Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án Nâng cấp, mở rộng ngõ 87 - Quốc lộ 14 (thuộc địa phận khu phố Xuân Đồng, Phường Bình Phước, TP Đồng Nai) là một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm sử dụng nguồn vốn đầu tư công nhằm mục tiêu hoàn thiện mạng lưới kết nối, chỉnh trang diện mạo đô thị và nâng cao chất lượng đời sống của người dân tại Phường Bình Phước, Thành phố Đồng Nai.

Trong bối cảnh nguồn ngân sách nhà nước luôn cần được quản lý chặt chẽ và sử dụng một cách minh bạch, hiệu quả nhất, công tác đấu thầu lựa chọn nhà thầu thi công cho dự án này nhận được sự quan tâm và giám sát đặc biệt của dư luận xã hội cũng như các cơ quan quản lý chuyên ngành.

Hành trình pháp lý từ chủ trương đầu tư đến bước duyệt dự toán

Hồ sơ công trình thể hiện một chuỗi các bước chuẩn bị thủ tục hành chính vô cùng chặt chẽ của chính quyền địa phương. Ngay từ ngày 3/3/2026, UBND phường Bình Phước, TP Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 640/QĐ-UBND về việc phê duyệt chủ trương đầu tư dự án. Tiếp đó, để cụ thể hóa các bước triển khai, ngày 6/5/2026, UBND phường tiếp tục ra Quyết định số 2286/QĐ-UBND phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng của dự án, làm cơ sở để phân bổ ngân sách. Đến ngày 10/5/2026, Quyết định số 2433/QĐ-UBND chính thức giao kế hoạch đầu tư công năm 2026 trên địa bàn, tạo hành lang nguồn vốn hợp pháp cho công trình.

Điểm nút pháp lý mang tính nền tảng để xác định giá trần của gói thầu diễn ra vào ngày 1/6/2026, khi Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Bình Phước ban hành Quyết định số 2693/QĐ-KTHT&ĐT về việc phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công triển khai sau thiết kế cơ sở và dự toán xây dựng công trình.

Theo đó, giá dự toán xây dựng của gói thầu thi công xây dựng ngõ 87 được xác định chính xác là 15.643.215.321 đồng. Ngay sau khi hoàn thiện các bước tiền kiểm giá trần, Thông báo mời thầu số E-TBMT: IB2600276590 đối với gói thầu thi công xây dựng đã được phát hành rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vào ngày 9/6/2026.

Gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói và thời gian thực hiện cam kết là 270 ngày kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực. Việc ban hành Hồ sơ mời thầu cũng được thực hiện đồng bộ trong ngày thông qua Quyết định số 2838/QĐ-KTHT&ĐT do cơ quan chủ đầu tư phê duyệt.

Diễn biến cuộc đua trực tuyến và sự bám đuổi sát sao về giá

Đến thời điểm đóng thầu và tiến hành mở thầu trực tuyến vào lúc 15h 37 ngày 18/6/2026, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận có 02 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu thành công, mở ra một cuộc cạnh tranh công khai trên không gian mạng. Danh sách các đơn vị tham gia bao gồm: Công ty TNHH một thành viên xây dựng cầu đường Quang Phú và Liên danh Công ty Việt Thắng - Công ty Xuân Giang. Căn cứ theo Biên bản mở thầu, cả hai nhà thầu đều tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp lý về tư cách hợp lệ khi cùng nộp thư bảo lãnh dự thầu trị giá 234.000.000 đồng với hiệu lực bảo đảm kéo dài 120 ngày.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt phân định thắng bại của cuộc đua này lại nằm ở chiến lược bỏ giá của các bên tham gia. Liên danh Công ty Việt Thắng - Công ty Xuân Giang đưa ra mức giá dự thầu là 15.552.000.000 đồng. Trong khi đó, Công ty TNHH một thành viên xây dựng cầu đường Quang Phú chào thầu với con số thấp hơn và bám rất sát giá trần là 15.407.143.614 đồng.

Quá trình chấm thầu bộc lộ một kịch bản đáng chú ý. Dựa trên Báo cáo đánh giá E-HSDT của Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH một thành viên Tư vấn xây dựng Sơn Tây lập, cả hai đơn vị tham thầu đều vượt qua các bước kiểm tra khắt khe về tính hợp lệ của hồ sơ, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn năng lực, kinh nghiệm thực hiện các hợp đồng xây lắp tương tự cũng như đạt toàn bộ yêu cầu về giải pháp kỹ thuật, biện pháp thi công.

Do cả hai nhà thầu đều đạt điểm tuyệt đối về kỹ thuật, bước đánh giá tài chính trở thành thước đo duy nhất để xếp hạng. Với mức giá chào thấp hơn, Công ty TNHH một thành viên xây dựng cầu đường Quang Phú đã xuất sắc xếp hạng thứ nhất, đẩy Liên danh đối thủ xuống vị trí xếp hạng thứ hai.

Con số tiết kiệm và bài toán trách nhiệm giải trình công sản

Căn cứ trên kết quả xếp hạng và Tờ trình đề nghị của đơn vị tư vấn chấm thầu, ngày 23/6/2026, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Bình Phước đã chính thức ban hành Quyết định số 3171/QĐ-KTHT&ĐT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

Đơn vị trúng thầu được xướng tên là Công ty TNHH một thành viên xây dựng cầu đường Quang Phú, một doanh nghiệp xây lắp có mã số thuế 3801105190, do ông Bùi Quang Cường làm đại diện theo pháp luật kiêm Giám đốc, có trụ sở chính đóng trên địa bàn TP Đồng Nai. Theo dữ liệu hệ thống đấu thầu lũy kế, nhà thầu này từng tham gia 47 gói thầu, trong đó trúng tới 25 gói với tổng giá trị hợp đồng ghi nhận hơn 282 tỷ đồng, chứng minh một vị thế năng lực dày dặn tại địa phương.

Điều đáng nói là mức giá trúng thầu chính thức được chủ đầu tư phê duyệt tại quyết định là 15.407.143.000 đồng. So với giá dự thầu ban đầu là 15.407.143.614 đồng, chủ đầu tư đã chủ động giảm trừ 614 đồng ở hàng đơn vị để phê duyệt tròn tiền sang hàng nghìn đồng. Khi đặt con số trúng thầu này lên bàn cân so sánh với giá gói thầu ban đầu được chủ đầu tư đưa ra là 15.643.215.321 đồng, bài toán hiệu quả kinh tế của dòng vốn công bắt đầu lộ diện những chỉ dấu cần phải phân tích kỹ lưỡng.

Sau một quy trình tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng trực tuyến, tốn kém nhiều thời gian, công sức và chi phí hành chính của các bên, số tiền mà ngân sách nhà nước tiết kiệm được tại gói thầu quy mô hơn 15,6 tỷ đồng này chỉ dừng lại ở mức 236.072.321 đồng. Áp dụng công thức tài chính chuẩn mực, tỷ lệ tiết kiệm của gói thầu đạt 1,51%.

Dưới lăng kính pháp lý, việc nhà thầu bỏ giá sát dự toán hoặc gói thầu đạt tỷ lệ tiết kiệm thấp là một kết quả khách quan của quá trình vận hành cơ chế thị trường, hoàn toàn không vi phạm bất kỳ điều khoản cấm nào của Luật Đấu thầu hiện hành.

Tuy nhiên, đứng ở góc độ quản lý nhà nước và trách nhiệm giải trình nguồn vốn công của người đứng đầu, một gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi công khai qua mạng nhưng tỷ lệ tiết kiệm chỉ đạt 1,51% chắc chắn sẽ đặt ra nhiều dấu hỏi lớn đối với năng lực khảo sát, lập, thẩm định và phê duyệt giá dự toán của cơ quan chủ đầu tư là Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Bình Phước.

Phải chăng giá dự toán công trình đã được xây dựng quá sát hoặc vô hình trung khớp chặt với năng lực thực tế của nhà thầu quen thuộc tại địa phương, hay quá trình thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu đang tồn tại những "nút thắt" rào cản làm giảm sức cạnh tranh sòng phẳng về giá của các nhà thầu khác trên thị trường? Câu trả lời phần nào được hé lộ khi đi sâu bóc tách, mổ xẻ từng trang tài liệu kỹ thuật của Hồ sơ mời thầu dự án này.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Mổ xẻ quy định cấm hàng hóa tương đương tại gói thầu ngõ 87 phường Bình Phước, TP Đồng Nai