Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Văn phòng HĐND và UBND xã Quảng Lập (tỉnh Lâm Đồng) vừa ban hành Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu sửa chữa hạ tầng thủy lợi trên địa bàn xã. Gói thầu được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu rút gọn với tỷ lệ tiết kiệm chi phí ngân sách ở mức xấp xỉ 0,64%.
Thương thảo tiết kiệm xấp xỉ 0,64% tại gói thầu sửa chữa kênh tưới
Cụ thể, ngày 29/07/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Quảng Lập - Hoàng Ngọc Bảo Linh đã ký Quyết định số 130/QĐ-VP phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu công trình Sửa chữa, nạo vét hệ thống kênh tưới hồ chứa nước Pró. Trong đó, Gói thầu số 02: Xây lắp có giá gói thầu được phê duyệt là 1.529.721.000 đồng, áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn, loại hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện 120 ngày.
Đến ngày 01/08/2026, Chánh Văn phòng Hoàng Ngọc Bảo Linh tiếp tục ký Quyết định số 134/QĐ-VP phê duyệt kết quả chỉ định thầu. Đơn vị được lựa chọn thực hiện là Công ty TNHH Xây dựng và dịch vụ môi trường Minh Trí (địa chỉ trụ sở tại số 90A Đường 2 Tháng 4, xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng).
Giá trúng thầu được phê duyệt là 1.520.000.000 đồng. So với giá gói thầu ban đầu, giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt 9.721.000 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,64%.
Lịch sử đấu thầu và sự hiện diện tại xã Quảng Lập
Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy Công ty TNHH Xây dựng và dịch vụ môi trường Minh Trí (mã số thuế 5801351827) là đơn vị quen thuộc trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Doanh nghiệp này đã tham gia 61 gói thầu và trúng toàn bộ 61 gói thầu, đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100%.
Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp đã trúng (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) đạt xấp xỉ 59.041.586.164 đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập đạt xấp xỉ 53.782.487.430 đồng.
Đáng chú ý, tại Văn phòng HĐND và UBND xã Quảng Lập, từ đầu năm 2026 đến nay, Công ty TNHH Xây dựng và dịch vụ môi trường Minh Trí đã liên tiếp được phê duyệt trúng 5 gói thầu với tổng giá trị xấp xỉ 4,41 tỷ đồng. Các gói thầu này bao gồm nhiều lĩnh vực từ xây lắp, cung ứng dịch vụ đến quản lý dự án và tư vấn giám sát.
Bên cạnh đó, nhà thầu cũng ghi nhận lịch sử trúng 100% số gói thầu tham dự tại nhiều đơn vị khác trên địa bàn như: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đơn Dương (trúng 8/8 gói thầu với tổng giá trị xấp xỉ 20,07 tỷ đồng), Công ty TNHH Hưng Dũng Lâm Đồng (trúng 11/11 gói thầu với tổng giá trị xấp xỉ 9,51 tỷ đồng), Ban Quản lý Rừng phòng hộ D'ran (trúng 5/5 gói thầu).
Góc nhìn chuyên gia về hiệu quả sử dụng vốn ngân sách
Căn cứ quy định pháp luật hiện hành, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với Gói thầu số 02 tại xã Quảng Lập hoàn toàn có cơ sở pháp lý. Theo khoản 4 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, các gói thầu xây lắp thuộc dự án có giá gói thầu không quá 02 tỷ đồng thuộc hạn mức được áp dụng hình thức chỉ định thầu.
Đánh giá về tính pháp lý và hiệu quả quản lý vốn, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, việc chỉ định thầu rút gọn đối với công trình xây lắp quy mô nhỏ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian triển khai. Tuy nhiên, trong quy trình chỉ định thầu, bước thương thảo giá đóng vai trò quyết định để bảo đảm tính hiệu quả kinh tế của dự án.
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Đào Giang dẫn chiếu Công văn số 5557/BTC-QLĐTV ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công. Theo đó, đối với các trường hợp chỉ định thầu, Chủ đầu tư phải chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với từng loại gói thầu, điều kiện thị trường và địa bàn nhằm bảo đảm tối ưu hóa nguồn vốn.
Đồng thời, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ cũng đã nhấn mạnh việc tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác đấu thầu, bảo đảm công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước và tránh lãng phí trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.