Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, thị trường đấu thầu tại Tây Ninh thời gian qua ghi nhận những diễn biến mang tính chất đối lập và đầy kịch tính tại các dự án có sự góp mặt của Công ty TNHH MTV Nam Trạng (MSDN: 3901089150, địa chỉ trụ sở đăng ký tại số 109, Hẻm 05, Đường Huỳnh Tấn Phát, Khu Phố Hiệp Bình, phường Tân Ninh, Tây Ninh).

Dữ liệu lịch sử trích xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy một bức tranh tổng quan vô cùng hoành tráng: Doanh nghiệp này do ông Lê Hoàng Nam làm Giám đốc đã tham dự tổng cộng 124 gói thầu, trong đó trúng 88 gói, trượt 30 gói, thiết lập mối quan hệ với 32 Chủ đầu tư và Bên mời thầu khác nhau. Tuy nhiên, khi bóc tách chi tiết từng hồ sơ mời thầu và báo cáo đánh giá E-HSDT, một chiến lược giá mang tính chất "đặc thù" đã lộ diện, phơi bày hai mảng sáng tối hoàn toàn đối lập giữa các "sân chơi" có mức độ cạnh tranh khác biệt.

Hồ sơ kỹ thuật vượt trội nhưng "rớt đài" vì giá đắt

Bức tranh thứ nhất thể hiện năng lực thực thi đáng gờm của nhà thầu Nam Trạng, nhưng đồng thời bộc lộ điểm yếu chí mạng về sức cạnh tranh giá tại các gói thầu rộng rãi, khốc liệt. Minh chứng điển hình nhất là tại dự án Sửa chữa lớn kiến trúc Đội quản lý điện Tân Hưng và Kiến Tường năm 2026 do Công ty Điện lực Tây Ninh làm chủ đầu tư (Số TBMT: IB2600061649). Với giá dự toán được phê duyệt ở mức 4.533.588.619 đồng, gói thầu này đã trở thành một "đấu trường" thực sự khi thu hút đến 06 nhà thầu tham gia cạnh tranh.

Báo cáo đánh giá E-HSDT do Tổ chuyên gia lập ghi nhận, Công ty TNHH MTV Nam Trạng đã xuất sắc vượt qua toàn bộ các bước kiểm tra khắt khe nhất. Từ tính hợp lệ, đánh giá năng lực tài chính, kinh nghiệm thi công cho đến các yêu cầu kỹ thuật phức tạp của ngành điện, hồ sơ của Nam Trạng đều đạt điểm "Đạt". Điều này là minh chứng không thể phủ nhận cho việc doanh nghiệp này sở hữu năng lực thi công thực tế và chuẩn bị hồ sơ dự thầu vô cùng bài bản.

Thế nhưng, tại vòng đánh giá tài chính mang tính quyết định, kịch bản trượt thầu lại lặp lại một cách quen thuộc. Mức giá dự thầu do doanh nghiệp này đưa ra là 4.410.037.619 đồng, gần như giữ nguyên mức giảm giá 0% ở các hạng mục trọng yếu. Trong một môi trường "đua giá" minh bạch, chiến lược bám sát dự toán lập tức biến thành điểm yếu tử huyệt. Kết quả, nhà thầu Nam Trạng bị đẩy xuống xếp hạng 5 về tài chính do các đối thủ (điển hình như nhà thầu Đan Nguyễn với mức giá 3.860.940.300 đồng) đưa ra mức cạnh tranh ưu việt hơn rất nhiều. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại gói thầu Sửa chữa lớn kiến trúc Đội quản lý điện Bến Lức và Tân An năm 2026 (giá dự toán 5.366.635.946 đồng), nơi Công ty Nam Trạng ngậm ngùi xếp hạng 4 và trượt thầu dù hồ sơ kỹ thuật hoàn toàn đáp ứng yêu cầu.

Nghịch lý "một mình một ngựa" và tỷ lệ tiết kiệm chạm đáy

Trái ngược hoàn toàn với sự chật vật tại các "biển lớn", bức tranh thứ hai mang sắc thái thuận lợi đến bất ngờ khi Công ty Nam Trạng bước vào các gói thầu tại những đơn vị quen thuộc.

Tại gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Đường số 31 Điện Biên Phủ, khu phố Ninh Hòa do Ban Quản lý dự án phường Ninh Thạnh làm chủ đầu tư (Số TBMT: IB2600181572). Dù áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng với giá dự toán lên tới 4.474.069.645 đồng, hệ thống lại ghi nhận tình trạng "một mình một ngựa". Duy nhất Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nam Trạng tham gia nộp hồ sơ và dễ dàng trúng thầu theo Quyết định phê duyệt ngày 22/05/2026 do Giám đốc Ban Quản lý dự án - ông Nguyễn Thế Nam ký ban hành. Điều đáng nói, với chiến lược giá bảo thủ quen thuộc và không có đối thủ cạnh tranh, giá trúng thầu được chốt ở mức 4.405.860.020 đồng. Phép tính đơn giản cho thấy, tỷ lệ tiết kiệm mang lại cho ngân sách nhà nước chỉ 1,52% - một con số khiêm tốn đối với hình thức đấu thầu rộng rãi hàng tỷ đồng.

Sự thiếu vắng cạnh tranh càng được đẩy lên mức tuyệt đối tại Phòng Kinh tế xã Long Chữ. Hàng loạt gói thầu xây lắp quy mô từ vài trăm triệu đến hơn 1,3 tỷ đồng tại địa phương này đều được áp dụng phương thức "Chỉ định thầu rút gọn" và trao tay cho Công ty Nam Trạng. Điển hình, tại gói thầu Thi công xây lắp dự án Bê tông đường LH.32 (Quyết định số 30/QĐ-PKT ngày 18/05/2026), giá dự toán được duyệt là 743.007.434 đồng. Giá trị chỉ định trúng thầu được ấn định là 735.577.360 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ở mức 1,00%.

Một dự án khác là Sửa chữa các hạng mục thuộc trụ sở HĐND và UBND xã Long Chữ có giá trị lên tới 1.343.878.457 đồng (Quyết định phê duyệt Kế hoạch LCNT số 24/QĐ-PKT do ông Trần Văn Chửa ký) cũng tiếp tục vận hành cơ chế chỉ định thầu tương tự.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Việc một nhà thầu liên tục trượt ở môi trường cạnh tranh cao vì giá đắt, nhưng lại trúng tuyệt đối ở môi trường khép kín hoặc thiếu đối thủ với giá sát dự toán là một hiện tượng cần được các cơ quan thanh tra đặc biệt quan tâm. Khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật Đấu thầu số 90/2025/QH15) quy định rất rõ việc nghiêm cấm các hành vi hạn chế cạnh tranh. Dù năng lực nhà thầu có tốt đến đâu, việc thiếu vắng sự cạnh tranh tất yếu dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm thấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến bài toán hiệu quả kinh tế trong sử dụng vốn ngân sách nhà nước mà Chính phủ đang quyết liệt chỉ đạo".

Rõ ràng, kết quả trúng thầu áp đảo của doanh nghiệp này tại các cơ quan quản lý "quen mặt" không bắt nguồn từ một mức giá rẻ mang lại lợi ích đột phá cho ngân sách, mà xuất phát từ việc thiếu vắng sự cạnh tranh. Câu hỏi lớn được đặt ra là, vai trò khảo sát thị trường, thu hút nhà thầu và trách nhiệm đàm phán bảo vệ ngân sách của các Chủ đầu tư, Bên mời thầu tại Tây Ninh đang nằm ở đâu?

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Chỉ định thầu tại xã Long Chữ: Dấu hỏi lớn về tính cạnh tranh và tỷ lệ tiết kiệm