Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 09/06/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Minh Đức (TP Đồng Nai) đã thông qua các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với hai dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn. Điểm chung mang tính hệ thống của các gói thầu xây lắp này là đều được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cùng ngày, tổ chức đóng mở thầu sát ngày và ghi nhận duy nhất một công ty tham dự rồi trúng thầu.

Trúng hai gói thầu lớn trong một ngày

Tại Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 218/QĐ-VP ngày 09/06/2026 do chánh văn phòng HĐND và UBND xã Minh Đức ký, gói thầu xây lắp thuộc dự án Xây dựng đường nhựa ấp An Tân kết nối đường Tây QL13 (mã số E-TBMT: IB2600233840) đã xác định đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh. Giá gói thầu được chủ đầu tư thiết lập ở mức 7.890.587.575 đồng, giá trúng thầu của doanh nghiệp là 7.692.946.713 đồng. Như vậy, dòng vốn công tại gói thầu này tiết kiệm được cho ngân sách khoảng 197.640.862 đồng, đạt hiệu quả giảm giá sau đấu thầu ở mức xấp xỉ 2,5%.

Trước đó, dự án giao thông cấp cơ sở này đã được UBND xã Minh Đức phê duyệt báo cáo kỹ thuật vào ngày 19/05/2026 theo Quyết định số 557/QĐ-UBND, trước khi nhanh chóng phát hành kế hoạch lựa chọn nhà thầu vào ngày 20/05/2026 theo Quyết định số 178/QĐ-VP.

Kịch bản tương tự tiếp tục lặp lại tại gói thầu xây lắp thuộc dự án Xây dựng đường nhựa ấp Bình Phú đi Sóc Rul (mã số E-TBMT: IB2600244361). Dự án hạ tầng này được phê duyệt quyết định đầu tư số 558/QĐ-UBND ngày 19/05/2026 và phê duyệt kế hoạch thầu tại Quyết định số 179/QĐ-VP ngày 20/05/2026.

Theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 216/QĐ-VP ngày 09/06/2026, đơn vị trúng thầu tiếp tục là Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh. Giá gói thầu ban đầu là 6.554.090.742 đồng, giá trúng thầu của doanh nghiệp được công bố là 6.390.194.680 đồng. Biên độ giảm giá nguồn vốn nhà nước đạt khoảng 163.896.062 đồng, định hình tỷ lệ tiết kiệm ở mức tương đương xấp xỉ 2,5%.

Năng lực nhà thầu cùng ý kiến của chuyên gia

Biên bản mở thầu qua mạng ngày 05/06/2026 và ngày 06/06/2026 chứng minh, dù Văn phòng HĐND và UBND xã Minh Đức phát hành hồ sơ dưới hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng để tìm kiếm năng lực thi công tốt nhất, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất một nhà thầu dự thầu là Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh.

Ghi nhận từ Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh (mã số thuế: 3800447201). Đơn vị này được thành lập từ năm 2016, đăng ký địa chỉ trụ sở chính tại Số Nhà 73, Ấp Xa Trạch II, Xã Tân Quan, thành phố Đồng Nai. Dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu cho thấy, doanh nghiệp này đã tham gia 64 gói thầu, trong đó trúng 57 gói, trượt 5 gói, 2 chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt khoảng 316.621.591.169 đồng.

Về mặt pháp lý, việc chủ đầu tư tiến hành xét thầu và phê duyệt trúng thầu cho đơn vị duy nhất tham gia là hoàn toàn phù hợp với các quy trình xử lý tình huống trong đấu thầu qua mạng theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ nhằm bảo đảm tiến độ giải ngân đầu tư công. Tuy nhiên, xét dưới góc độ kinh tế và quản lý ngân sách, việc không có sự xuất hiện của các nhà thầu độc lập khác để tạo dòng cạnh tranh trực tiếp về giá đã phần nào khiến dòng vốn đầu tư công tại các quyết định phê duyệt cuối cùng chỉ đạt tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 2,5%.

Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích, hiện tượng các gói thầu hạ tầng giao thông tổ chức đấu thầu rộng rãi trực tuyến nhưng rơi vào cảnh "một mình một chợ" cần được nhìn nhận thấu đáo từ khâu thiết kế hồ sơ mời thầu. Nếu bên mời thầu đưa ra các tiêu chí kỹ thuật quá biệt hóa, yêu cầu khắt khe về nhân sự hoặc các điều kiện vật liệu mang tính cục bộ địa phương, các nhà thầu có năng lực ở khu vực lân cận sẽ bị hạn chế cơ hội tiếp cận một cách vô hình. Điều này trực tiếp làm triệt tiêu tính cạnh tranh lành mạnh, dẫn đến việc dòng vốn nhà nước không đạt được hiệu quả giảm giá tối ưu.

Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) luận giải, để hiện thực hóa triệt để mục tiêu phòng chống lãng phí dòng vốn ngân sách theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ, vai trò và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các cơ quan chủ đầu tư cấp cơ sở cần được nâng cao. Việc rà soát, loại bỏ triệt để các rào cản hành chính không cần thiết trong hồ sơ mời thầu không chỉ giúp gia tăng số lượng nhà thầu tham gia bình đẳng mà còn là giải pháp căn cơ để bảo vệ tính công khai, bảo đảm dòng vốn công được sử dụng với hiệu suất kinh tế cao nhất.

​