Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Thi công xây dựng Tâm Phát (Mã số doanh nghiệp: 3401217090; địa chỉ tại số 119 Ngô Đức Tốn, phường Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng) do ông Võ Thanh Tâm làm Giám đốc đang là một cái tên vô cùng quen thuộc tại các dự án xây lắp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Đây là một doanh nghiệp có quy mô nhỏ. Dù có năng lực chứng chỉ hoạt động xây dựng do Sở Kế hoạch và Đầu tư Bình Thuận cấp, doanh nghiệp này lại thể hiện một năng lực trúng thầu đáng kinh ngạc tại thị trường địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Dữ liệu phân tích thông tin từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Thi công xây dựng Tâm Phát đã tham gia tổng cộng 11 gói thầu công, trong đó trúng tới 10 gói, trượt 1 gói và đạt tỷ lệ trúng thầu độc lập cao tuyệt đối. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng lên tới 10.458.163.749 đồng. Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh kinh doanh của doanh nghiệp này là tỷ lệ trúng thầu cao tuyệt đối thông qua hình thức "chỉ định thầu rút gọn" tại một số cơ quan nhà nước cấp cơ sở.

Sự bám sát giá trần dự toán của nhà thầu này thể hiện qua con số tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán đạt mức kỷ lục: 99,29%. Việc liên tục được lựa chọn thực hiện các gói thầu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước đã mang lại nguồn doanh thu lớn cho nhà thầu Tâm Phát, nhưng đồng thời cũng bộc lộ những con số đáng suy ngẫm về bài toán tiết kiệm ngân sách tại địa phương.

Những phép tính ngân sách cho ra kết quả... 0 đồng

Minh chứng rõ nét nhất cho việc bám sát giá trần tuyệt đối có thể thấy tại Quyết định số 144/QĐ-VP ngày 02/12/2025 do ông Nguyễn Đình Quý, Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Phan Thiết ký ban hành. Cụ thể, tại Quyết định này, Văn phòng HĐND và UBND phường Phan Thiết đã phê duyệt chỉ định thầu cho Công ty TNHH Thi công xây dựng Tâm Phát thực hiện Gói thầu số 01: Xây lắp toàn bộ công trình thuộc dự án Sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc của UBND phường Phan Thiết.

Điều đáng nói, theo đối chiếu với Quyết định số 140/QĐ-VP ngày 27/11/2025 phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, giá của gói thầu này được phê duyệt ở mức 166.000.000 đồng. Nguồn vốn thực hiện được trích từ ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu theo Quyết định số 1353/QĐ-TTg ngày 25/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Tại quyết định chỉ định thầu số 144/QĐ-VP, giá trúng thầu của Công ty TNHH Thi công xây dựng Tâm Phát cũng vừa vặn đạt mức chính xác là 166.000.000 đồng. Bài toán hiệu quả kinh tế được thể hiện rõ qua công thức: 166.000.000 đồng - 166.000.000 đồng = 0 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại gói thầu này là 0%.

Tình trạng chỉ định thầu mang lại tỷ lệ tiết kiệm 0 đồng cho ngân sách tiếp tục lặp lại ở quy mô lớn hơn tại Văn phòng HĐND và UBND xã Tuyên Quang. Ngày 13/01/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Tuyên Quang ký Quyết định số 01/QĐ-VP phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu Dự án Cải tạo, sửa chữa Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tuyên Quang. Theo đó, Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình và cung cấp lắp đặt thiết bị có giá gói thầu là 1.717.022.179 đồng, áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Nguồn vốn được xác định là kinh phí đầu tư nâng cấp, cải tạo cơ sở vật chất phục vụ sắp xếp, tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 02 cấp trên địa bàn xã Tuyên Quang.

Vào ngày 14/01/2026, ông Nguyễn Văn Dũng, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Tuyên Quang đã ký Quyết định số 02/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị được gọi tên chính là Công ty TNHH Thi công xây dựng Tâm Phát, với giá trúng thầu là 1.717.022.179 đồng. Phép tính ngân sách một lần nữa cho ra kết quả: 1.717.022.179 đồng - 1.717.022.179 đồng = 0 đồng. Gói thầu trị giá hơn 1,7 tỷ đồng từ nguồn kinh phí đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất đã được trao tay cho nhà thầu mà không tiết kiệm được bất kỳ một đồng nào cho ngân sách nhà nước.

Góc nhìn pháp lý về hiệu quả đầu tư công

Việc hàng tỷ đồng vốn đầu tư công được giao trực tiếp cho một doanh nghiệp thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn với tỷ lệ giảm giá bằng 0 đặt ra những câu hỏi lớn về tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định rất rõ mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu là nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.

Bình luận về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Dựa trên hồ sơ pháp lý, các chủ đầu tư áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với nguồn vốn bổ sung mục tiêu phục vụ sắp xếp đơn vị hành chính. Tuy cơ chế đặc thù cho phép chỉ định thầu để đẩy nhanh tiến độ, nhưng nguyên tắc tối thượng của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 vẫn là hiệu quả kinh tế. Việc các Quyết định số 144/QĐ-VP và Quyết định số 02/QĐ-VP ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm 0 đồng cho thấy quá trình thương thảo hợp đồng gần như chưa phát huy tác dụng. Càng là nguồn vốn đặc thù, cấp bách, chủ đầu tư càng phải thể hiện năng lực đàm phán để tối ưu hóa ngân sách. Trách nhiệm giải trình của Văn phòng HĐND và UBND phường Phan Thiết cũng như xã Tuyên Quang cần được làm rõ về lý do tại sao các gói thầu lớn lại bám sát giá trần tuyệt đối như vậy".

Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Trách nhiệm người đứng đầu khi Công ty Tâm Phát liên tiếp trúng thầu sát giá trần