Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 06/06/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Đức An (Lâm Đồng) - Vũ Văn Dũng đã ký Quyết định số 113/QĐ-KT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án đường giao thông từ dốc Voi đến trạm điện nhà ông Chiến thôn Đắk Kual 5. Đơn vị được lựa chọn thực hiện là một doanh nghiệp có trụ sở chính đăng ký tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
Hiệu quả kinh tế tại gói thầu giao thông thôn Đắk Kual 5
Gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án đường giao thông từ dốc Voi đến trạm điện nhà ông Chiến thôn Đắk Kual 5 được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, sử dụng loại hợp đồng trọn gói. Hành lang phê duyệt pháp lý của công trình này được thiết lập đồng bộ qua Quyết định số 1004/QĐ-UBND ngày 06/05/2026 của Chủ tịch UBND xã Đức An về việc phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, tiếp nối bằng Quyết định số 82/QĐ-KT ngày 11/05/2026 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và Quyết định số 95/QĐ-KT ngày 19/05/2026 phê duyệt hồ sơ mời thầu do Trưởng phòng Kinh tế - Vũ Văn Dũng phê duyệt.
Dữ liệu trích xuất từ hệ thống quản lý đấu thầu cho thấy giá gói thầu được phê duyệt ở mức 2.325.424.000 đồng. Đến thời điểm đóng thầu vào ngày 28/05/2026, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận duy nhất một đơn vị nộp hồ sơ dự thầu là Công ty Cổ phần Địa chất Đông Dương với giá dự thầu gốc là 2.325.134.171 đồng.
Sau khi áp dụng thư giảm giá trực tiếp 2% trên hệ thống (tương đương giảm giá trị khoảng 46.502.683 đồng) và tiến hành hiệu chỉnh các thông số kỹ thuật, Công ty Cổ phần Địa chất Đông Dương chính thức được phê duyệt trúng thầu tại Quyết định số 113/QĐ-KT với giá 2.278.631.487 đồng.
Đối chiếu giữa giá dự toán gói thầu và giá trị hợp đồng sau phê duyệt, công tác đấu thầu tại dự án này mang lại giá trị tiết kiệm tuyệt đối cho công quỹ ngân sách là 46.792.513 đồng. Biên độ giảm giá tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 2,01%. Thời gian thực hiện hợp đồng theo cam kết của nhà thầu là 180 ngày, giảm 20 ngày so với thời gian quy định ban đầu trong hồ sơ mời thầu.
Bản đồ năng lực xây lắp của Công ty Cổ phần Địa chất Đông Dương
Công ty Cổ phần Địa chất Đông Dương hoạt động theo mã số thuế 6001072978, được thành lập từ ngày 29/07/2010 với lĩnh vực hoạt động cốt lõi là xây lắp. Doanh nghiệp có trụ sở chính tại số 113 Lê Quý Đôn, Phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk.
Khảo sát lịch sử đấu thầu tích lũy trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty Cổ phần Địa chất Đông Dương có tổng cộng 86 gói thầu đã tham gia trên phạm vi toàn quốc. Kết quả thực tế ghi nhận doanh nghiệp đã trúng 69 gói, trượt 14 gói, 2 gói chưa có kết quả và 1 gói bị hủy. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt khoảng 160.465.259.712 đồng; trong đó giá trị trúng thầu độc lập đóng góp 90.116.284.712 đồng.
Xét theo bản đồ phân bổ địa giới hành chính, địa bàn hoạt động chiến lược của doanh nghiệp tập trung tại khu vực Tây Nguyên, cụ thể là tỉnh Đắk Lắk với 32 gói thầu và tỉnh Lâm Đồng với 22 gói thầu.
Nhận định chuyên gia về tính cạnh tranh và hành lang pháp lý
Quá trình tổ chức đánh giá hồ sơ mời thầu và hồ sơ dự thầu tại gói thầu đường giao thông thôn Đắk Kual 5 do Công ty TNHH Xây dựng Triệu Sơn Bình Phước đảm nhiệm vai trò tư vấn, đơn vị tư vấn này có trụ sở đặt tại Khu phố Bưng Trang, phường Đồng Xoài, thành phố Đồng Nai. Công tác thẩm định kết quả được thực hiện độc lập bởi Công ty Cổ phần Đấu thầu Cửu Long Bình Dương.
Theo chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ, việc một gói thầu giao thông quy mô hơn hai tỷ đồng áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng công khai nhưng chỉ thu hút được một nhà thầu duy nhất tham gia nộp hồ sơ là hiện tượng khá phổ biến tại các địa bàn cấp xã vùng cao. Thực tế này phản ánh mức độ cạnh tranh thực tế của thị trường phân đoạn ở cấp cơ sở chưa thực sự sôi động, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thường tiệm cận mức thấp của hiệu quả kinh tế.
Phân tích sâu hơn dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết, căn cứ theo các điều khoản quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, quy trình xử lý tình huống khi đóng thầu chỉ có một nhà thầu tham dự đã được pháp luật quy định rất rõ ràng. Chủ đầu tư hoàn toàn có quyền cho phép mở thầu ngay để tiến hành đánh giá năng lực, kinh nghiệm mà không bắt buộc phải gia hạn thời gian đóng thầu. Do đó, việc Phòng Kinh tế xã Đức An ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với Công ty Cổ phần Địa chất Đông Dương là hoàn toàn phù hợp với trình tự quy định của pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, để gia tăng tính minh bạch giải trình và tối ưu hóa giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước, các cơ quan quản lý và chủ đầu tư cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu nhằm loại bỏ triệt để các rào cản kỹ thuật nếu có, khích lệ nhiều nhà thầu cùng tham gia cạnh tranh lành mạnh.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.