Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 22/05/2026, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng xã Tân Phú liên tiếp ban hành hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với hai gói thầu thi công xây dựng hạ tầng giao thông trên địa bàn. Việc đối chiếu, phân tích dữ liệu từ các Báo cáo đánh giá E-HSDT và các quyết định phê duyệt mang lại một góc nhìn rõ nét về hiệu quả kinh tế trong công tác đấu thầu. Sự chênh lệch tỷ lệ tiết kiệm ngân sách giữa một gói thầu có tính cạnh tranh đa chiều và một gói thầu chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự chính là lăng kính phản ánh thực tiễn công tác mời thầu tại các địa phương hiện nay.

Ít cạnh tranh, tiết kiệm thấp

Theo Quyết định số 272/QĐ-BQLDA ngày 22/05/2026 do bà Nguyễn Thị Trang, Phụ trách Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng xã Tân Phú ký duyệt, Công ty TNHH Tinh Anh được lựa chọn thực hiện Gói thầu số 01: Thi công xây dựng thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu công trình Đường TP.11. Dự án này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, phục vụ nhu cầu đi lại thiết yếu của người dân địa phương.

Dữ liệu hồ sơ gốc thể hiện, gói thầu này có giá dự toán được duyệt là 3.264.006.035 đồng. Giá trúng thầu của Công ty TNHH Tinh Anh là 3.261.665.643 đồng. Thời gian thực hiện hợp đồng trọn gói là 120 ngày. Đáng chú ý, Báo cáo đánh giá E-HSDT số 964/2026/BCXT-NN do tổ chuyên gia thuộc Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng Nhất Nguyên lập ngày 15/05/2026 chỉ rõ, tại toàn bộ quá trình mời thầu gói thầu này, Công ty TNHH Tinh Anh là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ dự thầu.

Hệ quả tất yếu của việc thiếu vắng các đối thủ cạnh tranh được thể hiện rõ qua con số tiết kiệm ngân sách. Tại gói thầu có giá trị 3.264.006.035 đồng này, mức giá trúng thầu chỉ giảm được hơn 2.340.392 đồng so với giá dự toán. Tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước dừng lại ở mức 0,07%. Đây là một tỷ lệ siêu thấp, trúng thầu rất sát giá, phản ánh hạn chế trong việc thu hút các nhà thầu tham gia, từ đó làm giảm đi đáng kể tính hiệu quả kinh tế – một trong những mục tiêu tối thượng của hoạt động đấu thầu công.

Cạnh tranh mang lại hiệu quả

Cũng trong cùng ngày 22/05/2026, bà Nguyễn Thị Trang tiếp tục ký Quyết định số 271/QĐ-BQLDA phê duyệt cho Công ty TNHH Tinh Anh trúng Gói thầu số 01: Thi công xây dựng thuộc công trình Đường NĐ.27 – nhánh 1; đường NĐ.28.

Tuy nhiên, bức tranh đấu thầu tại dự án này lại mang một gam màu hoàn toàn khác. Báo cáo đánh giá E-HSDT số 971/2026/BCXT-NN ngày 20/05/2026 cho thấy đã có 03 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ, gồm: Liên danh NĐ 27-28, Công ty TNHH Tinh Anh và Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại Huỳnh Ngọc Lương. Việc có nhiều đơn vị cùng quan tâm đã thực sự kích hoạt cơ chế cạnh tranh về giá và chất lượng kỹ thuật.

Trong quá trình xét thầu, Liên danh NĐ 27-28 đưa ra mức giá dự thầu thấp nhất là 2.631.683.969 đồng. Dù mang lợi thế về giá, nhà thầu này đã không vượt qua được bước đánh giá kỹ thuật do đề xuất biện pháp tổ chức thi công xa rời với thực tế dự án. Cụ thể, tổ chuyên gia chỉ ra rằng, đây là dự án xây dựng đường giao thông nông thôn có kết cấu mặt đường sỏi đỏ, nhưng Liên danh NĐ 27-28 lại đề xuất phương án "lắp dựng rào chắn... thảm bê tông nhựa". Mặt khác, theo hồ sơ thiết kế, phần thoát nước của dự án chỉ bao gồm 05 cống thoát nước ngang tuyến kết hợp tường đầu/tường cánh để thoát nước trực tiếp, hoàn toàn không đấu nối vào hầm ga hay cống dọc. Thế nhưng, nhà thầu lại tự đưa công tác "định vị tim hầm ga và tim cống dọc" vào thuyết minh kỹ thuật. Sự thiếu chuyên nghiệp trong việc lập hồ sơ dự thầu đã khiến Liên danh này bị loại hoàn toàn chính xác.

Sau khi Liên danh NĐ 27-28 bị loại vì lỗi kỹ thuật, Công ty TNHH Tinh Anh với giá dự thầu 2.643.522.474 đồng đã vượt qua nhà thầu xếp hạng hai là Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại Huỳnh Ngọc Lương (chào giá 2.709.795.062 đồng) để giành chiến thắng chung cuộc. So với giá gói thầu được phê duyệt là 2.935.817.134 đồng, mức giá trúng thầu của Công ty TNHH Tinh Anh đã giúp tiết kiệm cho ngân sách nhà nước hơn 292,2 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm lên tới 9,95%. Sự chênh lệch tỷ lệ tiết kiệm giữa hai gói thầu (0,07% và 9,95%) là dẫn chứng trực quan nhất cho thấy, sự cạnh tranh lành mạnh trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, mang lại lợi ích thiết thực cho ngân sách.

Năng lực nhà thầu

Hồ sơ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận, Công ty TNHH Tinh Anh (Mã số doanh nghiệp: 3900490602) được thành lập ngày 24/04/2015. Doanh nghiệp có trụ sở đóng tại Số 984, Đường ĐT 786, Ấp Thanh Trung, Phường Thanh Điền, Tây Ninh. Người đại diện theo pháp luật là ông Trương Ngọc Anh. Lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp bao gồm hoạt động kiến trúc, tư vấn kỹ thuật và thi công xây lắp các công trình.

Theo dữ liệu thống kê tính đến thời điểm hiện tại, Công ty TNHH Tinh Anh đã tham gia khoảng 83 gói thầu, trong đó trúng 38 gói, trượt 43 gói và 1 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị trúng thầu của doanh nghiệp này đạt con số lên tới 77.538.145.201 đồng. Trong đó, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập 66.782.814.201 đồng, và tham gia với tư cách liên danh trúng thầu 10.755.331.000 đồng.

Góc nhìn chuyên gia

Đánh giá quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu tại xã Tân Phú, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Việc đánh giá E-HSDT tại gói thầu đường NĐ.27 và NĐ.28 được tổ chuyên gia thực hiện rất bài bản, nghiêm túc. Việc phát hiện và loại bỏ nhà thầu áp dụng rập khuôn biện pháp thi công từ dự án khác (thảm bê tông nhựa thay vì sỏi đỏ, làm hầm ga thay vì cống ngang) là hành động thiết thực để bảo vệ tiêu chuẩn kỹ thuật thiết yếu của công trình. Qua sự việc này, các nhà thầu cũng cần rút kinh nghiệm sâu sắc trong việc khảo sát thực địa và lập biện pháp thi công, không thể sao chép máy móc dẫn đến bị loại đáng tiếc".

Phân tích sâu hơn về khía cạnh pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Thông tư 79/2025/TT-BTC ra đời mang theo kỳ vọng rất lớn về việc kiến tạo một môi trường đấu thầu minh bạch, công bằng và cạnh tranh toàn diện. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được thiết kế chính là để rộng cửa thu hút đông đảo nhà thầu tham dự. Khi đó, bài toán cạnh tranh về giá và chất lượng sẽ được tự động giải quyết, chủ đầu tư không chỉ lựa chọn được đơn vị có năng lực tốt nhất mà tỷ lệ tiết kiệm ngân sách cũng tự khắc được nâng cao".