Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, trong tháng 05/2026, Ban Quản lý dự án phường Tân Ninh (Tây Ninh) đã ban hành các quyết định lựa chọn nhà thầu cho hai dự án nâng cấp hạ tầng giao thông trên địa bàn. Việc tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật kết hợp với quá trình thương thảo giá hiệu quả đã mang lại những con số tiết kiệm ngân sách đáng ghi nhận, trở thành điểm sáng trong công tác quản lý vốn đầu tư công tại địa phương.
Những con số "biết nói" từ tỷ lệ tiết kiệm ngân sách
Nâng cấp hạ tầng cơ sở, đặc biệt là các tuyến đường giao thông nông thôn và hẻm đô thị, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm cải thiện đời sống dân sinh và thúc đẩy kinh tế địa phương. Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho các chủ đầu tư là làm sao vừa đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà thầu, vừa đảm bảo tối ưu hóa nguồn vốn nhà nước. Tại phường Tân Ninh, bài toán này đã được giải quyết thông qua việc áp dụng đúng và trúng quy trình chỉ định thầu rút gọn.
Cụ thể, đối với dự án Nâng cấp hẻm 7 Đường Trưng Nữ Vương thông qua hẻm 13 Đường 786, Quyết định phê duyệt dự án số 1889/QĐ-UBND đã được Phó Chủ tịch Lữ Thanh Tùng ký ban hành ngày 09/3/2026. Ngay sau đó, quá trình lựa chọn nhà thầu được triển khai. Tại Quyết định số 538/QĐ-BQLDA ngày 21/5/2026 do Phó Giám đốc Trần Thị Lan Phượng ký ban hành, đơn vị được chỉ định thực hiện Gói thầu số 03: Thi công xây dựng (bao gồm chi phí đảm bảo an toàn giao thông phục vụ thi công) là Công ty TNHH Xây dựng Dịch vụ T&T Tây Ninh.
Đáng chú ý, gói thầu này có giá phê duyệt là 1.982.938.633 đồng. Bằng hình thức chỉ định thầu rút gọn, kết hợp với các bước thương thảo năng lực và giá cả nghiêm túc, giá trúng thầu được chốt ở mức 1.820.253.000 đồng. Nhờ đó, nguồn vốn đầu tư công đã tiết kiệm được khoảng 162,6 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm đạt xấp xỉ 8,2%.
Tương tự, hiệu quả sử dụng vốn tiếp tục được thể hiện rõ nét tại dự án Nâng cấp hẻm nhánh hẻm 2 đường Huỳnh Công Nghệ thông qua hẻm 7 đường Trưng Nữ Vương. Gói thầu thi công xây lắp (Gói thầu số 03) của dự án này có giá phê duyệt là 1.156.171.271 đồng. Tại Quyết định số 539/QĐ-BQLDA, Công ty TNHH Xây dựng Dịch vụ T&T Tây Ninh tiếp tục được lựa chọn với giá trúng thầu xấp xỉ 1,03 tỷ đồng (chính xác là 1.036.446.000 đồng). Con số này tương đương mức tiết kiệm khoảng 119,7 triệu đồng, đạt tỷ lệ cực kỳ ấn tượng 10,35%.
Năng lực của nhà thầu T&T Tây Ninh
Công ty TNHH Xây dựng Dịch vụ T&T Tây Ninh (MSDN: vn3901301093), được thành lập năm 2020, địa chỉ giao dịch và trụ sở đăng ký tại số 33 đường Trần Phú, khu phố Long Tân, phường Long Hoa, Tây Ninh. Người đại diện theo pháp luật là ông Lê Tấn Phát. Lĩnh vực kinh doanh chính của doanh nghiệp tập trung vào hoạt động xây lắp và tư vấn.
Trong lịch sử tham gia mạng đấu thầu quốc gia tính đến cuối tháng 05/2026, Công ty TNHH Xây dựng Dịch vụ T&T Tây Ninh đã tham gia khoảng 24 gói thầu. Trong đó, doanh nghiệp trúng 16 gói, trượt 7 gói và 1 gói bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt mức 13.756.652.704 đồng. Xét về vai trò tham gia, doanh nghiệp này trúng thầu với vai trò độc lập mang về tổng giá trị 11.578.594.704 đồng và trúng thầu với vai trò liên danh mang về 2.178.058.000 đồng.
Ngoài hai gói được chỉ định thầu đang phân tích nêu trên thì trong năm 2025 nhà thầu này cũng đã trúng 2 gói do Ban Quản lý dự án phường Tân Ninh làm chủ đầu tư: Gói thầu: Thi công xây dựng, trị giá 1.020.864.000 đồng, trúng tháng 12/2025; Gói thầu: Thi công xây dựng, trị giá 649.693.000 đồng, trúng tháng 12/2025.
Góc nhìn chuyên gia:
Trong thực tiễn đầu tư công, việc áp dụng quy trình lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu quy mô nhỏ thường hướng tới mục tiêu đẩy nhanh tiến độ dự án. Tuy nhiên, không ít trường hợp tỷ lệ tiết kiệm sau thương thảo chỉ dừng ở mức tượng trưng (dưới một phần trăm). Do đó, kết quả từ hai dự án tại phường Tân Ninh là một minh chứng sống động cho việc có thể cân bằng giữa tiến độ và tính kinh tế.
Bình luận về vấn đề này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Chỉ định thầu rút gọn được pháp luật cho phép nhằm giảm thiểu thủ tục hành chính, đẩy nhanh các công trình cấp thiết hoặc quy mô nhỏ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là buông lỏng việc tối ưu hóa giá trị hợp đồng. Hai dự án giao thông tại phường Tân Ninh cho thấy, nếu chủ đầu tư làm đúng quy trình, thực hiện chặt chẽ bước thương thảo hợp đồng thì ngân sách nhà nước vẫn được bảo đảm mức tiết kiệm tối đa. Mức tiết kiệm từ tám phần trăm đến hơn mười phần trăm trong xây lắp là một con số rất đáng khích lệ".
Đồng tình với quan điểm trên dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương chia sẻ: "Việc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu xây lắp quy mô nhỏ là hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành. Điểm sáng tại các dự án này chính là sự minh bạch trong công bố thông tin và nỗ lực thương thảo hiệu quả. Chủ đầu tư đã tuân thủ nghiêm ngặt quy định, không chỉ chọn được nhà thầu đủ năng lực mà còn bảo vệ tối đa lợi ích kinh tế của Nhà nước".
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt