Mục tiêu của Mỹ thay đổi sao sau 6 tháng xung đột với Iran?

Một trong những mục tiêu hàng đầu hiện nay là mở lại eo biển Hormuz, nhưng đây không phải là mục đích ban đầu của Mỹ khi khơi mào cuộc xung đột với Iran.

Khi Mỹ tiến hành cuộc tấn công nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026, Tổng thống Donald Trump dự kiến cuộc chiến sẽ chỉ kéo dài từ 4 đến 5 tuần.

Tuy nhiên, 6 tháng sau, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy cuộc xung đột sẽ kết thúc, bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của ông chủ Nhà Trắng rằng cuộc chiến đã ngã ngũ hoặc một thỏa thuận gần như đã hoàn tất.

Bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đạt được hồi tháng 6/2026 nhằm mở đường chấm dứt xung đột đã hết hạn. Kho dự trữ vũ khí chủ chốt của Mỹ giảm và nước này đang chuyển hướng sang gây áp lực kinh tế lên Iran thay vì tiến hành thêm các cuộc tấn công.

Theo AP, trong nửa năm qua, khi cục diện cuộc chiến thay đổi, mục tiêu của Mỹ trong cuộc xung đột cũng thay đổi theo.

Một trong những mục tiêu hàng đầu hiện nay - mở lại eo biển Hormuz - không nằm trong số mục đích ban đầu của Tổng thống Trump.

ap26145645563415.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP.

Iran tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz - một tuyến đường thủy trọng yếu - sau khi xung đột nổ ra, khiến giá nhiên liệu và phân bón cần thiết cho nông nghiệp tăng cao, đồng thời tạo ra áp lực kinh tế và chính trị đối với Mỹ.

Mỹ đã đạt được những thành công về mặt chiến thuật trong mục tiêu làm suy yếu năng lực quân sự của Iran. Tuy nhiên, một số mục tiêu quan trọng khác mà ông Trump đề ra ngay từ đầu cuộc xung đột vẫn chưa được hoàn thành và một số mục tiêu khác đã thay đổi.

Dưới đây là cái nhìn tổng quan về một số mục tiêu của Mỹ và tình hình hiện tại.

Ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tháng 6/2025, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Mỹ đã "xóa sổ" chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, khi tiến hành cuộc tấn công hồi tháng 2 năm nay, các quan chức Mỹ đã viện dẫn lý do rằng Iran chỉ còn vài tuần nữa là có thể chế tạo bom hạt nhân.

Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất là về "số phận" kho dự trữ khoảng 440 kg uranium làm giàu mà Tehran có khả năng sử dụng để chế tạo vũ khí. Người ta tin rằng vật liệu này được chôn giấu dưới 3 địa điểm từng bị Mỹ và Israel ném bom năm ngoái.

Ngày 29/5/2026, Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ phối hợp chặt chẽ với Cộng hòa Hồi giáo Iran cùng với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để thu hồi số uranium này và tiêu hủy chúng.

Iran chưa xác nhận đồng ý hay từ chối. Các chuyên gia cho rằng, nếu không có sự cho phép từ Iran, việc thu hồi số uranium làm giàu này sẽ là một nhiệm vụ nguy hiểm, đòi hỏi Mỹ phải triển khai một lượng lớn quân đội vào nước này.

Các quan chức cho biết Tehran đã tái khẳng định trong Bản ghi nhớ hồi tháng 6 rằng họ sẽ không mua hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Thỏa thuận này yêu cầu Iran giảm lượng uranium được làm giàu cao trong kho dự trữ của mình. Tuy nhiên, nhiều chi tiết khác về chương trình hạt nhân của Iran vẫn được để dành cho các cuộc đàm phán trong tương lai, và không rõ liệu đã có tiến triển nào hay chưa, trước khi các cuộc đàm phán nhanh chóng bị đình trệ.

Mở lại eo biển Hormuz

Tổng thống Trump từng nói rằng một thỏa thuận được đề xuất với Iran sẽ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz và việc Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng biển Iran, nhưng vào những thời điểm khác, ông lại ám chỉ rằng tuyến đường thủy quốc tế này bằng cách nào đó sẽ trở thành "lãnh thổ của Mỹ" và cho biết Washington có thể áp đặt phí cầu đường đối với tàu thuyền đi qua.

ap26168698034901.jpg
Các tàu neo đậu ở khu vực eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, ngày 17/6/2026. Ảnh: Amirhosein Khorgooi/ISNA/AP.

Ông Trump cũng nhiều lần khẳng định eo biển vẫn mở, kể cả trong cuộc phỏng vấn hôm 26/8.

"Eo biển vẫn hoạt động bình thường. Đúng là thỉnh thoảng sẽ có máy bay không người lái, tên lửa hoặc vật thể nào đó được bắn ra, nhưng nhìn chung đây vẫn là một eo biển hoạt động rất hiệu quả”, ông Trump nói.

Trong khi đó, quan chức Iran cho hay, Iran và Oman đã đạt được một thỏa thuận tiềm năng về việc quản lý giao thông hàng hải ở eo biển Hormuz.

Phá hủy năng lực tên lửa của Iran

Cuối tháng 3/2026, ông Trump tuyên bố rằng tên lửa của Iran "hầu hết đã bị phá hủy", 90% tên lửa và bệ phóng của họ đã bị vô hiệu hóa. Đến giữa tháng 5, ước tính này chuyển sang mức thận trọng hơn, với việc Tổng thống Trump tuyên bố rằng 82% tên lửa của Iran đã bị phá hủy.

Dù vậy, Iran đã chứng tỏ khả năng vẫn có thể tiến hành các cuộc tấn công trong khu vực, bao gồm cả cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Vào tháng 7/2026, quân đội Mỹ tuyên bố tấn công "các trung tâm chỉ huy quân sự của Iran, các địa điểm phòng không và giám sát bờ biển, các năng lực hàng hải, các địa điểm phóng tên lửa và máy bay không người lái cùng mạng lưới thông tin liên lạc của Iran".

Phá hủy cơ sở công nghiệp quốc phòng của Iran

Vào giai đoạn đầu của cuộc chiến, chính quyền Tổng thống Trump đôi khi liệt kê đây là một mục tiêu riêng biệt, nhưng có lúc, mục tiêu này lại bị loại bỏ khỏi danh sách.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết các mục tiêu tấn công của họ ở Iran bao gồm cơ sở sản xuất vũ khí, tên lửa và máy bay không người lái.

Đầu tháng 6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các nhà lập pháp rằng Iran đã chịu "sự tàn phá trên diện rộng" đối với nền tảng công nghiệp quốc phòng và mất từ ​​80 đến 90% nguồn lực. "Sẽ mất nhiều năm để họ xây dựng lại", ông Rubio nói.

Bảo vệ các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông

Trong một bài đăng trên mạng xã hội hồi tháng 3/2026, Tổng thống Trump đã bổ sung thêm một mục tiêu khác của Mỹ trong cuộc xung đột: “Bảo vệ, ở cấp độ cao nhất, các đồng minh Trung Đông của chúng ta”.

Mỹ duy trì hàng nghìn binh sĩ tại các căn cứ và cơ sở khác trong khu vực, nhưng ông Trump vẫn chưa rõ ràng về việc ông sẵn sàng đi xa đến mức nào để bảo vệ các đồng minh Trung Đông khỏi các mối đe dọa lâu dài.

Cắt đứt sự hỗ trợ của Iran đối với lực lượng ủy nhiệm

Vào tháng 3, chính quyền ông Trump nhiều lần tuyên bố rằng làm suy yếu các mạng lưới ủy nhiệm của Iran trong khu vực là một mục tiêu quan trọng, đảm bảo Tehran không thể tiếp tục trang bị vũ khí, tài trợ và chỉ đạo các lực lượng ủy nhiệm bên ngoài biên giới của họ.

Tuy nhiên, theo thời gian, các quan chức chính quyền Mỹ đã đưa ra ít thông tin cập nhật về mục tiêu này.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ - Iran đạt thỏa thuận khung hồi tháng 6/2026

Nguồn video: VTVNguồn video: VTV

Cuộc sống người dân ở Iran sau gần 6 tháng xung đột

Gần 6 tháng kể từ khi xung đột Mỹ - Iran nổ ra cuối tháng 2/2026, nền kinh tế Iran đang chịu ảnh hưởng nặng nề do lệnh trừng phạt và phong tỏa hải quân của Mỹ.

Liệu áp lực kinh tế ngày càng gia tăng có sớm dẫn đến những nhượng bộ về quân sự hay chính trị từ phía Iran hay không? Vấn đề này hiện chưa có câu trả lời nhưng một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi.

Ông Trump dọa áp đặt biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn

Vì sao Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa Oman?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa Oman khi Iran tuyên bố đang hợp tác với quốc gia vùng Vịnh này về kế hoạch quản lý vận tải đường thủy qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald Trump hôm 17/8 đã đe dọa ném bom Oman nếu nước này "cản trở" việc đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về eo biển Hormuz, AP đưa tin. Mỹ muốn một thỏa thuận "chấp nhận được" về việc mở cửa eo biển trước khi chấm dứt lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.

Mỹ nhiều lần đe dọa Oman

Thông tin vụ tàu bị tấn công khi đi qua eo biển Hormuz

Theo Cơ quan điều hành thương mại hàng hải của quân đội Anh (UKMTO), một con tàu đã bị tấn công khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz.

AP dẫn thông báo từ văn phòng an ninh của UKMTO cho biết, vật thể lạ không xác định đã gây hư hại phòng máy của một con tàu và khiến một thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng hoặc bị thương vào sáng sớm ngày 18/8 khi con tàu đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz ngoài khơi bờ biển Oman.

UKMTO không công bố bất kỳ chi tiết nào về con tàu và chưa rõ liệu thành viên thủy thủ đoàn có thiệt mạng trong vụ tấn công hay chỉ bị thương.

Đọc nhiều nhất

Tin mới