Cảnh tượng sửng sốt ở pháo đài trên mây của người Chachapoya

Ẩn giữa rừng mây Andes, một thành đá khổng lồ vẫn đứng trên núi cao, hé lộ sức mạnh đáng kinh ngạc của người Chachapoya.

Ở độ cao khoảng 3.000 m, trên một đỉnh núi nhìn xuống thung lũng sông Utcubamba ở miền Bắc Peru, Kuélap hiện ra như một thành phố cổ giữa biển mây. Công trình này là một trong những dấu tích quan trọng nhất của nền văn hóa Chachapoya, từng phát triển tại vùng Andes đông bắc trước khi người Inca mở rộng quyền lực đến khu vực này.

Ảnh: Wikimedia Commons

Kuélap gây ấn tượng trước hết bởi những bức tường đá khổng lồ. Một số đoạn cao tới 20 m, bao quanh một quần thể rộng hàng hecta. Bên trong có hơn 400 công trình, phần lớn có mặt bằng hình tròn – một đặc điểm rất điển hình của kiến trúc Chachapoya. Những ngôi nhà từng có mái hình nón bằng vật liệu thực vật, tạo nên một diện mạo hoàn toàn khác với các thành phố đá nổi tiếng của người Inca.

Điều thú vị là Kuélap thường được gọi là “pháo đài”, nhưng các nghiên cứu khảo cổ cho thấy chức năng của nó phức tạp hơn nhiều. Đây từng là trung tâm cư trú, nghi lễ, hành chính và tang lễ, đồng thời có thể giữ vị trí chính trị đặc biệt trong mạng lưới các cộng đồng Chachapoya. UNESCO cho biết quy mô và sự phức tạp của Kuélap phản ánh một xã hội có tổ chức và phân tầng khá rõ rệt.

Ảnh: calendarioperu

Những lối vào của Kuélap cũng khiến công trình trở nên kỳ lạ. Một số cổng được thiết kế rất hẹp và kéo dài, khiến người đi vào phải di chuyển trong không gian bị giới hạn bởi những bức tường cao. Cách bố trí này có thể mang ý nghĩa phòng thủ, kiểm soát người ra vào hoặc nghi lễ, nhưng chức năng chính xác của từng lối đi vẫn là chủ đề nghiên cứu.

Bên trong thành còn có những công trình đặc biệt như đền Mayor và Torreón. Các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều dấu tích chôn cất và nghi lễ, cho thấy Kuélap không đơn thuần là một nơi sinh sống. Một số di vật có nguồn gốc từ những vùng khá xa cũng cho thấy nơi đây từng có các mối liên hệ với những cộng đồng khác ở Peru.

Ảnh: Wikimedia Commons

Kuélap được nhà địa phương Juan Crisóstomo Nieto ghi nhận trong chuyến thám hiểm năm 1843, sau nhiều thế kỷ bị rừng núi che phủ. Ngày nay, di tích vẫn được nghiên cứu và bảo tồn. Bộ Văn hóa Peru xem Kuélap là một biểu tượng quan trọng của vùng Amazonas.

Điều khiến Kuélap hấp dẫn không chỉ nằm ở những tảng đá cổ. Đứng giữa những bức tường phủ rêu, nhìn mây trôi qua các đỉnh Andes, người ta có thể hình dung một xã hội từng xây dựng cả một thành phố trên núi cao – rồi để nó biến mất giữa rừng mây.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Nghệ nhân Kỷ Băng hà khắc tượng chim từ ngà voi ma mút

Các cuộc khai quật tại hang Hohle Fels thuộc khu vực Di sản Thế giới UNESCO Swabian Jura ở tây nam nước Đức đã phát hiện ra hai bức tượng chim tuyệt đẹp có niên đại 40.000 năm được chạm khắc từ ngà voi ma mút. 

Những phát hiện đáng chú ý này đến từ các tầng văn hóa Aurignacian phong phú tại Hohle Fels, nơi đã tạo ra một số tác phẩm nghệ thuật tạo hình cổ nhất được biết đến và có niên đại từ thời kỳ đầu tiên con người hiện đại đến vùng Thượng Danube.

two-bird-figurines-fou-1.jpg
Hai bức tượng chim được điêu khắc từ ngà voi có kích thước bé bằng đầu ngón tay.

Giải mã 'chiếc tai khổng lồ' được UNESCO vinh danh là di sản thế giới

Giữa vùng đồng quê yên bình của nước Anh, một chiếc "tai khổng lồ" hướng lên bầu trời đã góp phần thay đổi cách nhân loại khám phá vũ trụ.

Nằm tại hạt Cheshire, Jodrell Bank Observatory là một trong những trung tâm thiên văn vô tuyến nổi tiếng nhất thế giới. Được thành lập năm 1945 bởi nhà vật lý vô tuyến Bernard Lovell, nơi đây đã góp phần đặt nền móng cho ngành thiên văn vô tuyến hiện đại. Nhờ những đóng góp nổi bật về khoa học và lịch sử, năm 2019, UNESCO đã công nhận Jodrell Bank là Di sản Thế giới. Đây là một trong số rất ít di sản trên thế giới được vinh danh chủ yếu vì giá trị khoa học và công nghệ.

Tận mục xưởng chế tác đá trong di tích Cách Tân Kiều ở Quảng Tây

Di tích Cách Tân Kiều được công nhận là một xưởng chế tác đá Thời kỳ đồ đá mới quan trọng, nơi người cổ đại sản xuất các công cụ bằng đá một cách có hệ thống.

Di tích Cách Tân Kiều thuộc Thời kỳ đồ đá mới nằm tại thành phố Bách Sắc, Quảng Tây, miền nam Trung Quốc. Các nhà khảo cổ cho rằng nơi đây từng là một "xưởng chế tác" Thời kỳ đồ đá mới, nơi con người tiền sử sản xuất các công cụ bằng đá.

Rải rác khắp khu di chỉ là những khối đá lớn có bề mặt phẳng, từng được người nguyên thủy sử dụng làm bệ kê và làm bàn đẽo gọt trong quá trình chế tác các loại công cụ. Xung quanh các khối đá này, các nhà khảo cổ đã phát hiện búa đá, rìu đá cùng nhiều loại công cụ bằng đá khác.

Đọc nhiều nhất

Tin mới