- Nhiều người cho rằng, chất béo không bão hòa là chất béo tốt vì làm giảm cholesterol trong máu và là những axit béo thiết yếu, cơ thể không tự tổng hợp được nên lựa chọn những loại dầu ăn chứa nhiều loại chất béo này như dầu oliu, hạt cải, dầu hoa rum... để sử dụng. Nhưng thực tế điều này có đúng?
Nhiều người vẫn tin rằng, thêm dầu oliu hoặc dầu hoa rum... vào thức ăn của mình sẽ làm giảm lượng cholesterol máu, nhưng thật đáng tiếc, điều này hoàn toàn không đúng. Thêm bất kỳ loại dầu nào vào thức ăn đều làm tăng cholesterol máu. Bởi tất cả các loại dầu đều chứa 100% chất béo, hay nói cách khác dầu chính là dung dịch chất béo mà tất cả các loại chất béo đều bao gồm 3 thành phần với các tỷ lệ khác nhau: Chất béo bão hòa, chất béo không bão hòa đơn và chất béo không bão hòa đa (những axit béo này còn được gọi là axit béo n- 6 hoặc omega- 6). Chất béo bão hòa làm tăng lượng cholesterol trong máu trong khi đó hai loại kia thì không.
Tuy nhiên, hai loại chất béo này cũng không làm giảm lượng cholesterol máu. Lý do của điều này rất đơn giản. Trong khi một số loại dầu chứa nhiều chất béo bão hòa hơn các loại khác nhưng về cơ bản dầu nào cũng chứa một lượng nhất định chất béo bão hòa. Do đó, càng ăn nhiều dầu, sẽ càng hấp thu những chất béo bão hóa. Ví dụ như dầu oliu chứa 1,9g chất béo bão hòa trong 1 thìa súp (khoảng 14% chất béo bão hòa). Do đó, nếu thêm dầu oliu vào thức ăn là đã thêm chất béo bão hòa cho bữa ăn, càng thêm nhiều thì lượng cholesterol càng tăng.
Hơn nữa, dầu chứa nhiều chất béo không bão hòa đa cũng có hại vì hai lý do. Thứ nhất là vì các loại dầu này cũng chứa chất béo bão hòa. Thứ hai là các bữa ăn chứa nhiều chất béo không bão hòa đa như dầu ngô, hoa rum và dầu đậu nành làm tổn thương hệ thống miễn dịch, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, thậm chí ung thư. Cơ thể có thể tạo ra tất cả cholesterol cần thiết ngay cả khi bạn không ăn chút nào trong khẩu phần ăn và thậm chí là cả khi ta giảm lượng chất béo bão hòa.
Hơn nữa, dầu chứa nhiều chất béo không bão hòa đa cũng có hại vì hai lý do. Thứ nhất là vì các loại dầu này cũng chứa chất béo bão hòa. Thứ hai là các bữa ăn chứa nhiều chất béo không bão hòa đa như dầu ngô, hoa rum và dầu đậu nành làm tổn thương hệ thống miễn dịch, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, thậm chí ung thư. Cơ thể có thể tạo ra tất cả cholesterol cần thiết ngay cả khi bạn không ăn chút nào trong khẩu phần ăn và thậm chí là cả khi ta giảm lượng chất béo bão hòa.
Trong thực tế, 3/4 cholesterol trong cơ thể do chính cơ thể tạo ra. Chính lượng cholesterol và chất béo bão hòa quá thừa trong bữa ăn là nguy cơ mắc bệnh mành vành. Vì vậy, chúng ta nên hạn chế chất béo dù bất kỳ loại nào, chỉ nên ăn vừa đủ theo tiêu chuẩn cân nặng và lứa tuổi.
PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn (Phó Tổng thư ký Hội Tim mạch Quốc gia)
