Tắc nhiều tầng động mạch, nguy cơ mất chi

Các bác sĩ Khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long vừa phẫu thuật lấy huyết khối thành công cho bệnh nhân N.V.K., 95 tuổi, ngụ tại Vĩnh Long, bị tắc cấp tính nhiều tầng động mạch chi dưới phải.

Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, suy tim, rung nhĩ và bệnh lý xơ vữa động mạch. Trước khi nhập viện, ông xuất hiện đau, tê và lạnh chân phải, các triệu chứng diễn tiến nhanh.

Qua thăm khám, cẳng bàn chân phải lạnh, tái, mất mạch ngoại vi. Các bác sĩ không bắt được mạch tại động mạch đùi, động mạch khoeo, động mạch mu chân và động mạch chày sau.

Đây là những biểu hiện gợi ý thiếu máu chi cấp tính, một cấp cứu mạch máu cần được xử trí sớm. Người bệnh được chỉ định chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới có tiêm thuốc cản quang.

Kết quả cho thấy động mạch đùi, động mạch khoeo và các động mạch cẳng chân phải bị tắc hoàn toàn do huyết khối. Tình trạng này xuất hiện trên nền hệ thống động mạch đã có tổn thương xơ vữa và hẹp mạch mạn tính.

Sau khi đánh giá tình trạng lâm sàng, hình ảnh học và các bệnh lý nền, ê-kíp điều trị xác định bệnh nhân bị thiếu máu chi cấp tính do huyết khối trên nền bệnh lý động mạch mạn tính. Người bệnh được hội chẩn và chỉ định tái thông mạch khẩn cấp bằng phẫu thuật lấy huyết khối với catheter.

Sau phẫu thuật, dòng máu đến chân phải được tái thông tốt. Chân bệnh nhân hồng, ấm trở lại; mạch đùi, khoeo, mu chân và chày sau bắt rõ. Các triệu chứng đau, tê và lạnh chân giảm rõ rệt. Sau quá trình điều trị và theo dõi, bệnh nhân ổn định, có thể đi lại và sinh hoạt bình thường.

Rung nhĩ có thể liên quan đến huyết khối tắc mạch

BS.CKII Hà Bửu Kiếm, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết, thiếu máu chi cấp tính xảy ra khi dòng máu động mạch đến chi bị giảm hoặc ngừng đột ngột. Nguyên nhân có thể là huyết khối hình thành tại chỗ trên nền xơ vữa động mạch, huyết khối từ vị trí khác trôi đến gây tắc mạch, chấn thương mạch hoặc các nguyên nhân khác.

Trong đó, rung nhĩ là một yếu tố nguy cơ quan trọng gây hình thành huyết khối và thuyên tắc động mạch. Khi hoạt động co bóp của tâm nhĩ bị rối loạn, máu có thể ứ đọng, đặc biệt tại tiểu nhĩ trái, tạo điều kiện hình thành huyết khối.

Huyết khối khi bong ra có thể di chuyển theo dòng máu và gây tắc động mạch ở nhiều vị trí, trong đó có động mạch chi dưới.

BS.CKII Hà Bửu Kiếm cảnh báo, thiếu máu chi cấp tính có thể diễn tiến rất nhanh. Khi tắc nghẽn kéo dài, mô phía dưới vị trí tắc không được cung cấp đủ oxy, dẫn đến tổn thương không hồi phục, hoại tử cơ và thần kinh. Trường hợp nặng có thể phải đoạn chi và xuất hiện các biến chứng toàn thân nguy hiểm.

Các dấu hiệu cần lưu ý gồm: đau chân xuất hiện đột ngột hoặc tăng nhanh; chân lạnh hơn bên đối diện; da nhợt hoặc tím tái; tê bì, giảm hoặc mất cảm giác; yếu hoặc khó cử động chân; mất mạch ngoại vi.

Khi xuất hiện những triệu chứng này, đặc biệt ở người có rung nhĩ, xơ vữa động mạch hoặc bệnh lý tim mạch, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm, bởi việc khôi phục dòng máu kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn mô và chi.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay không giúp hạ áp mà còn mất "thời gian vàng" cấp cứu