Theo tìm hiểu của Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH MTV Phúc Khang (mã số doanh nghiệp 3900887622, trụ sở tại phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh) là một cái tên quen thuộc trong giới nhà thầu thi công xây lắp tại địa phương. Doanh nghiệp này được ghi nhận đã tham gia hàng loạt gói thầu và gặt hái tỷ lệ trúng thầu ấn tượng trong những năm qua.

Tuy nhiên, khi đi sâu vào phân tích các Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, Biên bản mở thầu và Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu, những con số về tỷ lệ tiết kiệm lại bộc lộ một bức tranh đáng suy ngẫm về bài toán quản lý và tối ưu hóa nguồn vốn nhà nước.

Điệp khúc trúng thầu sát giá: Khi cạnh tranh vắng bóng tại địa phương

Dữ liệu hồ sơ đấu thầu thể hiện, tại các gói thầu mà Công ty TNHH MTV Phúc Khang tham gia độc lập, tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thường xuyên nằm dưới mức 0,5%. Đây là một ngưỡng thấp so với kỳ vọng của một cuộc đấu thầu rộng rãi nhằm tìm kiếm phương án tài chính tối ưu cho các công trình hạ tầng công cộng. Việc ngân sách nhà nước chỉ tiết kiệm được một khoản tiền nhỏ đối với các dự án trị giá hàng chục tỷ đồng đang khiến dư luận quan tâm về tính hiệu quả kinh tế thực tế của hoạt động đấu thầu tại địa phương.

Điển hình là Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Đường 20 Điện Biên Phủ, khu phố Ninh Đức – Ninh Lợi (Số E-TBMT: IB2600180890) do Ban Quản lý dự án phường Ninh Thạnh làm chủ đầu tư. Đây là dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương và ngân sách tỉnh hỗ trợ mục tiêu. Mặc dù được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng để tạo cơ hội cho mọi nhà thầu đủ năng lực tham gia, nhưng đến thời điểm đóng thầu, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất Công ty TNHH MTV Phúc Khang nộp hồ sơ tham dự.

Vào ngày 30/05/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án phường Ninh Thạnh, ông Nguyễn Thế Nam, đã ký quyết định phê duyệt cho nhà thầu này trúng thầu với giá 15,836 tỷ đồng. Đáng nói, giá dự toán của gói thầu này được ấn định là 15,905 tỷ đồng. Như vậy, qua một quy trình lựa chọn nhà thầu cho dự án quy mô gần 16 tỷ đồng, số tiền tiết kiệm được cho ngân sách nhà nước chỉ nhỉnh hơn 68 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,43%.

Tương tự, tại Gói thầu Thi công xây dựng (bao gồm chi phí đảm bảo an toàn giao thông) thuộc Dự án Khu tái định cư Phường 3 (Số E-TBMT: IB2600161206) do Ban Quản lý dự án phường Tân Ninh làm chủ đầu tư. Mặc dù ở gói thầu này có hai nhà thầu tham dự, nhưng kết quả phê duyệt vào ngày 21/05/2026 cho thấy giá trúng thầu của Công ty TNHH MTV Phúc Khang là 6,731 tỷ đồng, bám sát mức giá gói thầu ban đầu là 6,736 tỷ đồng. Mức giảm giá chưa tới 5 triệu đồng cho một dự án quy mô gần 7 tỷ đồng đã kéo biên độ tiết kiệm về mức cực kỳ thấp là 0,07%.

Sự chênh lệch rõ rệt từ các gói thầu liên danh

Bức tranh hiệu quả kinh tế chỉ thực sự thay đổi rõ nét khi doanh nghiệp này bắt tay thực hiện liên danh với các đơn vị khác. Tại Dự án Bảo trì, sửa chữa đột xuất đường Tuần tra biên giới đoạn qua xã Phước Vinh và xã Hòa Hội, Liên danh Phúc Khang và Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xây dựng Đặng Minh Quân đã trúng thầu với giá 11,451 tỷ đồng so với giá dự toán 11,805 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 3,00%.

Hay tại gói thầu quy mô lớn Nâng cấp nghĩa trang liệt sĩ đồi 82 (Quyết định ngày 16/03/2026), Liên danh Đồi 82 (gồm Công ty TNHH MTV Phúc Khang cùng hai đối tác khác) cũng mang về tỷ lệ giảm giá 3%, giữ lại cho ngân sách nhà nước khoảng 3,3 tỷ đồng. Sự chênh lệch rõ rệt về biên độ giảm giá giữa việc đấu thầu độc lập và tham gia liên danh càng làm nổi bật những dấu hỏi về tính cạnh tranh khi nhà thầu Phúc Khang đứng độc lập một mình tại các dự án.

Hiệu quả kinh tế: Không thể chỉ đúng quy trình hành chính

Dưới góc nhìn pháp lý khách quan, việc một doanh nghiệp là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng thầu sát giá hoàn toàn không vi phạm pháp luật nếu các quy trình lập hồ sơ, đăng tải thông tin và chấm thầu diễn ra công khai, minh bạch theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Bất kỳ nhà thầu nào khi tham gia thương trường cũng có quyền đưa ra mức giá tối ưu để đảm bảo biên độ lợi nhuận, và việc họ là đơn vị duy nhất nộp hồ sơ không phải là lỗi của nhà thầu.

Tuy nhiên, câu chuyện ở đây nằm ở vai trò và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nguồn vốn công. Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích: "Luật 90/2025/QH15 sửa đổi đã nhấn mạnh rất rõ mục tiêu tối thượng của đấu thầu là tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và đặc biệt là hiệu quả kinh tế. Khi một loạt các gói thầu có tỷ lệ giảm giá chỉ xoay quanh 0,07% đến 0,43%, tính hiệu quả kinh tế về mặt tài chính đã bị triệt tiêu".

Nguồn vốn đầu tư công vốn được hình thành từ tiền ngân sách, do đó cần được sử dụng một cách hiệu quả và mang lại giá trị thặng dư cao nhất cho xã hội. Đặc biệt, kể từ ngày 01/07/2025, với việc áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (chỉ còn Cấp Tỉnh và Cấp Xã), vai trò của các Ban Quản lý dự án cấp xã như phường Ninh Thạnh, phường Tân Ninh thuộc tỉnh Tây Ninh càng trở nên đặc biệt quan trọng. Các chủ đầu tư không thể chỉ "nghiệm thu quy trình" bằng cách thấy có một nhà thầu đủ điều kiện là lập tức phê duyệt trúng thầu sát giá trần. Theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, trách nhiệm của người đứng đầu là phải chủ động thương thảo, đàm phán hợp đồng, thậm chí đánh giá lại các rào cản kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu để mở rộng sức hút thị trường, tạo sự cạnh tranh thực chất nhằm tối ưu hóa chi tiêu công.

Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Mổ xẻ hồ sơ thầu Phúc Khang: Khi đối thủ cạnh tranh bất ngờ 'hụt hơi'