AP dẫn thông tin từ Cơ quan Y tế Gaza cho biết, 21 người đã thiệt mạng trong vụ sập nhà ở thành phố Gaza hôm 16/9. Phần mái của một tòa nhà khác tại thành phố Gaza cũng bị sập vào ngày 18/9 sau một trận mưa, khiến 4 trẻ em bị thương nhẹ.

Vụ việc đã phơi bày những khó khăn và mối nguy hiểm chết người tiềm ẩn mà người dân Palestine tại Gaza vẫn phải đối mặt, gần một năm sau khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hamas hứa hẹn sẽ khởi động lại công cuộc tái thiết tại dải đất này.

"Nơi trú ẩn cuối cùng"

Khi các cuộc đàm phán (giữa Israel và Hamas) rơi vào bế tắc, kế hoạch tái thiết Gaza cũng bị đình trệ. Israel cấm gần như toàn bộ vật liệu xây dựng vào Gaza, khiến ngay cả việc sửa chữa cũng trở nên khó khăn. Nhiều cư dân buộc phải quay trở lại sinh sống trong hàng trăm nghìn ngôi nhà bị hư hại trong các cuộc giao tranh, bất chấp nguy cơ nền móng yếu và tường nhà không ổn định có thể sập bất cứ lúc nào.

Bà Um Mohammad Adas, người có người thân nằm trong số các nạn nhân thiệt mạng hôm 16/9, cho biết tòa nhà bị sập từng là nơi trú ẩn cuối cùng của họ.

“Bây giờ, họ phải nằm ngoài đường, không nhà cửa và chẳng còn gì cả. Ngay cả quần áo họ mặc cũng là đồ đi mượn”, bà Um Mohammad Adas nói về những người thân còn sống sót sau vụ sập nhà.

Nhiều gia đình sống trong các công trình tương tự cho biết họ không đủ khả năng tìm nơi trú ẩn khác.

“Chúng tôi không có tiền để đi nơi khác. Và chúng tôi cũng không đủ tiền mua lều như những người khác”, Ahmad Arafat nói trên con phố ngổn ngang đống đổ nát gần nhà mình.

Những người khác đã quay lại sống trong các tòa nhà bị hư hại, sàn nhà nghiêng ngả và trần nhà nứt nẻ ở thành phố Gaza, nói rằng họ không còn lựa chọn nào khác.

“Điều buộc người ta phải sống ở những nơi này là vì không còn nơi trú ẩn nào khác. Ý tôi là, không có lều, không có nhu yếu phẩm cơ bản. Tôi biết đi đâu, tôi chẳng còn gì ngoài căn nhà này”, Alam Zakout nói bên ngoài tòa nhà bị hư hại nơi anh và gia đình đang sống.

Vụ việc vừa qua không phải là lần đầu tiên các công trình không an toàn ở Gaza bị sập, nhưng số người thiệt mạng cao đã nhấn mạnh mức độ nguy hiểm tại vùng lãnh thổ mà phần lớn dân số không có nơi ở an toàn.

Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) cho biết, trong tuần đầu tháng 9 đã xảy ra vụ sập tại 5 nơi trú ẩn, bao gồm cả nhà riêng hoặc các căn hộ trong những tòa nhà lớn hơn.

Bộ Công trình Công cộng Palestine hôm 16/9 cho biết có hơn 2.000 tòa nhà khác có nguy cơ sập.

Mối nguy ở Gaza vẫn tồn tại khi chưa được tái thiết

Israel tuyên bố sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động tái thiết nào ở Gaza cho đến khi Hamas giải giáp, khiến hơn 1 triệu người phải sống trong các khu tạm cư không an toàn, theo một báo cáo đánh giá thiệt hại chung do Ngân hàng Thế giới và Liên Hợp Quốc công bố hồi tháng 4. Nhiều người phải chen chúc trong những trại lều rộng lớn thiếu vệ sinh cơ bản.

Báo cáo đánh giá cho biết 76% các đơn vị nhà ở đã bị hư hại hoặc phá hủy, gọi sự mất mát về nhà ở tại Gaza là “thảm họa”.

“Người dân chọn ở lại trong các tòa nhà nguy hiểm vì ý nghĩ phải sống trong lều còn tồi tệ hơn, và nguồn cung lều cũng rất khan hiếm nếu họ muốn rời khỏi các tòa nhà đó”, Shaina Low, người phát ngôn của Hội đồng Người tị nạn Na Uy, cho biết. “Không có nguồn cung lều nào được đưa vào Gaza. Người dân chấp nhận rủi ro vì không có lựa chọn thay thế phù hợp”, Shaina nói tiếp.

Hội đồng này là một trong những tổ chức cứu trợ từ lâu đã cảnh báo về cuộc khủng hoảng nơi ở tại Gaza. Gần 3 năm xung đột ở Gaza đã làm hư hại hơn 320.000 ngôi nhà, ảnh hưởng đến 1,7 triệu trong tổng số 2,1 triệu dân của vùng lãnh thổ này, theo một báo cáo công bố tháng trước.

Khảo sát của hội đồng cho thấy 72% người dân đang sống trong các tòa nhà đã bị hư hại. Tại một khu phố ở thành phố Gaza được khảo sát, 22% các tòa nhà có nguy cơ sập bất cứ lúc nào.

Các tòa nhà này có thể trở nên nguy hiểm bất cứ lúc nào. Các kỹ sư và tổ chức nhân đạo cảnh báo chúng đặc biệt dễ sập trong điều kiện thời tiết xấu, khi nước mưa có thể thấm qua bê tông nứt và cốt thép lộ ra ngoài, càng làm yếu thêm những công trình vốn đã bị hư hại.

Tổ chức cứu trợ kêu gọi bổ sung vật liệu xây dựng

Hội đồng Người tị nạn Na Uy và các tổ chức cứu trợ khác gần đây tiếp tục kêu gọi Israel cho phép nhiều vật liệu xây dựng và tái thiết hơn vào Gaza, lưu ý rằng Israel đã hai lần từ chối cho nhập gỗ và bộ dụng cụ trú ẩn khẩn cấp vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9 vì lý do an ninh.

Họ kêu gọi cung cấp gỗ, bộ dụng cụ trú ẩn khẩn cấp, máy xúc và các thiết bị khác cần thiết để dọn dẹp đống đổ nát nguy hiểm. Israel từ lâu đã hạn chế nhập các vật liệu mà họ cho là “có thể sử dụng kép”, cho rằng chúng có thể bị các thành viên (Hamas) chiếm dụng.

Về phần mình, COGAT, cơ quan quân sự Israel giám sát việc phân phối viện trợ tại Gaza, cho biết trong một tuyên bố rằng họ “thường xuyên tạo điều kiện và khuyến khích việc đưa vật liệu trú ẩn vào Dải Gaza phối hợp với các tổ chức quốc tế”.

“Nhưng có mối lo ngại thực sự về an ninh rằng Hamas có thể sử dụng một số vật liệu dự kiến dùng để xây dựng nơi trú ẩn nhằm tăng cường năng lực và tái thiết cơ sở hạ tầng của nhóm này”, COGAT giải thích.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Thủ tướng Israel nêu điều kiện rút quân khỏi Gaza