Mark Zuckerberg đang hình dung một thế hệ trợ lý AI cá nhân hoàn toàn khác chatbot hiện nay: không chờ người dùng mở ứng dụng và đặt câu hỏi, mà chủ động hiện diện trong đời sống 24/7. Trong bài đăng được Meta công bố ngày 10/8, CEO Meta mô tả ý tưởng “siêu trí tuệ cá nhân” có khả năng hiểu người dùng, mục tiêu và những điều họ quan tâm để hỗ trợ từ sức khỏe, công việc, tài chính đến quản lý gia đình.

Điểm đáng chú ý nằm ở mức độ AI có thể tham gia vào cuộc sống cá nhân. Zuckerberg đưa ra ví dụ hệ thống có thể hỗ trợ duy trì sức khỏe bằng cách theo dõi giấc ngủ, quan sát quá trình tập luyện và đưa ra phản hồi. Tuy nhiên, Meta chưa công bố cụ thể trợ lý sẽ thu thập dữ liệu giấc ngủ bằng thiết bị nào hay hoạt động ra sao trong không gian riêng tư. Vì vậy, “theo dõi giấc ngủ” hiện nên được hiểu là một phần trong tầm nhìn sản phẩm, thay vì đồng nghĩa với việc AI luôn sử dụng camera để quan sát người dùng.

Nếu viễn cảnh này trở thành hiện thực, trợ lý AI sẽ không chỉ xử lý dữ liệu công việc mà còn cần hiểu bối cảnh đời sống hàng ngày. Chẳng hạn, để đưa ra nhận xét về quá trình tập luyện, hệ thống phải tiếp cận dữ liệu hoạt động của người dùng; để đưa ra lời khuyên sức khỏe phù hợp, nó cần một lượng thông tin cá nhân đáng kể. Đây chính là khác biệt giữa một chatbot thông thường và “AI cá nhân” mà Zuckerberg đang hướng tới: AI không chỉ trả lời khi được hỏi mà chủ động quan sát, ghi nhớ và hành động dựa trên bối cảnh.

Tầm nhìn này còn được Zuckerberg minh họa bằng một tình huống rất đời thường. Con gái 8 tuổi của ông thích làm bánh, vì vậy trợ lý AI có thể tìm công thức phù hợp, đặt mua nguyên liệu và đưa ra hướng dẫn ngay trong lúc hai cha con cùng vào bếp. AI trong trường hợp này không thay thế hoạt động gia đình mà đóng vai trò trợ lý chuẩn bị và hỗ trợ. Zuckerberg cũng cho biết con gái ông từng sử dụng AI để lập trình một ý tưởng và sản xuất video trong thời gian ngắn, những công việc mà trước đây có thể mất nhiều tháng hoặc khó thực hiện.

Đằng sau những ví dụ hấp dẫn đó là một vấn đề không dễ giải quyết: quyền riêng tư. Một trợ lý càng hiểu người dùng thì càng cần nhiều dữ liệu hơn về lịch sinh hoạt, sức khỏe, sở thích và các hoạt động diễn ra trong nhà. Meta xem kính thông minh là một trong những thiết bị có thể giúp AI nắm bắt bối cảnh xung quanh mà người dùng vẫn tương tác với thế giới thực. Nhưng khi camera và cảm biến xuất hiện trong những khoảnh khắc riêng tư, câu hỏi đặt ra là dữ liệu được xử lý ở đâu, lưu trong bao lâu và những người xuất hiện bên cạnh thiết bị có quyền kiểm soát dữ liệu của họ đến đâu.

Kính thông minh được Meta xem là một trong những thiết bị giúp AI hiểu bối cảnh xung quanh người dùng.

Zuckerberg cho biết Meta muốn cung cấp những lựa chọn bảo mật mạnh, trong đó có chế độ riêng tư mà ngay cả Meta hoặc nhà cung cấp dịch vụ cũng không thể truy cập thông tin. Dù vậy, đây vẫn là định hướng được công bố, chưa phải một hệ thống hoàn chỉnh đã được kiểm chứng trong thực tế. Khi trợ lý AI được kết nối với thiết bị, dịch vụ mua sắm và nhiều ứng dụng khác, bài toán bảo vệ dữ liệu sẽ trở nên phức tạp hơn rất nhiều so với một chatbot chỉ nhận và trả lời văn bản.

Những lo ngại này càng đáng chú ý khi AI ngày càng được đưa vào các mối quan hệ và đời sống gia đình. Tháng 9/2025, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) mở cuộc điều tra nhằm thu thập thông tin về cách Meta cùng một số công ty AI xử lý các vấn đề liên quan đến chatbot, trẻ em, dữ liệu và khả năng hình thành mối quan hệ giống con người. Đây là hoạt động thu thập thông tin, không đồng nghĩa với kết luận Meta đã vi phạm pháp luật, nhưng cho thấy cơ quan quản lý đang đặc biệt quan tâm đến mức độ tác động của AI đối với người dùng trẻ tuổi.

Meta sau đó cũng triển khai thêm các công cụ kiểm soát dành cho phụ huynh và điều chỉnh quyền truy cập của thanh thiếu niên đối với một số nhân vật AI. Những động thái này cho thấy việc đưa AI vào đời sống không chỉ là bài toán về công nghệ mà còn liên quan trực tiếp đến niềm tin, quyền riêng tư và cách con người thiết lập ranh giới với máy móc.

Hiện tại, “siêu trí tuệ cá nhân” của Zuckerberg vẫn chủ yếu là tầm nhìn cho tương lai. Meta đã có Meta AI, các mô hình AI đa phương thức và kính thông minh, nhưng chưa có một sản phẩm hoàn chỉnh có thể đồng thời theo dõi sức khỏe, hiểu hoạt động hàng ngày, hỗ trợ gia đình và bảo vệ dữ liệu theo đúng mức độ mà Zuckerberg mô tả. Nếu thành hiện thực, cuộc đua AI sẽ bước sang một giai đoạn mới: không còn chỉ là AI nào trả lời thông minh hơn, mà là người dùng có sẵn sàng cho phép một trợ lý AI hiện diện trong cuộc sống của mình gần như cả ngày hay không.