Nguy cơ nhiễm sán lá gan nhỏ từ món ăn "đặc sản"

Các bác sĩ Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cho biết, gỏi cá, cá tái, cá muối hay cá lên men là món ăn được ưa chuộng tại một số địa phương. Tuy nhiên, nếu cá nước ngọt nhiễm ấu trùng sán không được nấu chín kỹ, người ăn có thể mắc sán lá gan nhỏ.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người có thể nhiễm các loại sán lá gan như: Clonorchis sinensis và Opisthorchis viverrini khi ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa được nấu chín. Đây là nhóm bệnh ký sinh trùng lây truyền qua thực phẩm, vẫn lưu hành tại một số khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam.

Sau khi vào cơ thể, ký sinh trùng trưởng thành cư trú tại hệ thống đường mật. Nhiễm nhẹ có thể không gây triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh khó nhận biết. Trong những trường hợp có biểu hiện, người bệnh có thể đau vùng hạ sườn phải, đầy bụng, khó tiêu, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa hoặc có các dấu hiệu liên quan đến tổn thương gan, đường mật.

WHO cho biết nhiễm sán Clonorchis sinensis và Opisthorchis viverrini kéo dài có thể gây viêm mạn tính, xơ hóa đường mật và tổn thương nhu mô gan. Đáng lưu ý, cả hai loài này đều liên quan đến ung thư đường mật (cholangiocarcinoma).

Chanh, giấm không thay thế việc nấu chín cá

Các bác sĩ Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí nhấn mạnh, một quan niệm phổ biến là cá càng tươi thì ăn sống càng an toàn, hoặc có thể dùng chanh, giấm, rượu, mù tạt để “làm chín” cá. Tuy nhiên, đây không phải biện pháp bảo đảm loại bỏ nguy cơ ký sinh trùng.

Nguy cơ không nằm ở việc cá có tươi hay không mà ở việc cá có mang ấu trùng ký sinh trùng hay không và đã được xử lý đủ để tiêu diệt chúng hay chưa. Cá nước ngọt sống hoặc chưa chín kỹ, kể cả cá được muối, hun khói hoặc ngâm, vẫn có thể chứa ký sinh trùng.

Vì vậy, cách phòng bệnh quan trọng nhất là không ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa được nấu chín kỹ. WHO khuyến cáo tăng cường vệ sinh, an toàn thực phẩm và thực hành chế biến cá an toàn để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Không có triệu chứng vẫn có thể mắc bệnh

Các bác sĩ Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cảnh báo, một trong những lý do khiến bệnh dễ bị bỏ qua là nhiễm sán lá gan nhỏ có thể không biểu hiện rõ, đặc biệt ở trường hợp nhiễm nhẹ. Khi nhiễm kéo dài, tình trạng viêm mạn tính đường mật có thể gây ra nhiều biến chứng.

Người có tiền sử thường xuyên ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa chín kỹ, nhất là tại vùng lưu hành bệnh, nên thông báo thói quen ăn uống này khi đi khám nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường ở gan, đường mật hoặc tiêu hóa.

Chẩn đoán có thể dựa trên bệnh sử, biểu hiện lâm sàng và các xét nghiệm phù hợp. WHO nêu các phương pháp có thể được sử dụng gồm xét nghiệm tìm trứng ký sinh trùng trong phân, xét nghiệm miễn dịch và một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh tùy trường hợp.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Hà Nội siết chặt quy định bán trú sau sáp nhập trường học để đảm bảo dinh dưỡng cho học sinh