Tổng thống Donald Trump hôm 17/8 đã đe dọa ném bom Oman nếu nước này "cản trở" việc đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về eo biển Hormuz, AP đưa tin. Mỹ muốn một thỏa thuận "chấp nhận được" về việc mở cửa eo biển trước khi chấm dứt lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.
Mỹ nhiều lần đe dọa Oman
“Nếu Oman cản trở, chúng tôi sẽ ném bom họ”, ông Trump nói hôm 17/8, đề cập đến các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Oman và Iran về quyền kiểm soát eo biển, trong khi Washington cũng đang theo đuổi các cuộc đàm phán riêng.
Ông Trump nhiều lần khẳng định rằng eo biển này nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ, bất chấp việc giao thông vẫn bị hạn chế.
Đây không phải lần đầu tiên ông Trump đe dọa Oman. Hồi tháng 5, Tổng thống Mỹ nói với các phóng viên rằng: "Oman sẽ phải hành xử giống như những người khác, nếu không chúng ta sẽ phải tấn công họ".
Iran tuyên bố sắp hoàn tất thỏa thuận với Oman về Hormuz
Iran cho biết họ đã đạt được thỏa thuận với Oman về kế hoạch cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và hiện đang nỗ lực hoàn thiện các chi tiết để đưa ra tuyên bố chung.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, nói với các phóng viên tại thủ đô Tehran rằng "hai bên đã đạt được thỏa thuận về bản đồ tuyến đường vận chuyển quá cảnh".
Ông Esmail Baghaei không nói rõ chi tiết, nhưng những thông tin đã được tiết lộ trước đó cho thấy thỏa thuận này sẽ mở lại eo biển Hormuz, cho phép tàu thuyền đi vào theo tuyến đường gần Iran và đi ra theo tuyến đường gần Oman. Tàu thuyền sẽ được miễn phí vận chuyển trong một thời gian chuyển tiếp.
Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz - nơi 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu từng đi qua - sau khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2/2026.
Thỏa thuận tạm thời Mỹ - Iran hết hạn
Thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran (đạt được hồi tháng 6/2026) chính thức hết hạn vào ngày 17/8/2026. Bản ghi nhớ này kêu gọi ngừng tất cả hoạt động quân sự và đặt ra thời hạn 60 ngày để đạt được thỏa thuận chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến, giải quyết tranh chấp kéo dài về chương trình hạt nhân của Iran.
Bản ghi nhớ kêu gọi mở lại eo biển Hormuz nhưng giao cho Iran một vai trò không rõ ràng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, để ngỏ khả năng nước này có thể thu phí sau thời hạn 60 ngày.
Một tuần sau khi thỏa thuận tạm thời được ký kết, Iran bắt đầu nổ súng vào các tàu thuyền sử dụng tuyến đường dọc bờ biển Oman. Tuyến đường này do quân đội Mỹ giám sát và nhằm mục đích tránh sự kiểm soát của Tehran.
Mỹ đáp trả bằng cách tấn công Iran và Tehran lại trả đũa bằng các cuộc tập kích vào căn cứ của Mỹ ở Jordan, Kuwait và Bahrain,...Căng thẳng tiếp tục leo thang, Washington hủy bỏ các miễn trừ được ban hành như một phần của thỏa thuận cho phép Iran bán dầu ra thị trường quốc tế và Tổng thống Donald Trump cũng khôi phục lệnh phong tỏa các cảng biển Iran. Hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận đạt được vào tháng 6/2026.
Giao tranh sau đó lắng xuống. Nhưng cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy sự thỏa hiệp nào về vấn đề eo biển hoặc các cuộc đàm phán hạt nhân chi tiết đã bắt đầu.
Đầu tháng này, Iran đưa ra một danh sách các yêu cầu để mở lại eo biển Hormuz, bao gồm việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ, Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh Iran và bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Ngay cả như vậy, Iran vẫn tuyên bố sẽ kiểm soát eo biển này và có thể thu phí thông qua một thỏa thuận đang đàm phán với Oman. Iran nhấn mạnh eo biển sẽ không trở lại thành tuyến đường thủy mở cửa và miễn phí như trước khi xung đột nổ ra hồi tháng 2/2026.
Tuy nhiên, ông Trump đã bác bỏ các yêu cầu của Iran, nói rằng Tehran mới là bên phải bồi thường, đồng thời khẳng định Mỹ kiểm soát eo biển.
Các quan chức Iran cho biết họ đã ngừng đàm phán với Mỹ vào tháng 6/2026, đồng thời thừa nhận rằng thông điệp được chuyển tiếp thông qua trung gian. Về phần mình, Tổng thống Trump nói rằng các cuộc đàm phán vẫn tiếp tục, thậm chí ông tuyên bố có tiến triển sau khi rút lại lời đe dọa tấn công quy mô lớn.
Pakistan, quốc gia đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho thỏa thuận Mỹ - Iran hồi tháng 6/2026, bày tỏ hy vọng thỏa thuận này sẽ được gia hạn.
“Pakistan đang nỗ lực hết sức để đưa hai bên đến bàn đàm phán”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan, ông Tahir Andrabi, cho biết.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ và Iran đạt thỏa thuận tạm thời vào tháng 6/2026