Trong suốt thập kỷ qua, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Mỹ, Anh và Israel nhiều lần tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen, nhưng nhóm vũ trang này vẫn không bị đánh bại, thậm chí ngày càng trở nên mạnh hơn, AP đưa tin.

Hiện nay, nguy cơ gián đoạn hàng hải tại eo biển Bab al-Mandab đang gia tăng sau khi lực lượng Houthi chiếm quyền kiểm soát thành phố cảng Mokha ở Yemen cùng nhiều hòn đảo chiến lược ở Biển Đỏ. Trong khi đó, lực lượng này tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út và hoạt động vận chuyển hàng hóa của Riyadh ở Biển Đỏ.

Houthi sở hữu lượng lớn tên lửa đạn đạo, UAV

Theo AP, lực lượng Houthi sở hữu một lượng lớn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái (UAV) có thể vươn tới tất cả quốc gia vùng Vịnh cũng như Israel. Họ cũng đã sử dụng tên lửa chống hạm hiện đại và máy bay không người lái để tấn công tàu thuyền ở Biển Đỏ, đe dọa một tuyến đường thương mại quan trọng.

Iran phủ nhận việc trang bị vũ khí cho lực lượng Houthi bởi việc này sẽ vi phạm lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, vũ khí buôn lậu nghi từ Iran từng bị thu giữ trong nhiều chuyến hàng hướng đến Yemen. Một báo cáo của các chuyên gia Liên Hợp Quốc năm 2024 đã ghi nhận "mối liên hệ quân sự" rộng rãi giữa lực lượng Houthi, Iran và các đồng minh khác.

Báo cáo đó ước tính rằng lực lượng Houthi đã tuyển mộ được tới 350.000 thành viên vào năm 2024, tăng từ chỉ 30.000 người vào năm 2015 khi Ả Rập Xê Út can thiệp vào cuộc nội chiến ở Yemen nhằm chống lại lực lượng Houthi và áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các khu vực mà Houthi kiểm soát ở Yemen.

Lực lượng Houthi có thể sử dụng máy bay không người lái và tên lửa tương đối rẻ để nhắm mục tiêu vào các mỏ dầu và cơ sở hạ tầng khác ở Ả Rập Xê Út, cũng như các tàu chở dầu ngoài khơi.

Trong khi Iran được cho là cung cấp các linh kiện tiên tiến như hệ thống dẫn đường, lực lượng Houthi có thể tự sản xuất phần lớn vũ khí của họ, và có những ý kiến ​​cho rằng họ có thể đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chế tạo tên lửa tốt hơn.

Ả Rập Xê Út sở hữu một loạt vũ khí do Mỹ cung cấp, bao gồm cả máy bay hiện đại cũng như hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến. Tuy nhiên, với việc nguồn cung các tên lửa đánh chặn đang cạn kiệt, không rõ liệu Ả Rập Xê Út có thể chống đỡ các cuộc tấn công trong bao lâu, không chỉ từ lực lượng Houthi mà còn từ các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn ở Iraq.

Hiệu quả của các cuộc không kích nhằm vào Houthi ở mức hạn chế

Ả Rập Xê Út đã tiến hành chiến dịch quân sự chống lại Houthi từ năm 2015, sau khi lực lượng này chiếm quyền kiểm soát phần lớn miền Bắc Yemen và cả thủ đô Sanaa từ Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận. Ngay cả khi đó, Ả Rập Xê Út vẫn lo ngại về sự trỗi dậy của một lực lượng ủy nhiệm được vũ trang mạnh mẽ của Iran.

Trong 7 năm tiếp theo, Ả Rập Xê Út đã tiến hành nhiều đợt không kích nhằm vào lực lượng Houthi. Lực lượng của Chính phủ Yemen cũng nỗ lực đẩy lùi nhóm vũ trang này, song chiến tuyến hầu như không thay đổi cho đến khi lệnh ngừng bắn được ký kết vào năm 2022, giúp giao tranh tạm lắng.

Năm 2023, sau khi cuộc chiến ở Gaza nổ ra, lực lượng Houthi bắt đầu tấn công các tàu vận tải trên Biển Đỏ. Mỹ và Anh đã phát động nhiều đợt tấn công chống lại lực lượng Houthi bắt đầu từ tháng 1/2024.

Năm sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh tăng cường chiến dịch không kích, với khoảng 2.000 quả bom được thả xuống hơn 1.000 mục tiêu (Houthi).

Sau nhiều tuần bị Mỹ tấn công, lực lượng Houthi đồng ý ngừng tập kích các tàu của Mỹ nhưng họ vẫn tiếp tục nhắm mục tiêu vào Israel. Israel đáp trả bằng các cuộc tấn công vào cuối năm 2025, khiến một số lãnh đạo Houthi thiệt mạng, đồng thời liên tục tấn công một cảng quan trọng.

Trong vài tháng đầu sau khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát cuối tháng 2/2026, lực lượng Houthi phần lớn đứng ngoài cuộc, nhưng đến tháng 7/2026, họ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Ả Rập Xê Út, đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hóa của nước này.

Theo AP, sức mạnh không quân hiếm khi hiệu quả nếu không có lực lượng bộ binh có thể tiến vào và chiếm giữ lãnh thổ sau các cuộc tấn công.

Tuy nhiên, Ả Rập Xê Út dường như không muốn tham gia vào một cuộc chiến toàn diện khác với lực lượng Houthi. Một chiến dịch trên bộ sẽ dẫn đến giao tranh kéo dài và thương vong cao. Mỹ dường như cũng muốn đứng ngoài cuộc. Một hiệp ước phòng thủ chung giữa Ả Rập Xê Út với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan được ký kết tháng trước vẫn chưa được kích hoạt.

Về phần mình, Houthi kiểm soát các khu vực có địa hình đồi núi hiểm trở thuận lợi cho việc phòng thủ và giấu quân.

Trong khi đó, các lựa chọn ngoại giao cũng rất hạn chế. Lực lượng Houthi yêu cầu Ả Rập Xê Út dỡ bỏ lệnh phong tỏa, điều này sẽ đồng nghĩa với việc thừa nhận thất bại trong cuộc chiến kéo dài và mở đường cho Iran viện trợ nhiều hơn cho họ.

"Chừng nào xung đột giữa Mỹ và Iran chưa được giải quyết, sẽ không có tiến triển đáng kể nào giữa Ả Rập Xê Út và Houthi. Lực lượng Houthi hoàn toàn không sẵn sàng nhượng bộ bất kỳ điều gì”, Thomas Juneau, giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học Ottawa, chuyên về Iran và Yemen, nhận định.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Houthi kiểm soát đảo chiến lược qua eo biển Bab el-Mandeb