Trong bối cảnh Luật Đấu thầu 2023 (số 22/2023/QH15) và các quy định sửa đổi bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15 bắt đầu đi vào chiều sâu, công tác lựa chọn nhà thầu tại các đơn vị cấp phường đang thu hút sự quan tâm đặc biệt. Điển hình là dự án "Cải tạo trụ sở làm việc UBND phường Thống Nhất" tại Gia Lai, nơi gói thầu IB2600157760 đang trở thành tâm điểm của sự chú ý khi quy trình thực hiện được đẩy nhanh và các yêu cầu về kỹ thuật được thắt chặt.
Diễn biến gói thầu
Theo Quyết định số 11/QĐ-KTHTĐT ngày 08/04/2026, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Thống Nhất đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án cải tạo trụ sở. Với tổng giá trị dự toán gói thầu Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị là 3.825.254.000 đồng, dự án được thực hiện theo hình thức chào hàng cạnh tranh rút gọn, loại hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện 200 ngày.
Điểm đáng chú ý trong tiến trình đấu thầu này là sự thận trọng của Chủ đầu tư khi ban hành quyết định phê duyệt E-HSMT số 18/QĐ-KTHTĐT vào ngày 17/04/2026, do Trưởng phòng Trần Đại Trí ký số. Chỉ ít ngày sau đó, vào ngày 22/04/2026, Chủ đầu tư đã phải liên tiếp phát đi các "Văn bản làm rõ hồ sơ mời thầu". Động thái này xuất phát từ việc doanh nghiệp đề nghị làm rõ Chương IV (Biểu mẫu mời thầu và dự thầu, Mẫu số 01A - Bảng kê hạng mục công việc) do khối lượng không phù hợp với thiết kế bản vẽ thi công.
Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Việc nhà thầu chủ động đề nghị làm rõ và Chủ đầu tư phản hồi ngay cho thấy quy trình đang tuân thủ đúng tinh thần minh bạch của Luật Đấu thầu hiện hành. Điều này giúp ngăn chặn các tranh chấp phát sinh về khối lượng phát sinh sau này – một trong những nguyên nhân gây chậm tiến độ phổ biến".
Góc nhìn kỹ thuật và yêu cầu khắt khe
Yêu cầu kỹ thuật cho gói thầu này rất cụ thể: cải tạo nhà làm việc (428m²), nhà hội trường (423m²), sân bê tông (600m²), cổng tường rào (hơn 348m tổng chiều dài) và lắp đặt hệ thống màn hình LED, hạ tầng mạng Lan. Đặc biệt, yêu cầu về thí nghiệm vật liệu và thiết bị được đặt ra rất nghiêm ngặt. Nhà thầu phải có đơn vị thí nghiệm đủ tư cách pháp nhân, trong khi Tư vấn giám sát được quyền yêu cầu chứng minh tính an toàn của biện pháp thi công bằng các tính toán cụ thể.
Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: "Các quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP đặt ra ngưỡng an toàn lao động và phòng chống cháy nổ rất cao. Đối với gói thầu cải tạo, việc xác định đúng hiện trạng so với hồ sơ thiết kế trong 15 ngày kể từ khi ký hợp đồng là điều khoản mang tính "sống còn" để xác định khối lượng phát sinh".
Diện mạo nhà thầu duy nhất tham gia
Tại thời điểm đóng mở thầu ngày 29/04/2026, biên bản mở thầu ghi nhận duy nhất một nhà thầu tham gia là Liên danh do Công ty TNHH Tư vấn thiết kế và xây dựng Phúc Nguyên Gia Lai (mã định danh vn5901004633) làm đại diện. Giá dự thầu sau giảm giá là 3.748.749.544 đồng, thấp hơn nhẹ so với giá gói thầu.
Về năng lực, Công ty Phúc Nguyên Gia Lai là đơn vị có bề dày kinh nghiệm với 205 gói thầu đã tham gia, trong đó trúng 198 gói. Tổng giá trị các gói đã trúng là hơn 16,6 tỷ đồng, trong đó vai trò độc lập chiếm ưu thế với gần 14,6 tỷ đồng. Doanh nghiệp có trụ sở tại Phường Diên Hồng, Gia Lai, do ông Từ Thế Khanh làm Chủ tịch kiêm Giám đốc. Với tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán đạt 97,96%, nhà thầu này thường tham gia các dự án tại địa bàn Gia Lai.
Việc gói thầu chỉ có một nhà thầu tham gia đặt ra bài toán về tính cạnh tranh. Tuy nhiên, dưới lăng kính của chuyên gia, sự hiện diện của một đơn vị đã có nhiều kinh nghiệm trúng thầu tại địa phương cùng với việc Chủ đầu tư kịp thời làm rõ các vướng mắc về kỹ thuật cho thấy sự chuẩn bị khá kỹ lưỡng. Dẫu vậy, để dự án hoàn thành đúng 200 ngày như cam kết, sự phối hợp giữa đơn vị giám sát nội bộ và Tư vấn giám sát của Chủ đầu tư sẽ là yếu tố then chốt, đúng theo tinh thần của Luật Đấu thầu 22/2023/QH15.
Hiện, Gói thầu vẫn đang trong quá trình đánh giá của Chủ đầu tư và các chuyên gia. Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin khi có kết quả cuối cùng.
QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KIẾN NGHỊ VÀ BẢO VỆ NHÀ THẦU
Cơ chế kiến nghị là quyền lợi pháp lý để nhà thầu bảo vệ mình trước các quyết định không công bằng. Theo Điều 89 đến Điều 92 Luật Đấu thầu, nhà thầu có quyền kiến nghị về nội dung hồ sơ mời thầu hoặc kết quả lựa chọn nhà thầu. Điều kiện tiên quyết là đơn kiến nghị phải được gửi đúng thời hạn và nhà thầu phải nộp chi phí giải quyết kiến nghị cho bộ phận thường trực.
Quy trình giải quyết tại cấp chủ đầu tư diễn ra trong vòng 07 ngày làm việc. Nếu không đồng ý với kết quả, nhà thầu gửi kiến nghị lên Người có thẩm quyền hoặc Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị. Điểm mới năm 2026 là việc giải quyết kiến nghị có thể dẫn đến quyết định "tạm dừng việc ký kết, thực hiện hợp đồng" nếu Hội đồng tư vấn thấy cần thiết để khắc phục sai sót.
Theo Điều 15 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nếu kiến nghị của nhà thầu được kết luận là đúng, nhà thầu sẽ được hoàn trả toàn bộ chi phí kiến nghị đã nộp. Việc giải quyết kiến nghị công khai, đúng luật giúp củng cố niềm tin của nhà thầu vào môi trường kinh doanh minh bạch tại Việt Nam, đảm bảo tính công bằng và trách nhiệm giải trình của mọi cấp chính quyền từ xã đến tỉnh.