Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đấu thầu của Công ty Minh Anh tại Thành phố Đồng Nai không chỉ có những gam màu 'một mình một ngựa', mà ngay cả trong những cuộc thầu hiếm hoi có sự xuất hiện của đối thủ cạnh tranh, diễn biến lại mang đến những tình tiết vô cùng khó hiểu, khiến dư luận đặt câu hỏi về việc có hay không dấu hiệu bất thường trong cạnh tranh.
Đối thủ nộp hồ sơ trắng - Lỗi sơ đẳng hay kịch bản dọn đường?
Điển hình cho diễn biến bất thường này là tại Gói thầu số 05 (xây lắp): Thi công xây dựng công trình Sửa chữa mặt đường, xây mới mương thoát nước tuyến đường Nam Hòa 4. Dự án này do Văn phòng HĐND và UBND xã Bình Minh làm chủ đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng (có số TBMT: IB2600181987-00). Gói thầu có giá dự toán được phê duyệt là 3.689.113.391 đồng. Khác với nhiều gói thầu trước đó, biên bản mở thầu lần này ghi nhận sự cạnh tranh từ hai nhà thầu tham gia là Công ty Minh Anh và Công ty TNHH Trường Gia Phát.
Tuy nhiên, sự kỳ vọng về một cuộc cạnh tranh khốc liệt nhằm tiết kiệm tối đa ngân sách đã nhanh chóng bị dập tắt. Ngay tại bước đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu, Công ty TNHH Trường Gia Phát đã bị loại với một lý do hết sức sơ đẳng được ghi rõ trong báo cáo đánh giá E-HSDT: "Bảo lãnh dự thầu không có nội dung, không đáp ứng yêu cầu của E-HSMT". Việc một doanh nghiệp đang hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực xây lắp, quyết định tham gia một dự án quy mô hàng tỷ đồng nhưng lại đi nộp một tờ chứng thư bảo lãnh dự thầu không có nội dung là một điều vô cùng phi lý trong thực tiễn đấu thầu.
Lỗi sơ đẳng này lập tức biến sự tham gia của Công ty TNHH Trường Gia Phát trở nên vô nghĩa, nhưng lại vô tình trở thành bước đệm để loại bỏ hoàn toàn yếu tố cạnh tranh. Ngày 15/05/2026, thông qua Quyết định phê duyệt số 210/QĐ-VP do ông Lê Minh Tuấn, Chánh Văn phòng ký, Công ty Minh Anh một lần nữa thẳng tiến tới bục chiến thắng, được phê duyệt trúng thầu với giá 3.670.868.000 đồng. So với giá gói thầu ban đầu, ngân sách nhà nước tiết kiệm được 18.245.391 đồng, đạt tỷ lệ siêu thấp ở mức 0,49%.
Hồ sơ theo dõi của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, Công ty TNHH Trường Gia Phát không phải là cái tên xa lạ, mà thường xuyên đóng vai trò là nhà thầu trượt quen mặt trong các cuộc thầu có Công ty Minh Anh tham gia. Sự trùng hợp có tính lặp lại này dấy lên nghi vấn lớn cần làm rõ về quy trình lập và nộp hồ sơ thầu.
Sự chậm trễ khó hiểu khi công bố kết quả chỉ định thầu
Nghiêm trọng hơn những bất thường từ phía các nhà thầu dự thầu, quá trình công khai kết quả lựa chọn nhà thầu tại Thành phố Đồng Nai còn xuất hiện dấu hiệu thiếu sót về tính minh bạch thông tin từ chính quyền địa phương. Bằng chứng rõ nét nhất nằm tại Gói thầu số 01 (Xây lắp): Thi công xây dựng công trình Sửa chữa đường Hùng Vương, đường 30/4 và đường 3/2 nối dài. Gói thầu này do Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom làm Chủ đầu tư, với giá trị gói thầu là 1.957.962.812 đồng.
Căn cứ theo khoản 4 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, hạn mức chỉ định thầu đối với gói thầu xây lắp là không quá 02 tỷ đồng. Do đó, việc Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom quyết định áp dụng hình thức Chỉ định thầu cho gói thầu 1,95 tỷ đồng này là phù hợp với hạn mức quy định. Ngày 18/12/2025, ông Lương Thanh Bình, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom đã trực tiếp ký Quyết định số 396/QĐ-VP, chính thức phê duyệt chỉ định cho Công ty Minh Anh trúng thầu thi công gói xây lắp này với giá 1.957.962.000 đồng. Tại gói thầu này, ngân sách nhà nước tiết kiệm được 812 đồng (tỷ lệ rất thấp ở mức 0,00004%).
Mặc dù việc áp dụng hình thức chỉ định thầu là đúng hạn mức, nhưng điều bất thường lại nằm ở công tác công khai minh bạch thông tin. Mặc dù Quyết định phê duyệt trúng thầu đã được ký từ ngày 18/12/2025, nhưng kết quả lựa chọn nhà thầu này lại bị chậm trễ suốt hơn 5 tháng trời không công bố, và chỉ được cập nhật công khai lên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vào ngày 24/05/2026. Sự chậm trễ bất thường này đã vi phạm trực tiếp các quy định về thời hạn đăng tải thông tin trong đấu thầu.
Dấu hiệu vi phạm tính minh bạch cần được làm rõ
Phân tích góc độ pháp lý về chuỗi sự việc trên, chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhận định: "Mặc dù Gói thầu số 01 áp dụng chỉ định thầu nằm trong hạn mức dưới 2 tỷ đồng theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP là đúng luật, nhưng hành vi chậm trễ công khai kết quả đấu thầu hơn 5 tháng mới chịu công khai đã vi phạm trực tiếp các quy định về minh bạch thông tin tại Thông tư 79/2025/TT-BTC. Điều này cho thấy sự thiếu trách nhiệm, tùy tiện trong công tác quản lý dự án của Chủ đầu tư và có dấu hiệu né tránh sự giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước cũng như dư luận xã hội."
Chuyên gia đấu thầu Lê Hân cũng chỉ ra thêm về các dấu hiệu bất thường: "Việc một nhà thầu dự thầu nộp bảo lãnh dự thầu không có nội dung, tự tạo ra lỗi sơ đẳng để trượt thầu là một trong những biểu hiện cần xem xét kỹ lưỡng về hành vi dàn xếp. Theo quy định của Luật Đấu thầu và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hành vi gian lận là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối. Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần vào cuộc để làm rõ động cơ, mục đích của Chủ đầu tư và các bên liên quan đằng sau những điểm nghẽn minh bạch này."
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 3:] Lỗ hổng đấu thầu tại Đồng Nai: Cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc thanh tra
Hành lang pháp lý về Hạn mức Chỉ định thầu và Thời gian công khai thông tin
Chỉ định thầu là một hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, mang tính chất rút gọn nhằm đẩy nhanh tiến độ đối với một số dự án có quy mô nhỏ hoặc tính chất đặc biệt. Để đảm bảo cơ chế này được áp dụng đúng đắn, không gây thất thoát, pháp luật đã có những quy định sửa đổi, cập nhật kịp thời để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế.
Theo quy định tại khoản 4 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ, hạn mức áp dụng chỉ định thầu được quy định cụ thể như sau:
- Đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án: Giá gói thầu không quá 500 triệu đồng.
- Đối với gói thầu thuộc dự án bao gồm gói thầu dịch vụ tư vấn có giá gói thầu không quá 800 triệu đồng.
- Gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án: Giá gói thầu không quá 02 tỷ đồng.
Ngoài ra, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 50 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm tự quyết định việc mua sắm để bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và chịu trách nhiệm về quyết định của mình mà không phải thực hiện các bước quy trình chỉ định thầu rút gọn thông thường.
Mặc dù Chủ đầu tư được quyền áp dụng hình thức chỉ định thầu nếu gói thầu nằm trong hạn mức cho phép, nhưng công tác công khai, minh bạch thông tin vẫn là yêu cầu bắt buộc không thể bỏ qua. Nhằm đảm bảo quyền giám sát, Khoản 2 Điều 22 Thông tư số 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã bắt buộc Chủ đầu tư, Bên mời thầu có trách nhiệm phải đăng tải công khai mọi thông tin về kết quả lựa chọn nhà thầu lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn quy định (thông thường không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định phê duyệt). Việc chậm trễ công bố thông tin lên tới nhiều tháng là hành vi vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc minh bạch trong đấu thầu, cần được kiểm điểm và xử lý nghiêm theo quy định.