Những hình ảnh mới được giải mật đã hé lộ cảnh lực lượng Mỹ hoạt động sâu trong lãnh thổ Iran trong một chiến dịch hồi tháng 4 nhằm giải cứu 2 phi công Mỹ, sau khi tiêm kích F-15E Strike Eagle của họ bị bắn hạ gần Isfahan (Iran).
Trong cuộc phỏng vấn với đài CBS được công bố ngày 13/9, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, cho biết tổng cộng có hơn 90 quân nhân Mỹ được triển khai trên bộ, trong khi hàng trăm người khác tham gia tác chiến trên không và hàng nghìn người hỗ trợ chiến dịch.
Đô đốc Cooper mô tả đây là lần đầu tiên sau 46 năm, Mỹ công khai thừa nhận việc triển khai lực lượng bộ binh (sự hiện diện trực tiếp của binh sĩ) trên lãnh thổ Iran.
Tiêm kích F-15E Mỹ bị bắn hạ thế nào
Theo Đô đốc Brad Cooper, nhiệm vụ của chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle mang hô hiệu "Dude 44" diễn ra gần khu vực miền núi ở phía nam thành phố Isfahan, cạnh nơi Iran cất giữ phần lớn vật liệu hạt nhân làm giàu cao.
Theo ông Cooper, chiếc F-15E được lệnh tấn công các cơ sở công nghiệp liên quan đến chương trình tên lửa và máy bay không người lái (UAV). "Chúng tôi chiếm ưu thế trên không, nhưng rõ ràng không phải đang bay trên bầu trời thành phố ở nước Mỹ", chỉ huy CENTCOM thừa nhận.
Danh tính hai thành viên tổ bay của chiếc F-15E không được tiết lộ để bảo đảm an toàn. Phi công lái chính được gọi bằng hô hiệu Alpha, trong khi phi công điều khiển vũ khí phía sau mang hô hiệu Bravo và đeo quân hàm đại tá.
"Đó vốn là một ngày bình thường đối với chúng tôi, cho đến khi bị phòng không Iran bắn trúng", phi công Bravo nói. Khi đó Dude 44 rơi xuống gần thành phố Yasuj, tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad của Iran vào sáng sớm 3/4.
"Khoảnh khắc đó giống như bị một đoàn tàu húc trúng", Bravo nhớ lại. Tổ lái F-15E làm mọi cách để cứu máy bay, nhưng nhanh chóng nhận ra điều này là bất khả thi và quyết định phóng ghế thoát hiểm.
Alpha nhảy dù thành công, trong khi dù của Bravo không thể mở vì bị hư hại. "Cảnh tượng đáng sợ nhất mà tôi từng chứng kiến là khi ngước lên và không thấy chiếc dù nào. Ngay lúc ấy, tôi khựng lại và cầu nguyện", Bravo kể lại.
Phi công Bravo rơi với tốc độ ước tính hơn 100 km/h và tiếp đất rất mạnh, bị thương nặng ở lưng, một tay và một bên vai. Bravo sau đó phải lẩn trốn suốt hơn hai ngày trước khi được giải cứu, mô tả đây là "phép màu thời hiện đại".
"Tôi tin rằng mình vượt qua được giây phút đó. Dù tôi bị thương, ngài đã giúp tôi tránh được những tổn thương nghiêm trọng có thể gây ảnh hưởng đến khả năng sống sót", phi công F-15E Mỹ chia sẻ.
Bravo kể rằng thời điểm nhìn thấy lực lượng giải cứu là "một trong những khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong đời". "Chúng ta đi thôi", phi công Mỹ kể về điều đã nói khi gặp họ.
Dù vậy, Bravo và lực lượng giải cứu vẫn chưa thoát khỏi nguy hiểm. Những chiếc MC-130J bị sa lầy, mắc kẹt trong cát tại sân bay dã chiến và không thể cất cánh, khiến toàn bộ lực lượng giải cứu và Bravo không thể rời đi. Không quân Mỹ phải điều động một đơn vị bí mật tới sơ tán họ.
Trước khi rút lui, các quân nhân Mỹ phải phá hủy hai phi cơ MC-130J, có giá khoảng 100 triệu USD mỗi chiếc, cùng 4 trực thăng Little Bird để ngăn chúng rơi vào tay Iran.
50 giờ sau khi tiêm kích F-15E bị bắn hạ, Bravo đã trở về an toàn và gọi điện về cho vợ ở Mỹ. "Tôi thật sự tự hào về vợ và cảm thấy biết ơn trước sự mạnh mẽ mà cô ấy đã thể hiện", Bravo nói.
Phản ứng nhanh của Lầu Năm Góc
Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth bị đánh thức giữa đêm bởi thông tin tiêm kích F-15E rơi tại Iran. Ông lập tức hỏi về sự an toàn của tổ bay và liệu Iran có biết điều gì đã xảy ra hay không.
"Bất kể họ còn sống hay đã chết, chúng tôi cũng sẽ đưa họ về", Bộ trưởng Pete Hegseth nói.
Sau khi tiêm kích F-15E Mỹ bị hạ, truyền thông Iran đã công bố hình ảnh mảnh vỡ máy bay trên mặt đất. Video xuất hiện trên mạng xã hội cũng cho thấy các nhóm vũ trang đang săn lùng tổ bay. Theo các nguồn tin quân sự Mỹ, có lúc lực lượng Iran chỉ còn cách Bravo vài trăm mét.
"Lực lượng mặt đất Iran rõ ràng có ý định tìm kiếm hai người đó", Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine nhớ lại. Ông gọi đây là "cuộc chạy đua với thời gian", nhấn mạnh quân đội Mỹ luôn theo dõi sát sao lực lượng Iran hiện diện ở khu vực.
6 giờ sau khi máy bay F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã giải cứu được Alpha trong cuộc đột kích mạo hiểm giữa ban ngày, trong đó các trực thăng tham gia chiến dịch đã bị nhắm bắn và trúng đạn. "Đã xảy ra đấu súng trên suốt cả chặng đường vào và ra, song họ đã đưa được Alpha ra ngoài", Bộ trưởng Hegseth nói.
Phi công Mỹ báo cáo rằng mình đã bị thương, song vẫn tiếp tục di chuyển. Lực lượng giải cứu suýt nữa đã được triển khai ngay sau đó, song Bộ trưởng Hegseth cho rằng chưa phải thời điểm thích hợp.
"Đó là quyết định rất khó khăn. Tôi sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc ở trong phòng tình huống và nói: 'Được rồi, tôi đoán chúng ta sẽ kéo dài thêm 24 giờ'. Điều đó có nghĩa là Bravo sẽ phải ở ngoài đó thêm khoảng 24 giờ nữa'", ông Hegseth kể.
Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch giải cứu Bravo. Họ vừa đánh lạc hướng để gây bối rối cho lực lượng Iran tìm kiếm phi công, vừa sử dụng những công nghệ tối mật để xác định vị trí của Bravo.
Oanh tạc cơ và UAV Mỹ tập kích các thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) ở gần nơi Bravo ẩn nấp.
Quân đội Mỹ sau đó triển khai lực lượng trở lại Iran để giải cứu phi công này. Họ di chuyển bằng hai máy bay tìm kiếm cứu nạn đặc nhiệm MC-130J và đáp xuống đường băng dã chiến trên sa mạc. Các tổ bay sau đó triển khai trực thăng Little Bird có khả năng tiếp cận Bravo trên sống núi ở cách đó vài km.
Tổng cộng hơn 90 quân nhân Mỹ đã hiện diện trên mặt đất, đánh dấu lần đầu lực lượng nước này đặt chân xuống Iran trong 46 năm.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ đưa quân giải cứu phi công sau khi tiêm kích rơi ở Iran.