Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, để hiểu rõ sự thành công của Công ty TNHH Xây dựng Khánh Thịnh Việt tại tỉnh Đồng Nai, cần phân tích kỹ "hệ sinh thái" đấu thầu mà doanh nghiệp này đang tham gia. Trong lịch sử gần 12 năm hoạt động, nhà thầu này đã tham gia 68 gói thầu và giành chiến thắng tại 41 gói. Đáng chú ý, tỷ lệ trúng thầu của đơn vị này tại một số bên mời thầu và đơn vị tư vấn đạt mức rất cao, thậm chí là tuyệt đối.
Mối lương duyên với đơn vị tư vấn Đồng Tiến Phát
Dữ liệu thống kê cho thấy, Công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng Đồng Tiến Phát là cái tên thường xuyên xuất hiện trong vai trò đơn vị tư vấn mời thầu hoặc đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) tại các dự án mà Khánh Thịnh Việt tham gia. Cụ thể, trong 9 lần nhà thầu Khánh Thịnh Việt đối mặt với sự đánh giá của đơn vị tư vấn này, họ đã được phê duyệt trúng thầu đến 6 gói.
Điển hình như cả hai gói thầu sát giá tại Trường THPT Dầu Giây và Trường THCS và THPT Huỳnh Văn Nghệ mà Báo Tri thức và Cuộc sống đã phản ánh ở kỳ trước, đều do Công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng Đồng Tiến Phát làm đơn vị đánh giá hồ sơ. Việc nhà thầu và đơn vị tư vấn thường xuyên "gặp nhau" ở các gói thầu thắng lợi sát giá khiến dư luận không khỏi đặt dấu hỏi về tính khách quan trong công tác chấm thầu.
Không chỉ vậy, tại Ban Quản lý dự án Khu vực 03, Công ty TNHH Xây dựng Khánh Thịnh Việt tham gia 4 gói thầu và trúng cả 4 gói, đạt tỷ lệ 100%. Sự "quen mặt" này đặt ra bài toán về tính cạnh tranh công bằng cho các nhà thầu khác khi muốn tiếp cận thị trường đầu tư công tại các địa phương này.
Năng lực huy động nguồn lực: Dấu hỏi về tính khả thi?
Một vấn đề quan trọng khác được các chuyên gia pháp lý lưu tâm là khả năng thực hiện đồng thời nhiều gói thầu xây lắp. Với đặc thù thi công sửa chữa trường học thường tập trung vào các giai đoạn cao điểm để không ảnh hưởng đến việc dạy và học, đòi hỏi nhà thầu phải có đội ngũ nhân sự và máy móc hùng hậu.
Theo quy định tại Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu phải đảm bảo không có sự trùng lặp về nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công giữa các gói thầu đang thực hiện cùng thời điểm. Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Dưới góc độ pháp lý, nếu một nhà thầu trúng nhiều gói thầu xây lắp cùng lúc trên các địa bàn khác nhau... thì chủ đầu tư và đơn vị giám sát phải kiểm tra cực kỳ chặt chẽ việc huy động nhân sự thực tế tại hiện trường. Nếu chỉ sử dụng một nhóm nhân sự 'xoay vòng' cho nhiều công trình, chất lượng và tiến độ chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng, nguy cơ vi phạm cam kết trong hợp đồng."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Việc trúng thầu sát giá (tiết kiệm thấp) thường dẫn đến biên lợi nhuận hẹp. Trong bối cảnh giá nguyên vật liệu năm 2026 biến động, nhà thầu trúng thầu sát giá có thể phải đối mặt với áp lực cắt giảm chi phí thi công để có lãi. Đây là rủi ro tiềm ẩn đối với tuổi thọ của công trình trường học."
Trong vai trò cố vấn chuyên môn, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh về trách nhiệm giải trình: "Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã tăng cường quyền hạn và trách nhiệm của chủ đầu tư. Khi có dư luận về tính minh bạch và hiệu quả kinh tế, các chủ đầu tư như Trường THPT Dầu Giây hay Trường THCS và THPT Huỳnh Văn Nghệ cần chủ động công khai các thông tin về đánh giá kỹ thuật để minh chứng cho tính khách quan."
Thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác đấu thầu, việc phản ánh các dấu hiệu bất thường tại các gói thầu của Công ty TNHH Xây dựng Khánh Thịnh Việt nhằm mục đích thúc đẩy môi trường đấu thầu lành mạnh, đảm bảo mỗi đồng vốn ngân sách chi ra đều mang lại giá trị cao nhất cho cộng đồng, đặc biệt là các em học sinh.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
HÀNH VI BỊ CẤM VÀ KIỂM SOÁT NĂNG LỰC NHÀ THẦU
Để đảm bảo môi trường đấu thầu công bằng, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định:
- Điều 19. Các hành vi bị cấm trong đấu thầu: Nghiêm cấm các hành vi thông thầu, gian lận, cản trở, không đảm bảo công bằng, minh bạch (Khoản 3, 4, 5). Đặc biệt, hành vi cung cấp thông tin không trung thực về năng lực nhân sự, tài chính để trúng thầu sẽ bị xử lý nghiêm.
- Nghị định số 214/2025/NĐ-CP (Điều 15): Quy định chủ đầu tư có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện cam kết của nhà thầu về nhân sự và thiết bị trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng. Trường hợp nhà thầu không đáp ứng đúng như hồ sơ dự thầu, chủ đầu tư có quyền chấm dứt hợp đồng và báo cáo xử lý vi phạm.
- Thông tư số 79/2025/TT-BTC (Phụ lục 9): Quy định việc đăng tải công khai thông tin các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để cảnh báo và cấm tham gia các dự án tiếp theo tùy theo mức độ vi phạm.