Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Văn phòng HĐND và UBND xã Đại Phước, TP Đồng Nai vừa hoàn tất công tác phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với Gói thầu số 01 (Xây lắp): Thi công xây dựng thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa Trường Mầm non Phú Hữu. Dự án này được phê duyệt Báo cáo kinh tế kỹ thuật theo Quyết định số 1900/QĐ-UBND ngày 08/06/2026 do Chủ tịch UBND xã Đại Phước ký, nhằm mục tiêu cải thiện cơ sở vật chất giáo dục tại địa bàn cơ sở. Tiếp đó, Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được ban hành theo Quyết định số 66/QĐ-VP ngày 08/06/2026 bởi Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đại Phước.
Theo Quyết định số 100/QĐ-VP ngày 27/06/2026 do Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đại Phước ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, đơn vị trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH Một thành viên Đình Phúc và Công ty TNHH Xây dựng Đầu tư Thương mại Nam Tiến Phát. Giá gói thầu được xác định cụ thể ở mức 2.708.223.966 đồng. Trong khi đó, giá trúng thầu của liên danh nhà thầu được phê duyệt là 2.698.624.079 đồng. Như vậy, giá trị tiết kiệm tuyệt đối cho nguồn vốn ngân sách nhà nước sau quá trình đấu thầu rộng rãi qua mạng chỉ đạt 9.599.887 đồng. Biên độ giảm giá này tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm chi phí ở mức xấp xỉ 0,35%. Hợp đồng triển khai gói thầu áp dụng loại hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện trong vòng 90 ngày.
Hồ sơ dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy gói thầu mang mã số thông báo mời thầu IB2600287733 được tổ chức công khai theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.
Tại biên bản mở thầu ghi nhận vào ngày 23/06/2026, có 2 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự hợp lệ. Nhà thầu xếp hạng thứ hai tại gói thầu này là Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Chương với giá dự thầu sau kiểm tra là 2.702.911.167 đồng. Biên độ chênh lệch chi phí bỏ thầu giữa hai đơn vị tham gia đấu thầu rất hẹp, chỉ dừng lại ở mức khoảng 4.287.088 đồng.
Do cả hai đơn vị đều đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về tính hợp lệ, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực kinh nghiệm, liên danh xếp hạng thứ nhất sở hữu mức giá chào thấp hơn đã được lựa chọn theo đúng phương pháp giá thấp nhất đề ra trong hồ sơ mời thầu. Công tác chấm thầu được thực hiện từ ngày 23/06/2026 đến ngày 25/06/2026 bởi đơn vị tư vấn là Công ty TNHH XD Phát triển C.T.1. Đơn vị đóng vai trò thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu là Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Hoàng Oanh.
Quan sát lịch sử hoạt động thầu cho thấy cả hai doanh nghiệp trong liên danh trúng thầu đều sở hữu địa bàn hoạt động tập trung hoàn toàn tại TP Đồng Nai. Cụ thể, Công ty TNHH Một thành viên Đình Phúc, có mã số doanh nghiệp 3602287316, trụ sở tại phường Long Bình, TP Đồng Nai, đã tham gia tổng cộng 30 gói thầu tại địa phương này và đạt kết quả trúng 15 gói.
Thành viên liên danh còn lại là Công ty TNHH Xây dựng Đầu tư Thương mại Nam Tiến Phát, mã số doanh nghiệp 3603845838, trụ sở tại phường Trảng Dài, TP Đồng Nai, cũng sở hữu lịch sử tham gia 24 gói thầu trên địa bàn TP Đồng Nai và trúng 19 gói. Trước khi hợp tác thiết lập mối quan hệ liên danh tại gói thầu cải tạo trường học này, hai doanh nghiệp từng trực tiếp đối đầu tại 2 gói thầu khác với phần thắng đều thuộc về Công ty TNHH Một thành viên Đình Phúc.
Việc một gói thầu xây lắp quy mô hơn 2,7 tỷ đồng tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ tiết kiệm được khoảng 9,6 triệu đồng cho ngân sách xã Đại Phước đang thu hút sự quan tâm phân tích dưới góc độ kinh tế đầu tư công.
Theo luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), các quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) luôn đặt mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả kinh tế, tính cạnh tranh công bằng và tính minh bạch lên hàng đầu. Đối với các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm dưới mốc 0,5%, người đứng đầu đơn vị chủ đầu tư cần chú trọng rà soát kỹ lưỡng từ khâu khảo sát thị trường, lập dự toán giá gói thầu cho đến việc thiết kế các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu nhằm bảo đảm không xuất hiện các rào cản vô hình làm hạn chế tính cạnh tranh kinh tế giữa các nhà thầu.
Hành lang pháp lý hiện hành, đặc biệt là các quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Thông tư số 79/2025/TT-BTC, quy định rõ ràng về trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư đối với hiệu quả kinh tế của dòng vốn đầu tư công. Theo chuyên gia Đào Giang, các văn bản chỉ đạo điều hành lớn gần đây như Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh việc siết chặt công tác quản lý chi phí, kiên quyết cắt giảm các khoản chi không cần thiết và đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu đơn vị mời thầu. Việc dự án có biên độ giảm giá quá hẹp đòi hỏi công tác thẩm định giá đầu vào phải bảo đảm sát thực tế, tránh tình trạng giá dự toán neo ở mức cao so với mặt bằng thị trường công trình cơ sở, từ đó tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách cấp xã.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.