thị Dung, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, nhấn mạnh: “Đây không phải là giết người bằng dao, mà là sự nguy hiểm âm thầm, kéo dài qua nhiều thế hệ”. Những "khe hở" từ lòng tham của người nuôi, sự gian dối của doanh nghiệp cung ứng đến sự lỏng lẻo trong giám sát của nhà trường đang trực tiếp đe dọa sức khỏe của hàng triệu học sinh.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Suất ăn học đường: "bóng ma" trách nhiệm: Khi nhà trường chỉ đặt niềm tin vào giấy tờ
CÁC HÀNH VI BỊ CẤM VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ TRONG CUNG ỨNG THỰC PHẨM
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định tại Điều 16 về các hành vi bị cấm:
Khoản 4. Gian lận: Trình bày sai một cách cố ý hoặc làm sai lệch thông tin, hồ sơ, tài liệu của một bên trong đấu thầu nhằm thu được lợi ích kinh tế hoặc lợi ích khác.
Khoản 5. Cản trở: Có hành vi vi phạm pháp luật về an toàn, vệ sinh thực phẩm dẫn đến nguy cơ gây hại cho sức khỏe, tính mạng con người.
Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 quy định tại Điều 5:
* Khoản 2: Cấm sử dụng nguyên liệu thực phẩm đã quá thời hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc không bảo đảm an toàn để sản xuất, chế biến thực phẩm.
* Khoản 5: Cấm cung cấp thực phẩm không bảo đảm an toàn cho các bếp ăn tập thể, cơ sở giáo dục.
Nghị định 214/2025/NĐ-CP (Hướng dẫn Luật Đấu thầu):
* Quy định về việc đình chỉ tham gia hoạt động đấu thầu từ 01 đến 05 năm đối với nhà thầu có hành vi gian lận hồ sơ năng lực hoặc vi phạm nghiêm trọng các cam kết về chất lượng hàng hóa trong hợp đồng cung cấp suất ăn công nghiệp.
Lưu ý của Luật sư: Theo quy định hiện hành, nếu hành vi cung cấp thực phẩm bẩn gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của nhiều người (đặc biệt là trẻ em), doanh nghiệp và cá nhân liên quan có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" theo Bộ luật Hình sự.