Tìm hiểu về trung tâm của mọi sự thèm muốn trong não bộ

Nghiên cứu cho thấy, việc kích hoạt GLP-1 trực tiếp ở vách ngăn bên trong não bộ có thể làm giảm việc sử dụng cocaine, amphetamine, thuốc phiện và nicotine.

Các nghiên cứu từ những năm 1970 đã chỉ ra mối liên hệ giữa hình ảnh tưởng tượng sống động và việc lạm dụng ma túy. Hiểu được mối liên hệ giữa sự thèm muốn và việc tiêu thụ là điều cốt lõi để hiểu về chứng nghiện.

Điều này đã là một bí ẩn đối với khoa học thần kinh trong nhiều thập kỷ, nhưng sự ra đời của một nhóm thuốc giảm cân mới có thể đã mang lại cho chúng ta cơ hội cần thiết để hiểu rõ hơn về nó.

neuroscience-addiction-brain-cravings.jpg
Ký ức về trải nghiệm thôi thúc não bộ đưa ra cảm giác thèm muốn.

Các loại thuốc mới này – bao gồm Ozempic và Wegovy – bắt chước hormone GLP-1 để kích thích giải phóng insulin, làm chậm quá trình tiêu hóa và tăng cảm giác no.

Chúng được gọi là chất chủ vận GLP-1 và ban đầu được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường loại 2 vì giúp kiểm soát lượng đường trong máu.

Một tác dụng phụ khác là những người sử dụng các loại thuốc này cũng giảm cân rất nhiều.

Nhưng còn một tác dụng khác ít được công bố hơn. Các nghiên cứu trên người cho thấy chất chủ vận GLP-1 làm giảm lượng rượu tiêu thụ. Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật cho thấy những loại thuốc này cũng làm giảm việc sử dụng cocaine, amphetamine, thuốc phiện và nicotine.

Nằm phía trên các vùng não sản sinh dopamine là một khu vực gọi là vách ngăn bên. Cấu trúc não này từ lâu đã được cho là có liên quan đến việc điều chỉnh cảm xúc.

Vào năm 1953, các nhà nghiên cứu hành vi tiên phong người Mỹ Joseph Brady và Walle Nauta đã đặt ra thuật ngữ "cơn thịnh nộ vách ngăn" khi động vật bị tổn thương ở vách ngăn bên cho thấy sự gia tăng hung hăng, trong khi kích thích trực tiếp vùng não này lại làm giảm sự hung hăng.

1786620431804.png
Kích hoạt GLP-1 trực tiếp ở vách ngăn bên được chứng minh là giúp giảm cảm giác thèm muốn.

Các nghiên cứu gần đây hơn đã đặt vách ngăn bên vào vị trí trung tâm của mạng lưới kết nối thần kinh. Điều này đã định hình lại cách chúng ta suy nghĩ về chức năng của nó.

Mặc dù mối liên hệ giữa vách ngăn bên và một vùng khác gọi là vùng dưới đồi có thể chịu trách nhiệm cho sự giận dữ do vách ngăn gây ra, vách ngăn bên còn liên kết với nhiều vùng khác có chức năng khác nhau.

Điều quan trọng là, vách ngăn bên chia sẻ thông tin này với các vùng sản sinh dopamine.

Việc kích hoạt GLP-1 trực tiếp ở vách ngăn bên đã được chứng minh gần đây là làm giảm lượng thức ăn tiêu thụ ở chuột . Đầu năm nay, một nghiên cứu khác cũng cho thấy điều tương tự đối với việc tiêu thụ rượu.

Những phát hiện này đang định hình lại hiểu biết của chúng ta về cách bộ não xử lý thèm muốn và đã tập trung sự chú ý vào vách ngăn bên như là nơi trú ngụ của cảm giác thèm muốn.

ChatGPT hỗ trợ người lớn tuổi đối đầu với chứng Alzeimer.

Nói nhiều ngôn ngữ giúp làm chậm quá trình lão hóa não bộ

Học nhiều ngôn ngữ giúp tăng thể tích não, giữ trí nhớ và chống lão hóa, theo nghiên cứu từ hơn 86.000 người trên thế giới.

Để tìm hiểu vì sao một số người lớn tuổi vẫn giữ được sự minh mẫn trong khi những người khác suy giảm trí tuệ nhanh hơn, giới nghiên cứu tập trung phân tích tác động của việc sử dụng đa ngôn ngữ. Khi một người biết từ hai ngôn ngữ trở lên, tất cả các ngôn ngữ đó luôn hoạt động trong não bộ. Mỗi khi muốn giao tiếp, người nói phải liên tục lựa chọn ngôn ngữ phù hợp, ức chế từ vựng khác và điều chỉnh âm thanh hoặc ngữ pháp chỉ trong tích tắc.

anh-man-hinh-2026-08-04-luc-160353.png
(Shutterstock)

Thay đổi não bộ của phi hành gia trong các sứ mệnh vũ trụ

Theo nghiên cứu mới, bộ não của các phi hành gia có thể thay đổi hình dạng và dịch chuyển vị trí khi thực hiện sứ mệnh vũ trụ dài ngày.

phiii-1.jpg
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences ngày 12/1, nhóm các nhà khoa học thông tin rằng, sau các chuyến bay vào vũ trụ, não của phi hành gia bị nghiêng và dịch chuyển lên trên và phía sau so với vị trí bình thường khi ở Trái đất. Ảnh: Brain: 3dMedisphere/Getty; Background: ESA/Hubble & NASA.
phi-1.jpg
Vùng não bị ảnh hưởng là phần liên quan đến cảm giác, gắn với tình trạng say tàu xe, mất phương hướng và rối loạn thăng bằng. Ảnh: peepo / Getty Images.

Phát hiện các tế bào não giúp duy trì động lực

Nghiên cứu do GS Hiroyuki Mizoguchi và giáo sư danh dự Kiyofumi Yamada, Đại học Nagoya dẫn đầu đã xác định được một cơ chế não bộ giúp duy trì động lực.

Mất động lực là hiện tượng phổ biến ở những người trầm cảm, nghiện ngập và ADHD. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ về các quá trình não bộ góp phần gây ra những khó khăn về động lực này.

human-brain-exercise-strength-dumbbells.jpg
Có những tế bào thần kinh giúp chung ta giữ vững động lực được gọi là Tế bào Orexin.

Đọc nhiều nhất

Tin mới