Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong quy trình tổ chức đấu thầu các dự án đầu tư công, đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Đây được xem là chốt chặn kỹ thuật bảo đảm sự cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong việc chọn lựa những nhà thầu có năng lực thực chất nhất. Tuy nhiên, qua quá trình trích xuất hồ sơ đấu thầu của Công ty TNHH Trường Vinh (Mã số doanh nghiệp: 3400623371) tại địa bàn xã Tân Lập, một số dấu hiệu bất thường trong khâu thẩm định kỹ thuật của đơn vị tư vấn thầu đã xuất hiện.

Sự xoay chiều bất ngờ của đơn vị tư vấn thầu

Dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy một sự thay đổi vị thế đáng chú ý của đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Sam BT (do bà Nguyễn Bích Ngọc làm Giám đốc kiêm Tổ trưởng tổ chuyên gia). Trong lịch sử hoạt động đấu thầu vào năm 2025, đơn vị tư vấn này từng đóng vai trò mời thầu và đã đánh trượt Công ty TNHH Trường Vinh tại gói thầu xây lắp do đơn vị này tổ chức. Thế nhưng, bước sang năm 2026, kịch bản giữa hai đơn vị này đã hoàn toàn xoay chiều một cách bất ngờ.

Công ty TNHH Sam BT từ vị thế đánh trượt nay lại đóng vai trò là tổ chuyên gia, trực tiếp đánh giá và chấm đạt tuyệt đối đối với các gói thầu mà Công ty TNHH Trường Vinh tham gia tại địa bàn xã Tân Lập. Điển hình tại Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình bao gồm cả chi phí đảm bảo an toàn giao thông thuộc dự án Nâng cấp, sửa chữa một số tuyến đường thôn Lập Sơn (Mã số thông báo mời thầu: IB2600249539). Theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu do ông Nguyễn Văn Minh, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Tân Lập ký ban hành, giá dự toán gói thầu là 5.124.048.339 đồng. Giá trúng thầu của Công ty TNHH Trường Vinh được duyệt cũng chính xác là 4.981.049.136 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm rất khiêm tốn ở mức 2,79%. Đáng chú ý, hệ thống ghi nhận nhà thầu này một mình một ngựa tham gia và dễ dàng vượt qua vòng chấm thầu mà không gặp phải bất kỳ rào cản kỹ thuật hay đối thủ cạnh tranh nào.

Chấm thầu dựa trên "cam kết" và rủi ro quá tải vật lý

Quá trình đi sâu bóc tách Báo cáo đánh giá E-HSDT do tổ chuyên gia của Công ty TNHH Sam BT thực hiện đã bộc lộ một điểm nghẽn lớn trong khâu thẩm định kỹ thuật. Cụ thể, tổ chuyên gia đã tiến hành đánh giá phần năng lực nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công chủ yếu của Công ty TNHH Trường Vinh chỉ "trên cơ sở cam kết" của nhà thầu. Việc rà soát, đối chiếu sâu các tài liệu chứng minh năng lực thực tế kèm theo hồ sơ dự thầu đã bị bỏ qua hoặc thực hiện một cách hình thức.

Điều này tiềm ẩn rủi ro rất lớn cho chất lượng công trình bởi Công ty TNHH Trường Vinh đang gánh một khối lượng công việc khổng lồ. Dữ liệu ghi nhận doanh nghiệp này đối mặt với áp lực phân bổ nhân sự và thiết bị cơ giới mỏng manh khi dàn trải thi công cùng lúc 5 dự án với tiến độ chồng chéo trong năm 2026. Việc một doanh nghiệp quy mô nhỏ với số lượng nhân viên cố định hạn chế phải đồng loạt rải quân tại nhiều công trường khác nhau đặt ra bài toán rủi ro cực lớn về mặt năng lực thực tế. Nếu nhà thầu phải huy động máy móc, máy lu, máy gạt dàn trải cho nhiều dự án chạy song song tiến độ mà tổ chuyên gia vẫn chấm đạt chỉ qua một tờ giấy cam kết, dư luận hoàn toàn có quyền đặt dấu hỏi về tính khách quan và trách nhiệm của đơn vị tư vấn.

Đánh giá về vấn đề này dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, sự việc đơn vị tư vấn thầu bỏ qua các bước xác minh tài liệu minh chứng mà chỉ chấm đạt dựa trên cam kết của nhà thầu là một dấu hiệu bất thường cần phải được cơ quan chức năng xem xét kỹ lưỡng. Pháp luật về đấu thầu sinh ra để tạo màng lọc năng lực cốt lõi, không phải để hợp thức hóa hồ sơ trên giấy.

Theo tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) quy định về các hành vi bị cấm, mọi động thái có dấu hiệu không khách quan, làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu đều vi phạm nguyên tắc cốt lõi của hoạt động đấu thầu. Đồng thời, các quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP đã có những chế tài rất chặt chẽ nhằm ngăn chặn việc lạm dụng cam kết đơn thầu để lấp liếm các lỗ hổng về nhân sự và thiết bị của doanh nghiệp.

Từ những phân tích trên, quy trình thẩm định của Chủ đầu tư là Văn phòng HĐND và UBND xã Tân Lập đang để lộ những khoảng trống cần được làm sáng tỏ. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu dựa trên một báo cáo đánh giá có dấu hiệu lỏng lẻo đòi hỏi người đứng đầu cơ quan mời thầu phải có trách nhiệm giải trình toàn diện về tính hiệu quả của dòng vốn công. Các cơ quan quản lý nhà nước tại tỉnh Lâm Đồng cần tổ chức thanh tra, kiểm tra toàn diện chất lượng của các báo cáo thẩm định này, rà soát lại năng lực thực tế của Công ty TNHH Trường Vinh trên các công trường để đảm bảo đồng vốn ngân sách được sử dụng đúng mục đích.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 3] Hệ sinh thái thầu của Công ty TNHH Trường Vinh và bài toán trách nhiệm người đứng đầu