Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động lựa chọn nhà thầu tại tỉnh Khánh Hòa thời gian qua diễn ra hết sức sôi động với dòng vốn đầu tư công được đẩy mạnh. Trong đó, hồ sơ tham gia dự thầu của Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Khánh Hòa (Mã số doanh nghiệp: 4200235849, trụ sở tại số 60 Lê Hồng Phong, phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) đã phác họa một bức tranh đa sắc thái. Hàng loạt gói thầu do doanh nghiệp này thực hiện đang sở hữu tỷ lệ tiết kiệm và diễn biến trúng thầu thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận cũng như giới chuyên môn.
Dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Khánh Hòa là một đơn vị có bề dày hoạt động, tính đến đầu tháng 06/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 61 gói thầu và ghi nhận tổng giá trị trúng thầu là hơn 5.657 tỷ đồng, trong đó tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập hơn 618 tỷ đồng và tổng giá trị trúng thầu với vai trò liên danh lên tới hơn 5.039 tỷ đồng.
Gói thầu trăm tỷ và kịch bản "duy nhất tham gia"
Đáng chú ý, tại Gói thầu số 01: Quản lý, bảo dưỡng thường xuyên các tuyến đường Sở Xây dựng quản lý 03 năm (2026 - 2028) do Ban Quản lý bảo trì công trình giao thông Khánh Hòa làm đại diện Chủ đầu tư, bức tranh cạnh tranh lại cho thấy sự "tĩnh lặng" bất ngờ. Gói thầu này có giá dự toán lên tới 202.466.648.000 đồng, được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng (Mã TBMT: IB2500644013).
Về nguyên tắc thị trường, những gói thầu quy mô hàng trăm tỷ đồng luôn là thỏi nam châm thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong ngành xây dựng hạ tầng trên toàn quốc. Việc gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng là tuân thủ đúng quy trình công khai của pháp luật. Tuy nhiên, việc thực tế chỉ có 01 nhà thầu tham dự cho thấy mục tiêu tối đa hóa sự cạnh tranh chưa thực sự đạt được như kỳ vọng của cơ quan quản lý nhà nước.
Biên bản mở thầu ghi nhận chỉ có duy nhất Liên danh Giao thông Khánh Hòa - Cầu đường 71 nộp E-HSDT. Đến ngày 03/02/2026, Chủ đầu tư đã ban hành Quyết định phê duyệt KQLCNT số 100/QĐ-SXD, công nhận liên danh này trúng thầu với giá 198.112.192.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước chỉ đạt ở ngưỡng khoảng 2,15%.
Bình luận về vấn đề này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Sự thiếu vắng các đối thủ cạnh tranh trong một gói thầu rộng rãi trị giá hơn 200 tỷ đồng đặt ra bài toán lớn cho các cơ quan quản lý. Cần xem xét lại việc rà soát các tiêu chí mời thầu, liệu có tồn tại rào cản kỹ thuật vô hình nào không? Nhiệm vụ của Chủ đầu tư là phải kích thích môi trường cạnh tranh, thu hút thêm nhiều nhà thầu tham gia nhằm tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công, chứ không phải chỉ mở thầu cho đúng quy trình rồi chấp nhận tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt".
Cuộc đua khốc liệt và chiến lược giảm giá sâu
Nếu tại Gói 01 là sự thiếu vắng đối thủ, thì tại Gói thầu số 07: Thi công xây dựng phần xây dựng giao thông và điện chiếu sáng thuộc dự án Tuyến đường T28 (giai đoạn 1) do Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa làm Chủ đầu tư, diễn biến lại hoàn toàn trái ngược. Đây là một minh chứng rõ nét cho sự khốc liệt của cơ chế thị trường khi có sự góp mặt của nhiều nhà thầu tham gia cạnh tranh sòng phẳng.
Cụ thể, theo biên bản mở thầu ngày 19/01/2026 gói thầu này thu hút sự tham gia của 05 nhà thầu/liên danh khác nhau. Giá gói thầu được phê duyệt là 79.308.487.000 đồng. Hồ sơ dự thầu cho thấy, Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Khánh Hòa ban đầu nộp giá dự thầu là 79.302.338.146 đồng (bám sát dự toán ban đầu). Tuy nhiên, để giành chiến thắng trước các đối thủ cạnh tranh, doanh nghiệp này đã bất ngờ tung ra thư giảm giá sâu lên tới hơn 25,3 tỷ đồng.
Kết quả cuối cùng ngày 28/05/2026 tại Quyết định số 113/QĐ-KKTKCN, Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt kết quả trúng thầu cho Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Khánh Hòa, giá trúng thầu là 53.949.380.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm đạt mức cao, xấp xỉ 31,97%. Việc một nhà thầu tự nguyện giảm đi gần 1/3 giá trị dự án so với tính toán ban đầu của Chủ đầu tư là một hiện tượng đáng chú ý.
Dưới góc nhìn chuyên môn, điều này đòi hỏi năng lực tối ưu chi phí cực kỳ xuất sắc từ phía nhà thầu, hoặc họ đang chấp nhận đối mặt với áp lực khổng lồ về biên độ lợi nhuận để duy trì bộ máy. Đồng thời, nó cũng phản ánh sự chênh lệch rất lớn giữa giá dự toán được cơ quan tư vấn lập và giá thành thi công thực tế trên thị trường, đặt ra câu hỏi về năng lực thẩm định dự toán ban đầu của Chủ đầu tư.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Chỉ định thầu khẩn cấp tại Khánh Hòa: Thi công kéo dài 270 ngày
Nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh và xử lý tình huống 01 nhà thầu tham dự
Bảo đảm môi trường đấu thầu cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế là nguyên tắc cốt lõi được Quốc hội thể chế hóa tại Điều 6 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15). Cụ thể, khoản 1 Điều 6 quy định nhà thầu nộp hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với các bên mời thầu, chủ đầu tư, tổ chức tư vấn lập hồ sơ thầu. Sự độc lập này nhằm ngăn chặn từ sớm các hành vi có dấu hiệu bất thường, tạo ra một sân chơi sòng phẳng. Đối với tình huống đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng khi đến thời điểm đóng thầu chỉ có 01 nhà thầu nộp E-HSDT (như trường hợp Gói thầu số 01 trị giá hơn 202 tỷ đồng tại Khánh Hòa), Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã có hướng dẫn xử lý cụ thể. Theo đó, để đảm bảo tính cạnh tranh, bên mời thầu có trách nhiệm xem xét việc gia hạn thời điểm đóng thầu nhằm tạo thêm cơ hội cho các nhà thầu khác. Việc quyết định mở thầu ngay khi chỉ có một hồ sơ hợp lệ tuy không vi phạm quy trình pháp luật hiện hành, nhưng dưới góc độ quản lý vốn, nó triệt tiêu đi yếu tố cạnh tranh về giá. Cơ quan quản lý cần rà soát kỹ E-HSMT, đảm bảo không vi phạm Chỉ thị 12/CT-TTg về việc cấm đưa ra rào cản kỹ thuật hạn chế nhà thầu.