Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án Đường ĐX.02, xã Tân Thanh cũ (đoạn từ chùa Quy Thuận đến QL.57C) vừa qua đã hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu. Kết quả này không chỉ phản ánh nỗ lực tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách mà còn mở ra góc nhìn đa chiều về chất lượng hồ sơ dự thầu của các doanh nghiệp trong ngành xây lắp hiện nay.

Dấu ấn cạnh tranh và bài toán tiết kiệm ngân sách tại đường ĐX.02

Gói thầu "Thi công xây dựng công trình" thuộc dự án đường ĐX.02 do Phòng Kinh tế xã Hưng Nhượng, tỉnh Vĩnh Long làm Chủ đầu tư. Căn cứ theo Quyết định phê duyệt E-HSMT số 14/QĐ-PKT ngày 15/4/2026 do Trưởng phòng Kinh tế - Nguyễn Thị Phương Nga ký ban hành, gói thầu có giá dự toán là 3.464.104.303 đồng, được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước, qua mạng.

Đến thời điểm đóng thầu, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận sự tham gia của ba đơn vị: Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đại Phúc, Công ty TNHH Xây dựng Vạn Như Ý và Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Năm Nu. Việc một gói thầu cấp xã thu hút được ba doanh nghiệp tham gia cạnh tranh là một tín hiệu tích cực, cho thấy môi trường đấu thầu đã có độ mở nhất định.

Vượt qua các đối thủ, Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Năm Nu là đơn vị duy nhất đáp ứng toàn bộ tiêu chí khắt khe của hồ sơ mời thầu. Tại Quyết định số 31/QĐ-PKT ngày 02/06/2026, Phòng Kinh tế xã Hưng Nhượng đã chính thức phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, xướng tên Công ty Xây dựng Năm Nu với giá trúng thầu 3.342.861.000 đồng. So sánh với giá dự toán ban đầu, gói thầu đã mang lại tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 3,5%.

Lỗi trượt thầu của đối thủ

Đào sâu vào Báo cáo đánh giá E-HSDT do Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Gia Long lập, quá trình bóc tách hồ sơ đã bộc lộ những điểm yếu chí mạng của hai nhà thầu đối thủ. Những sai sót này không chỉ dừng lại ở mức độ nhầm lẫn hành chính mà còn đặt ra câu hỏi lớn về tính chuyên nghiệp của các đơn vị dự thầu.

Cụ thể, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đại Phúc bị đánh giá không đạt về cả năng lực kinh nghiệm lẫn kỹ thuật. Hồ sơ dự thầu của đơn vị này thiếu tài liệu chứng minh các vị trí nhân sự chủ chốt (Chỉ huy trưởng, cán bộ kỹ thuật phụ trách thi công, cán bộ an toàn lao động) và thiếu luôn quy trình bảo hành, bảo trì đầy đủ theo yêu cầu. Đáng nói hơn, khi Chủ đầu tư thiện chí ban hành Công văn số 321/PKT ngày 29/4/2026 yêu cầu làm rõ hồ sơ, nhà thầu Đại Phúc đã chọn cách "im lặng". Sự bất hợp tác này khiến hồ sơ lập tức bị loại bỏ.

Tương tự, trường hợp của Công ty TNHH Xây dựng Vạn Như Ý cũng để lại nhiều gợn sóng. Doanh nghiệp này vướng mắc tại tiêu chí yêu cầu có quy trình bảo hành, bảo trì công trình đầy đủ, hợp lý. Tuy nhiên, hồ sơ thuyết minh của nhà thầu lại đi copy nguyên xi nội dung bảo hành dành cho... thiết bị (cam kết đổi mới thiết bị nếu lỗi), mà bỏ quên hoàn toàn các biện pháp bảo trì đường giao thông cốt lõi của dự án. Sự "râu ông nọ cắm cằm bà kia" này thể hiện sự cẩu thả khó chấp nhận. Đáng chú ý, Chủ đầu tư đã cực kỳ kiên nhẫn khi gửi liên tiếp hai công văn (số 322/PKT và 363/PKT) yêu cầu làm rõ. Thế nhưng, cả hai lần phản hồi, nhà thầu Vạn Như Ý vẫn bảo lưu các nội dung không phù hợp, dẫn đến kết cục tất yếu là trượt thầu về mặt kỹ thuật.

Năng lực của Công ty Xây dựng Năm Nu

Trái ngược với sự hời hợt của các đối thủ, Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Năm Nu (Mã số thuế: 1300372226) đã chuẩn bị một bộ hồ sơ kín kẽ, giành chiến thắng thuyết phục. Đặt trụ sở tại Ấp Mỹ Quới, Xã Phước Long, Vĩnh Long, doanh nghiệp này được thành lập từ giữa năm 2003 và tham gia mạng đấu thầu quốc gia năm 2016, người đại diện pháp luật là Bùi Văn Nu.

Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 06/2026 doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 72 gói thầu, trong đó trúng 46 gói, trượt 18 gói, 5 chưa có kết quả, 3 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 170.898.666.931 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập: 102.121.954.120 đồng, với vai trò liên danh: 68.776.712.811 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 96.41%.

Các gói thầu mà nhà thầu đã trúng trong giai đoạn 2025-2026. Cụ thể: Gói thầu: Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án khu vực Giồng Trôm, trị giá 26.361.882.000 đồng, trúng tháng 01/2026; Gói thầu: Chi phí xây dựng tại Ban Quản lý dự án khu vực Giồng Trôm, trị giá 1.887.015.875 đồng, trúng tháng 06/2025; Gói thầu: Thi công xây dựng tại UBND huyện Ba Tri, trị giá 2.487.714.000 đồng, trúng tháng 05/2025; Gói thầu: Thi công xây dựng tại UBND huyện Giồng Trôm, trị giá 6.650.484.129 đồng, trúng tháng 04/2025.

Góc nhìn chuyên gia

Trong bối cảnh Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đang thắt chặt các quy chuẩn về minh bạch, việc Phòng Kinh tế xã Hưng Nhượng tổ chức đấu thầu công khai, tạo điều kiện làm rõ hồ sơ nhiều lần cho nhà thầu là một điểm cộng rất lớn về tính thượng tôn pháp luật.

Theo Luật sư Nguyễn Thị Hương, pháp luật hiện hành quy định rất rõ việc phải đảm bảo quyền lợi cho nhà thầu thông qua khâu làm rõ hồ sơ. Việc Chủ đầu tư kiên nhẫn phát hành đến hai văn bản yêu cầu Công ty Vạn Như Ý giải trình, cũng như gửi yêu cầu cho Công ty Đại Phúc, cho thấy họ không hề có chủ đích loại thầu một cách khiên cưỡng hay áp đặt rào cản kỹ thuật. Hội đồng chấm thầu đã làm việc khách quan, dựa hoàn toàn trên chứng cứ hồ sơ và tuân thủ đúng nguyên tắc: phản ánh hiện tượng, đánh giá trên dữ liệu thực tế và loại bỏ những nhà thầu không đáp ứng chuẩn mực.

Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định, đối với các gói thầu xây lắp quy mô dưới 5 tỷ đồng tại cấp cơ sở, việc đạt được tỷ lệ tiết kiệm trên 3% và có ba nhà thầu tham dự là một kết quả tốt. Chủ đầu tư đã tuân thủ đúng quy trình công khai thông tin, tạo ra một cuộc cạnh tranh về giá, qua đó bảo vệ hiệu quả nguồn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, bức tranh đấu thầu sẽ chỉ thực sự hoàn hảo nếu các bên tham gia đều thể hiện được năng lực cạnh tranh cốt lõi, thay vì tự gạch tên mình bằng những sai sót khó hiểu.