Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hàng loạt dự án xây lắp do Công ty TNHH MTV Hùng Hậu trúng thầu tại tỉnh Tây Ninh ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước siêu thấp. Đi kèm với đó là các dấu hiệu bất thường về việc đối thủ cạnh tranh liên tục mắc lỗi cơ bản tại bước tính hợp lệ và đề xuất kỹ thuật, cùng sự trùng khớp khó hiểu tại các gói chỉ định thầu rút gọn.

Dấu hỏi về các lỗi kỹ thuật và pháp lý hồ sơ lặp đi lặp lại của đối thủ

Tính cạnh tranh thực chất trong hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH MTV Hùng Hậu đang bị đặt dấu hỏi lớn trước hiện tượng các nhà thầu đối thủ liên tục mắc các sai sót kỹ thuật và pháp lý sơ đẳng một cách hệ thống, gián tiếp nhường sân chơi cho Hùng Hậu trúng thầu sát nút giá trần.

Tại gói thầu Thi công xây dựng thuộc công trình Trường THCS Long Trì do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng xã An Lục Long làm chủ đầu tư, Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 104/QĐ-BQLDA được ký ngày 08/06/2026 bởi Giám đốc Nguyễn Duy Phương. Gói thầu này ghi nhận giá dự toán là 9.338.277.000 đồng, trong khi giá trúng thầu của Liên danh Xây dựng Hùng Hậu là 9.297.654.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp chỉ 0,44% (khoản giảm giá khiêm tốn 40.623.000 đồng). Đáng nói, đối thủ cạnh tranh trực tiếp là Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Hưng Thịnh Phú (nhà thầu quen thuộc từng đối đầu 11 lần với Hùng Hậu trong lịch sử) đã bị loại ngay từ vòng đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu (E-HSDT). Tổ chuyên gia kết luận nhà thầu này không đáp ứng tính hợp lệ do nộp "Bảo đảm dự thầu không hợp lệ" và không tiến hành đánh giá ở bất kỳ khâu kỹ thuật, năng lực kinh nghiệm nào tiếp theo. Lỗi cơ bản này khiến đối thủ bị loại tức khắc, tạo điều kiện cho Liên danh Hùng Hậu độc diễn bước tài chính và trúng thầu sát nút giá trần.

Hiện tượng lặp lại sai sót kỹ thuật khó hiểu này tiếp tục diễn ra tại gói thầu Cải tạo sửa chữa các hạng mục thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa Trụ sở Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Công trình dân dụng tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư. Theo Quyết định phê duyệt số 526/QĐ-BQLDA ký ngày 25/03/2026 bởi Phó Giám đốc Nguyễn Anh Phương, giá gói thầu được duyệt là 3.996.096.000 đồng. Gói thầu này được bàn giao cho Công ty TNHH MTV Hùng Hậu trúng thầu với giá 3.984.996.950 đồng, đem lại tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp chỉ 0,28% (giảm giá 11.099.050 đồng).

Tại đây, nhà thầu đối thủ là Công ty TNHH Tư vấn - Thiết kế - Cơ khí - Xây dựng Quảng Đức đã nộp hồ sơ với mức giảm giá thầu sâu lên tới 10% để tạo lợi thế tuyệt đối về giá, tương đương giá thầu sau giảm giá là 3.596.123.000 đồng. Thế nhưng, nhà thầu này lại bị loại trực tiếp tại khâu đánh giá về kỹ thuật do hồ sơ đề xuất kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của E-HSMT. Các lỗi nặng bao gồm: biện pháp thi công sao chép nguyên văn bản vẽ thiết kế của chủ đầu tư (vi phạm quy định cấm sao chép thiết kế của E-HSMT) và thiếu hóa đơn VAT chứng minh năng lực của đơn vị cung ứng vật tư xây dựng.

Việc đối thủ bỏ giá siêu thấp nhưng lại mắc những lỗi kỹ thuật hệ thống và thiếu hợp tác trong khâu làm rõ hồ sơ đã gián tiếp nhường sân chơi cho Hùng Hậu một mình đi tiếp vào vòng tài chính để trúng thầu sát nút giá trần.

Đáng chú ý, hiện tượng các đối thủ tự ngã bằng các lỗi pháp lý sơ đẳng không chỉ diễn ra ở các gói thầu Hùng Hậu chiến thắng. Tại gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Xây mới nhà khách UBND xã Mỹ An do Ban Quản lý dự án xã Mỹ An làm chủ đầu tư, mặc dù Hùng Hậu chỉ xếp hạng 2 về giá, nhưng kịch bản 'tự sát pháp lý' của đối thủ vẫn lặp lại khi Công ty TNHH Lê Vũ VTC bị loại ngay lập tức vì ghi sai tên bên thụ hưởng trong thư bảo lãnh thầu. Cụ thể, thư bảo lãnh dự thầu ngân hàng của nhà thầu ghi sai tên bên thụ hưởng là Công ty Thủy Mộc (đơn vị tư vấn đấu thầu) thay vì phải ghi tên của Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án xã Mỹ An.

Chuỗi sai sót sơ đẳng, lặp đi lặp lại ở khâu pháp lý bảo lãnh thầu và kỹ thuật tổ chức thi công của các đối thủ tại nhiều gói thầu khác nhau đã vô hình trung cản trở hiệu quả tiết kiệm ngân sách công, đồng thời dấy lên hoài nghi lớn về việc thiết lập các kịch bản dàn xếp hồ sơ cho nhà thầu chính?

Cần làm rõ tính thực chất của quy trình thương thảo giá chỉ định thầu

Trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư trong công tác thương thảo giá đối với các dự án chỉ định thầu cần phải được làm rõ nhằm bảo đảm tính thực chất và hiệu quả kinh tế cho ngân sách nhà nước.

Việc cả 3 gói thầu xây lắp công triển khai vào đầu năm 2026 giao cho Công ty TNHH MTV Hùng Hậu đều có chung một tỷ lệ tiết kiệm, trùng lặp đến khó tin ở mức 1% đã dấy lên nhiều nghi vấn lớn về việc công tác thương thảo hợp đồng của các chủ đầu tư có thể chỉ mang tính chất hình thức, chiếu lệ nhằm đối phó quy định?

Gói thầu tại xã Thuận Mỹ: Dự án Thi công xây dựng công trình Sửa chữa trụ sở Đảng ủy xã Thuận Mỹ có giá gói thầu ấn định tại KHLCNT là 698.322.000 đồng. Giá trúng thầu chính thức được phê duyệt tại Quyết định số 36/QĐ-BQLDA ngày 03/06/2026 của Giám đốc Đỗ Minh Hà là 691.338.000 đồng, đạt tỷ lệ giảm giá sau thương thảo đúng 1% (tương ứng mức tiết kiệm ngân sách 6.984.000 đồng).

Gói thầu tại An Lục Long: Dự án Sửa chữa phòng làm việc Ban QLDA, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, sân bê tông trước trụ sở UBND xã, sửa chữa trụ sở UBKT do Phòng Kinh tế xã An Lục Long làm chủ đầu tư. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu phê duyệt giá gói thầu là 1.568.034.000 đồng. Giá trúng thầu chính thức được phê duyệt tại Quyết định số 391/QĐ-KT ngày 23/03/2026 do Phó Trưởng phòng Kinh tế Nguyễn Duy Phương ký là 1.552.353.000 đồng, cũng đạt mức tiết kiệm đúng 1% (tương ứng mức tiết kiệm ngân sách 15.681.000 đồng).

Gói thầu tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Thăng: Dự án Sửa chữa khối phòng học, phòng chức năng, cổng và hàng rào Trường Tiểu học Nguyễn Văn Thăng có giá dự toán được duyệt là 1.814.388.000 đồng. Quyết định phê duyệt chỉ định thầu số 05/QĐ-THNVT ngày 13/01/2026 do Hiệu trưởng Nguyễn Thị Diễm ký phê duyệt giá trúng thầu là 1.796.244.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 1% (tương ứng mức tiết kiệm ngân sách 18.144.000 đồng).

Phân tích sâu về hiện tượng này dưới lăng kính pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương và Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định rằng: “Trong bối cảnh quản lý hiện nay, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu, siết chặt kỷ cương quản lý vốn đầu tư công trên phạm vi cả nước. Chỉ thị yêu cầu kiên quyết có biện pháp xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật, dàn xếp, thông thầu, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong hoạt động đấu thầu, bảo đảm nguyên tắc 'không có vùng cấm', 'không có ngoại lệ'. Các tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi bị cấm có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính, bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu với thời hạn từ 06 tháng đến 05 năm, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.”

Đồng quan điểm trên, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh rằng, việc để xảy ra các dấu hiệu bất thường về quy trình đánh giá, hay công tác thương thảo giá chỉ định thầu không đạt được hiệu quả kinh tế thực chất trước hết thuộc về trách nhiệm giải trình và trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan quản lý nguồn vốn nhà nước tại địa phương. Thêm vào đó, việc giao phó cùng lúc hàng loạt gói thầu chỉ định liên tiếp cho một doanh nghiệp duy nhất là Công ty TNHH MTV Hùng Hậu đòi hỏi các chủ đầu tư phải tiến hành hậu kiểm cực kỳ chặt chẽ về năng lực thực tế, phương tiện máy móc và tiến độ huy động nhân sự. Điều này nhằm loại trừ triệt để rủi ro dàn trải nguồn lực thi công song song, bảo đảm chất lượng và tiến độ thực chất cho các công trình dân sinh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 3]: Trách nhiệm người đứng đầu trong việc bảo đảm kỷ cương đầu tư công