Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đầu tư công tại phường Long Bình, TP Đồng Nai trong năm 2026 ghi nhận sự hiện diện thường xuyên của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Tiến Dũng Phát (mã số thuế: 3603854920). Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tháng (từ tháng 5 đến tháng 7/2026), doanh nghiệp này đã được phê duyệt trúng liên tiếp 4 gói thầu xây lắp do các đơn vị trực thuộc hoặc chịu sự quản lý của UBND phường Long Bình làm chủ đầu tư. Tổng giá trị trúng thầu ghi nhận đạt hơn 10,4 tỷ đồng, nhưng điều khiến dư luận đặc biệt quan tâm là tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại các gói thầu này đều ở mức khiêm tốn, có gói thầu chỉ đạt mức 1,5%.
Đi sâu vào chi tiết các hồ sơ, gói thầu có giá trị lớn nhất là Gói thầu số 1: Xây lắp + Đảm bảo an toàn giao thông (Mã số TBMT: IB2600148844) thuộc dự án Sửa chữa, nâng cấp mặt đường và đầu tư hệ thống thoát nước đường giao thông khu dân cư khu phố 7 và khu phố 7A do Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường Long Bình làm chủ đầu tư. Với giá gói thầu 3.946.241.037 đồng, Liên danh do Công ty Tiến Dũng Phát đứng đầu đã trúng thầu với giá 3.887.178.634 đồng theo Quyết định số 26/QĐ-KTHTĐT ngày 05/05/2026 do ông Lê Hoàng Tiến - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Long Bình ký phê duyệt. Gói thầu này chỉ đạt tỷ lệ tiết kiệm 1,5% và hồ sơ ghi nhận tình trạng "không có nhà thầu khác tham dự".
Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại Gói thầu số 05 (xây lắp): Thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp, cải tạo mặt đường và hệ thống thoát nước tại khu phố 29 (Mã số TBMT: IB2600353554) do Văn phòng HĐND và UBND phường Long Bình làm chủ đầu tư. Mặc dù có đối thủ là Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại Nghĩa Hiệp Thành tham gia đấu thầu qua mạng, nhưng đơn vị này đã bị loại với lý do "E-HSDT không đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật". Kết quả, Công ty Tiến Dũng Phát trúng thầu với giá 2.770.588.140 đồng (đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 2%) theo Quyết định số 87/QĐ-VP ngày 21/07/2026 do bà Ngô Thị Thu Hà - Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Long Bình ký.
Đáng chú ý, vào ngày 31/07/2026, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Long Bình đã ban hành liên tiếp 2 quyết định chỉ định thầu rút gọn cho Công ty Tiến Dũng Phát thực hiện các dự án xây lắp có tổng giá trị gần 4 tỷ đồng. Cụ thể, Gói thầu số 06 (dự án Sửa chữa đường nối từ hẻm 134 đến hẻm 306 đường Nguyễn Ái Quốc) có giá trúng thầu 1.944.680.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 2,51% so với giá gói thầu 1.994.847.879 đồng. Cùng thời điểm, Gói thầu số 04 (Dự án Sửa chữa trụ sở Trung tâm dịch vụ tổng hợp phường Long Bình (Trung tâm Học tập cộng đồng phường Hố Nai cũ)) cũng được giao cho doanh nghiệp này với giá 1.882.685.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt 2,49% so với giá gói thầu 1.930.869.205 đồng. Cả hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu này đều do ông Lê Minh Tiến - Phó Giám đốc Trung tâm ký ban hành.
Nhận định pháp lý từ chuyên gia
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Việc một nhà thầu liên tục trúng thầu tại cùng một địa bàn với tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn là dấu hiệu cần được các cơ quan thanh tra rà soát kỹ lưỡng trên nhiều căn cứ pháp luật".
Thứ nhất, Luật sư Lập dẫn chiếu Khoản 3, Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và khoản 2 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng.
Thứ hai, về hiệu quả kinh tế, Luật sư phân tích: "Theo Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023, đấu thầu là quá trình nhằm bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế". Với các gói chỉ định thầu rút gọn (Gói 04 và 06), Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP yêu cầu chủ đầu tư phải thương thảo về giá để bảo đảm phương án đề nghị trúng thầu tiết kiệm nhất. Đặc biệt, tại điểm b Mục 1 Công văn 5557/BTC-QLĐTV của Bộ Tài chính đã hướng dẫn “Đối với các trường hợp chỉ định thầu khác quy định tại Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với từng loại gói thầu, điều kiện thị trường và địa bàn, bảo đảm khả thi để nhà thầu có thể bố trí, huy động nguồn lực (tài chính, nhân công, thiết bị, vật tư, vật liệu...) thực hiện gói thầu đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng, đặc biệt tại các dự án đầu tư công quan trọng, trọng điểm.”
Thứ ba, về trách nhiệm giải trình khi áp dụng hình thức chỉ định thầu, Luật sư Lập nhấn mạnh Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Tại điểm b Mục 5 của Chỉ thị này nêu rõ: Nghiêm cấm việc chỉ định nhà thầu, nhà đầu tư, lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt không đúng quy định hoặc lợi dụng quy định nhằm mục đích trao thầu cho các nhà thầu, nhà đầu tư “thân hữu, quen thuộc”, không bảo đảm năng lực để thực hiện gói thầu, dự án, làm thất thoát, lãng phí ngân sách, nguồn lực đất đai của Nhà nước, tạo cơ chế “xin - cho”, trục lợi, tiêu cực, lợi ích nhóm;".
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.