Dành hàng giờ để lướt TikTok, Instagram hay YouTube đã trở thành thói quen của không ít người. Hiện tượng "doomscrolling" - liên tục cuộn xem nội dung trong thời gian dài - không chỉ làm tiêu tốn thời gian mà còn ảnh hưởng đến tư thế, thị lực và sức khỏe tinh thần. Thay vì chỉ nhắc nhở người dùng đặt điện thoại xuống, một số nhà phát triển đã lựa chọn cách tiếp cận quyết liệt hơn: buộc người dùng phải vận động trước khi được mở các ứng dụng giải trí. Những công cụ này đang thu hút sự quan tâm nhờ khả năng kết hợp giữa quản lý thời gian sử dụng smartphone và xây dựng lối sống lành mạnh.

Nhiều ứng dụng yêu cầu người dùng hoàn thành mục tiêu vận động trước khi mở TikTok, Instagram hoặc YouTube.

Một trong những cái tên nổi bật là Digital Carrot, ứng dụng cho phép khóa các ứng dụng, trò chơi hoặc website gây xao nhãng cho đến khi người dùng hoàn thành mục tiêu đã đặt ra. Ứng dụng có thể đồng bộ với Apple Watch và nhiều thiết bị đeo thông minh để theo dõi số bước chân hoặc thời gian tập luyện. Người dùng có thể thiết lập các mục tiêu như đi bộ 6.000 bước mỗi ngày hoặc hoàn thành một buổi tập kéo dài 60 phút trước khi được truy cập mạng xã hội. Digital Carrot hiện hỗ trợ nhiều nền tảng như iPhone, Android, Windows, macOS và Linux với phiên bản miễn phí cùng gói nâng cấp dành cho người cần nhiều tính năng hơn.

Trong khi đó, MeBeMe lại hướng đến việc xây dựng thói quen tích cực thay vì khóa cứng thiết bị. Ngay khi cài đặt, người dùng sẽ lựa chọn hình mẫu mà mình muốn phát triển, chẳng hạn như nhà khoa học, vận động viên, vũ công hay người yêu thích đạp xe. Từ đó, ứng dụng sẽ liên tục đưa ra các "nhiệm vụ" ngắn như thực hiện vài động tác burpee, khởi động trong vài phút hoặc dành thời gian trò chuyện với người khác trước khi tiếp tục sử dụng điện thoại. Cách tiếp cận này giúp việc giảm thời gian lướt mạng xã hội trở nên tự nhiên hơn, đồng thời khuyến khích hình thành những thói quen tốt trong cuộc sống hằng ngày. Hiện MeBeMe được phát hành miễn phí trên iPhone.

Một lựa chọn khác là StepBloc, ứng dụng tập trung vào việc khóa các nền tảng giải trí như TikTok, Instagram, YouTube hoặc trò chơi cho đến khi người dùng hoàn thành mục tiêu vận động. Thay vì chỉ đếm bước chân, StepBloc còn yêu cầu thực hiện các bài tập như chống đẩy, plank hoặc squat trong khoảng thời gian nhất định. Ứng dụng tận dụng cảm biến chuyển động trên điện thoại để theo dõi hoạt động, từ đó hạn chế việc gian lận. Ngoài ra, người dùng còn có thể thiết lập lịch khóa ứng dụng, giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày và theo dõi thống kê về khả năng tập trung. StepBloc được cung cấp miễn phí trên iPhone, trong khi các tính năng nâng cao yêu cầu đăng ký gói trả phí.

Một số ứng dụng còn sử dụng AI hoặc cảm biến chuyển động để xác minh người dùng thực sự vận động thay vì gian lận.

Nếu muốn biến từng bước chân thành "vé" để sử dụng điện thoại, Steppin là lựa chọn đáng chú ý. Ứng dụng kết nối trực tiếp với dữ liệu sức khỏe trên iPhone, cho phép người dùng tự quy đổi số bước đi thành thời gian sử dụng mạng xã hội, chẳng hạn 100 bước đổi lấy một phút lướt TikTok. Bên cạnh đó, tính năng Deep Focus Schedules còn giúp khóa hoàn toàn các ứng dụng trong những khung giờ cần tập trung, không cho phép người dùng dùng bước chân để mở khóa. Trong khi đó, TouchGrass lại áp dụng cách kiểm soát nghiêm ngặt hơn. Đúng như tên gọi, ứng dụng yêu cầu người dùng thực sự ra ngoài, chạm tay vào cỏ và chụp ảnh bằng camera để AI xác minh trước khi mở khóa các ứng dụng đã chọn. Nếu phát hiện người dùng cố tình sử dụng cây giả hoặc cây trồng trong nhà, hệ thống sẽ từ chối mở khóa. Hiện TouchGrass đã có mặt trên iOS, đồng thời các ứng dụng tương tự cũng bắt đầu xuất hiện trên Android.

Sự xuất hiện của những ứng dụng này phản ánh một xu hướng mới trong lĩnh vực sức khỏe số: thay vì chỉ theo dõi thời gian sử dụng smartphone, chúng chủ động tạo động lực để người dùng vận động nhiều hơn. Dù mỗi ứng dụng áp dụng cơ chế khác nhau, từ đếm bước chân, thực hiện bài tập đến xác minh bằng AI, mục tiêu chung vẫn là giúp giảm tình trạng nghiện mạng xã hội và xây dựng thói quen sử dụng điện thoại cân bằng hơn. Với những ai thường xuyên mất hàng giờ vào các nền tảng giải trí, đây có thể là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả để cải thiện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần, đồng thời biến mỗi lần mở điện thoại thành một động lực để đứng dậy và vận động.