Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Chỉnh trang đô thị, vỉa hè, hệ thống thoát nước, nâng cấp đường 30/4 tại xã Vị Thủy, TP Cần Thơ có 2 nhà thầu tham dự. Một nhà thầu bị đánh giá không đạt về kỹ thuật, trong khi đơn vị còn lại được phê duyệt trúng thầu với giá hơn 4,35 tỷ đồng.
Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án “Chỉnh trang đô thị, vỉa hè, hệ thống thoát nước, nâng cấp đường 30/4 (từ nhà bia đến trạm biến áp)” được triển khai trên địa bàn xã Vị Thủy, TP Cần Thơ.
Chủ trương đầu tư dự án được UBND xã Vị Thủy phê duyệt tại Quyết định số 1729/QĐ-UBND ngày 24/04/2026. Báo cáo kinh tế - kỹ thuật của dự án được phê duyệt tại Quyết định số 2113/QĐ-UBND ngày 02/06/2026.
Trong dự án, gói thầu Thi công xây dựng, mã TBMT IB2600321575, do Phòng Kinh tế xã Vị Thủy làm chủ đầu tư, đã hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu qua mạng.
Gói thầu hơn 4,4 tỷ đồng, tiết kiệm 1,51%
Theo Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt tại Quyết định số 118/QĐ-PKT ngày 02/06/2026 do Trưởng phòng Kinh tế xã Vị Thủy Mai Trung Kiên ký, gói thầu Thi công xây dựng có giá dự toán 4.418.791.000 đồng.
Nguồn vốn thực hiện được bố trí từ nguồn thu tiền sử dụng đất và các nguồn vốn hợp pháp khác. Gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, loại hợp đồng trọn gói và thời gian thực hiện hợp đồng 210 ngày.
Ngày 29/06/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Vị Thủy Mai Trung Kiên ký Quyết định số 227/QĐ-PKT phê duyệt E-HSMT. Hồ sơ mời thầu được phát hành công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ngày 30/06/2026.
Đến ngày 03/08/2026, ông Mai Trung Kiên ký Quyết định số 316/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng.
Theo quyết định này, Công ty TNHH MTV TVTK & ĐTXD Ngọc Lam (Mã số thuế: 6300325144), địa chỉ tại số 122, Ấp 9B, Xã Vị Thanh 1, TP Cần Thơ, do ông Trần Văn Đang làm người đại diện theo pháp luật, được lựa chọn thực hiện gói thầu.
Giá dự thầu ban đầu của Công ty TNHH MTV TVTK & ĐTXD Ngọc Lam là 4.409.348.000 đồng, kèm thư giảm giá 1,3%, tương ứng 57.321.524 đồng. Sau giảm giá, giá trúng thầu được phê duyệt là 4.352.026.476 đồng.
Thời gian thực hiện hợp đồng là 210 ngày.
So với giá gói thầu được duyệt 4.418.791.000 đồng, giá trúng thầu thấp hơn 66.764.524 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 1,51%.
Nhà thầu bỏ giá thấp hơn vẫn không đạt kỹ thuật
Theo Biên bản mở thầu công bố ngày 09/07/2026 và Báo cáo đánh giá E-HSDT số 830/BCĐG E-HSDT-MTPT ngày 27/07/2026 do bên mời thầu là Công ty TNHH MTV Một Trăm Phần Trăm lập, gói thầu có 2 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm Doanh nghiệp tư nhân Tân Thuận Thành và Công ty TNHH MTV TVTK & ĐTXD Ngọc Lam.
Trong đó, Doanh nghiệp tư nhân Tân Thuận Thành, mã định danh vn1800525720, chào giá dự thầu 3.978.043.722 đồng, không áp dụng giảm giá.
Mức giá này thấp hơn giá gói thầu được duyệt 440.747.277 đồng và thấp hơn giá trúng thầu của Công ty TNHH MTV TVTK & ĐTXD Ngọc Lam 373.982.753 đồng.
Tuy nhiên, theo báo cáo đánh giá E-HSDT, hồ sơ của Doanh nghiệp tư nhân Tân Thuận Thành được đánh giá không đạt yêu cầu về kỹ thuật.
Cụ thể, tại Mục 1.3 Chương III E-HSMT về tiêu chuẩn kỹ thuật, liên quan đến biện pháp tổ chức thi công các hạng mục theo đúng trình tự và yêu cầu kỹ thuật, tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ của doanh nghiệp này không đạt ở 3 nội dung.
Thứ nhất, biện pháp thi công đắp đất lề đường được đánh giá là sai thiết kế của gói thầu.
Thứ hai, nhà thầu đề xuất thi công láng nhựa 3 lớp, dày 3,5 cm với tiêu chuẩn nhựa 4,3 kg/m², trong khi yêu cầu thiết kế là 4,5 kg/m².
Thứ ba, hồ sơ không có biện pháp thi công tường gạch xây bó nền vỉa hè.
Báo cáo đánh giá E-HSDT ghi nhận hồ sơ của Doanh nghiệp tư nhân Tân Thuận Thành không đạt tại bước đánh giá kỹ thuật. Do đó, nhà thầu này không được chuyển sang bước đánh giá về tài chính.
Sau khi đánh giá hồ sơ dự thầu, Công ty TNHH MTV TVTK & ĐTXD Ngọc Lam là nhà thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được đề nghị lựa chọn. Kết quả này được thẩm định tại Báo cáo thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu số 511/BCTĐ.KQLCNT-LS ngày 31/07/2026 của Công ty TNHH Lâm San 1719.
Công ty Ngọc Lam tham gia 51 gói thầu
Theo dữ liệu đấu thầu được cung cấp, Công ty TNHH MTV TVTK & ĐTXD Ngọc Lam (MSDN: vn6300325144) được thành lập năm 2020 và tham gia Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia từ năm 2021. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là ông Trần Văn Đang.
Tính đến tháng 8/2026, doanh nghiệp đã tham gia khoảng 51 gói thầu, trong đó trúng 24 gói, trượt 25 gói, 2 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng, bao gồm cả giá trị phần việc trong liên danh, là 33.447.960.745 đồng.
Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, doanh nghiệp tham gia 16 gói thầu, trong đó trúng 12 gói. Các gói thầu trúng chủ yếu do Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Trường Long Tây và Phòng Kinh tế xã Tân Hòa làm chủ đầu tư.
Một số gói thầu được ghi nhận gồm: Gói thầu thi công thực hiện dự án Xây mới Cầu Chữ Y trị giá 3.233.146.547 đồng, trúng tháng 08/2026; Gói thầu thi công thực hiện dự án Nâng cấp, sửa chữa tuyến lộ kênh Bờ Tràm (đoạn từ nhà ông Dương Phi Long đến nhà ông Nguyễn Văn Thắng) và đoạn từ cầu Bờ Tràm kênh 8 Thước đến nhà ông Trần Minh Trường trị giá 1.945.299.000 đồng, trúng tháng 07/2026.
Ngoài ra, doanh nghiệp trúng Gói thầu thi công thực hiện dự án Nâng cấp, sửa chữa tuyến lộ kênh Tế (đoạn từ kênh 4000 đến kênh Ranh), trị giá 1.833.552.000 đồng, vào tháng 07/2026; Gói thầu thi công xây dựng công trình trị giá 1.221.000.000 đồng, trúng tháng 07/2026; và một Gói thầu thi công xây dựng công trình khác trị giá 1.563.400.000 đồng, cũng được ghi nhận trúng trong tháng 07/2026.
Chuyên gia pháp lý nói gì?
Đánh giá quy trình chấm thầu dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết, căn cứ Điều 58 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, cùng các quy định tại Điều 29, Điều 32 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, việc đánh giá hồ sơ dự thầu theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ được thực hiện theo trình tự gồm đánh giá tính hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính.
Theo luật sư, trường hợp hồ sơ dự thầu không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo E-HSMT thì không được chuyển sang bước đánh giá về giá. Đồng thời, khoản 1 Điều 30 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định về việc làm rõ, bổ sung các nội dung liên quan đến hồ sơ dự thầu theo quy định.
Từ hồ sơ được cung cấp, việc Doanh nghiệp tư nhân Tân Thuận Thành chào giá thấp hơn nhưng không được đánh giá ở bước tài chính xuất phát từ kết quả đánh giá kỹ thuật của tổ chuyên gia đối với E-HSDT của nhà thầu này.
Liên quan đến hiệu quả kinh tế của gói thầu, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) cho rằng mức tiết kiệm của gói thầu cần được xem xét trong tổng thể quy trình lập thiết kế, dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu.
Theo luật sư Võ Quang Vinh, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính đã đề cập việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu.
Trong đó, chủ đầu tư cần rà soát từ khâu lập thiết kế, thẩm định dự toán; đồng thời chủ động thực hiện các giải pháp theo quy định nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong quá trình lựa chọn nhà thầu và hoàn thiện hợp đồng.
Đối với gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Chỉnh trang đô thị, vỉa hè, hệ thống thoát nước, nâng cấp đường 30/4, giá gói thầu được phê duyệt là 4.418.791.000 đồng, trong khi giá trúng thầu sau giảm giá là 4.352.026.476 đồng, chênh lệch 66.764.524 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm 1,51%.
SIẾT CHẶT TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ CÔNG
Công tác quản lý tài chính công và tổ chức đấu thầu xây lắp được điều chỉnh chặt chẽ bởi các quy định pháp luật hiện hành nhằm đảm bảo 05 nguyên tắc cốt lõi: cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình theo khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15).
1. Nguyên tắc cạnh tranh và vô hiệu hóa rào cản kỹ thuật trái luật: Căn cứ khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu và khoản 5 Điều 26 Thông tư số 79/2025/TT-BTC, hồ sơ mời thầu tuyệt đối không được đưa ra các điều kiện mang tính định hướng, hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế không bình đẳng cho bất kỳ đơn vị nào. Mọi tiêu chí kỹ thuật mang tính khu biệt, cài cắm trái quy định đều bị coi là vô hiệu theo khoản 4 Điều 44 Luật Đấu thầu và khoản 1 Điều 29 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, không được sử dụng làm căn cứ để loại bỏ nhà thầu chào giá thấp.
2. Trách nhiệm người đứng đầu theo Chỉ thị số 12/CT-TTg: Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm người đứng đầu trong hoạt động đấu thầu. Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền và chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính minh bạch, tiết kiệm, chống thất thoát và lãng phí nguồn vốn ngân sách; kiên quyết khắc phục tình trạng tổ chức đấu thầu rộng rãi nhưng tính cạnh tranh hạn chế, tỷ lệ tiết kiệm đạt thấp.
3. Giải pháp thương thảo tối ưu ngân sách theo Công văn số 5557/BTC-QLĐT: Hướng dẫn thực hiện giải pháp tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026 của Bộ Tài chính tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 yêu cầu các chủ đầu tư nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định dự toán gói thầu (điểm a khoản 2); đồng thời chủ động đàm phán, thương thảo khuyến khích nhà thầu áp dụng các giải pháp cải tiến để giảm giá trong quá trình thương thảo, hoàn thiện hợp đồng đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi (điểm b khoản 2), qua đó tối ưu hóa từng đồng vốn đầu tư phát triển hạ tầng.