Đầu tư công tại cấp cơ sở luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu để đảm bảo an sinh xã hội, đặc biệt là hạ tầng giáo dục mầm non. Theo lộ trình thực hiện chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025, vai trò quản lý nhà nước của cấp phường trong việc thực thi các dự án từ nguồn vốn ngân sách địa phương càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, việc áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu hạn chế tính cạnh tranh như chỉ định thầu luôn đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ từ cộng đồng và các cơ quan chuyên môn để đảm bảo tính hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình. Ghi nhận thực tế tại phường Đông Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa thời gian qua là một ví dụ điển hình cho công tác này.

Theo hồ sơ trích xuất từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, UBND phường Đông Ninh Hòa (tỉnh Khánh Hòa) đã triển khai dự án: Xây dựng Trường mầm non Ninh Vân (điểm phụ TDP Đông). Dự án tập trung vào các hạng mục thiết yếu như xây dựng cổng tường rào, nhà bảo vệ, nhà nhân viên và khu vệ sinh. Gói thầu số 01: Xây lắp thuộc dự án này có giá dự toán được phê duyệt là 1.912.658.000 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách phường.

Điểm đáng chú ý trong quy trình thủ tục của gói thầu này là sự đồng nhất về thời gian và các con số tài chính. Cụ thể, vào ngày 16/4/2026, ông Lê Minh Tâm – Chủ tịch UBND phường Đông Ninh Hòa đã ký Quyết định số 209/QĐ-UBND-DA về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Ngay sau đó, cũng trong ngày 16/4/2026, Quyết định số 210/QĐ-UBND-DA phê duyệt kết quả chỉ định thầu đã được ký kết, lựa chọn Công ty TNHH xây dựng thương mại Mạnh Trung làm đơn vị thực hiện.

Mức giá trúng thầu của doanh nghiệp được ghi nhận là 1.912.658.000 đồng, khớp tuyệt đối với giá gói thầu đã được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Điều này đồng nghĩa với việc tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thông qua công tác đấu thầu tại dự án này đạt con số 0 đồng.

Để có cái nhìn khách quan về đơn vị được giao thầu, cần xem xét kỹ hồ sơ năng lực của nhà thầu. Công ty TNHH xây dựng thương mại Mạnh Trung (MST: 4201536461), có trụ sở tại tổ dân phố 14, phường Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, là một cái tên khá quen thuộc trong lĩnh vực xây lắp tại địa phương. Dữ liệu tổng hợp cho thấy, doanh nghiệp này đã có bề dày kinh nghiệm tham gia 162 gói thầu, trong đó trúng 124 gói và chỉ trượt 35 gói.

Tổng giá trị các gói thầu mà nhà thầu đã trúng (bao gồm cả liên danh) đạt mức 165.976.292.458 đồng. Phân tách sâu hơn, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập của doanh nghiệp khoảng 101.244.505.128 đồng (trong đó, có khoảng 18.326.422.281 đồng đến từ các gói chỉ định thầu). Riêng với vai trò liên danh, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia đạt khoảng 64.731.787.330 đồng. Đáng chú ý, địa bàn hoạt động của doanh nghiệp tập trung mạnh mẽ tại tỉnh Khánh Hòa với 140 gói thầu đã tham gia, cùng một số địa phương khác như tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Gia Lai.

Với hồ sơ trúng thầu dày đặc và năng lực tham gia nhiều gói thầu lớn nhỏ, việc Công ty TNHH xây dựng thương mại Mạnh Trung được chỉ định thực hiện gói thầu gần 2 tỷ đồng tại phường Đông Ninh Hòa phần nào cho thấy sự tin tưởng của chủ đầu tư. Tuy nhiên, trong bối cảnh ngân sách phường còn hạn hẹp, việc trúng thầu sát giá dự toán đòi hỏi đơn vị thi công phải thực hiện nghiêm túc cam kết về chất lượng và tiến độ (90 ngày) theo hợp đồng trọn gói đã ký kết.

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Thông tư 79/2025/TT-BTC đã tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhưng cũng đầy tính kỷ luật. Hình thức chỉ định thầu rút gọn là một công cụ giúp chính quyền cơ sở linh hoạt trong điều hành. Thế nhưng, khi không có sự cạnh tranh trực tiếp về giá, trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư về việc lựa chọn nhà thầu phải được nâng lên hàng đầu. Hiệu quả kinh tế không chỉ đo bằng con số tiết kiệm khi xét thầu mà phải được chứng minh bằng chất lượng bền vững của công trình. Đặc biệt, với các dự án trường học mầm non cho trẻ em, tính an toàn và chất lượng vật tư phải được giám sát tuyệt đối bởi Ban giám sát đầu tư cộng đồng và các cơ quan thanh tra chuyên ngành."

​