AP đưa tin, Tổng thống Trump nhiều lần dọa tấn công một cơ sở hạt nhân đang xây dựng nằm sâu dưới lòng đất của Iran. Địa điểm này được biết đến với tên gọi Kuh-e Kolang Gaz La, hay Núi Pickaxe, nằm ở phía nam cơ sở hạt nhân Natanz của Iran.
Hiện vẫn chưa rõ chính xác những gì được đặt tại Núi Pickaxe, vì cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc chưa từng được tiếp cận địa điểm này. Tuy nhiên, hôm 21/7, tại Phòng Bầu Dục của Nhà Trắng, ông Trump thừa nhận khả năng Iran có thể đã chuyển các máy ly tâm đến đó, có thể ở độ sâu mà ngay cả những quả bom mạnh nhất trong kho vũ khí của Mỹ cũng khó lòng phá hủy được.
"Chúng ta sẽ tấn công khu vực đó (Núi Pickaxe)...có lẽ là khá sớm thôi. Và họ (Iran) chẳng thể làm gì được cả", Tổng thống Trump nói.
Dự án tại Núi Pickaxe đang được xây dựng?
Dự án mới tại Núi Pickaxe đang được xây dựng gần Natanz và cách thủ đô Tehran khoảng 225 km về phía nam. Natanz, gồm các công trình trên mặt đất và dưới lòng đất, đã trở thành tâm điểm quan ngại quốc tế kể từ khi sự tồn tại của cơ sở hạt nhân này được biết đến cách đây hai thập kỷ.
Theo AP, các vụ tấn công phá hoại liên tiếp nhằm vào Natanz, bao gồm cả một vụ có khả năng do Israel thực hiện nhằm phá hủy một nhà máy sản xuất máy ly tâm, đã khiến giới chức Iran bắt đầu xây dựng dự án tại Núi Pickaxe.
Được bảo vệ bởi các khẩu đội pháo phòng không, hàng rào và lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cơ sở này trải rộng trên diện tích 2,7 km2, có nhiều lối vào có thể được nhìn thấy từ ảnh vệ tinh.
Vào năm 2023, một bài báo của hãng AP về khu vực Núi Pickaxe đã đưa ra phân tích từ các chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, cho rằng Iran có khả năng đang xây dựng một cơ sở ở độ sâu từ 80 mét đến 100 mét. Hoạt động đào bới vẫn tiếp tục tại địa điểm này kể từ đó. Một số chuyên gia cho rằng nó có thể còn nằm sâu hơn nữa dưới lòng đất.
Các chuyên gia cho rằng quy mô của dự án xây dựng cho thấy Iran có thể sẽ sử dụng cơ sở ngầm này để làm giàu uranium cũng như chế tạo máy ly tâm.
Bom GBU-57 của Mỹ được cho là vũ khí có khả năng công phá các cơ sở hạt nhân nằm sâu trong núi của Iran. Theo quân đội Mỹ, loại bom này có thể xuyên qua 60 mét đất trước khi phát nổ. Các quan chức Mỹ được cho là đã thảo luận về việc sử dụng hai quả bom như vậy liên tiếp để đảm bảo một địa điểm bị phá hủy hoàn toàn. Tuy nhiên, không rõ liệu một cuộc tấn công như vậy có thể gây thiệt hại cho công trình nằm sâu như ở Núi Pickaxe hay không.
Hôm 21/7, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng Núi Pickaxe là mục tiêu tiềm năng cho máy bay ném bom của Mỹ trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang.
Chương trình hạt nhân của Iran là mối lo ngại trong nhiều thập kỷ
Theo AP, chương trình hạt nhân của Iran là mối lo ngại đối với phương Tây trong nhiều thập kỷ.
Năm 2025, Mỹ đã tấn công các địa điểm hạt nhân của Iran tại Fordo, Isfahan và Natanz. Hoạt động làm giàu uranium đều được tiến hành tại 3 cơ sở này.
Trong cuộc chiến với Iran hồi tháng 6/2025 và hiện tại, cả Mỹ và Israel đều tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Iran từ lâu khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình, và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) hay phương Tây không tin rằng Iran có chương trình hạt nhân quân sự kể từ năm 2003.
Tân Lãnh tụ tối cao Iran, Mojtaba Khamenei, vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về quan điểm của ông đối với (việc chế tạo) bom nguyên tử.
Để chế tạo một vũ khí (hạt nhân) có thể sử dụng được, Iran trước tiên cần làm giàu uranium lên đến độ tinh khiết 90%. Sau đó, họ cần chế tạo một quả bom hoàn chỉnh, và có thể cũng cần thu nhỏ nó và gắn lên tên lửa đạn đạo. Quá trình này sẽ mất nhiều tháng hoặc nhiều năm, và sẽ đối mặt với nguy cơ bị tình báo Israel hoặc Mỹ phát hiện trong thời gian đó.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ và Iran đạt thỏa thuận khung hồi tháng 6/2026