Dấu ấn "độc diễn" tại gói thầu hơn 4 tỷ đồng
Mới đây, Phòng kinh tế xã Vĩnh Hưng (Tây Ninh) đã ký Quyết định số 729/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu: Thi công Nâng cấp láng nhựa bờ Đông kênh Cà Na (đoạn 831E đến kênh Tập Đoàn 5). Theo đó, đơn vị được "chọn mặt gửi vàng" là Công ty TNHH phát triển giao thông Minh Cường (Công ty Minh Cường).
Theo biên bản mở thầu ngày 26/03/2026 cho thấy, dù gói thầu được thông báo mời thầu rộng rãi, công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, nhưng đến thời điểm đóng thầu, chỉ có duy nhất Công ty Minh Cường nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT). Việc "một mình một ngựa" đi đến đích giúp nhà thầu này trúng thầu với giá 4.037.000.000 đồng (giá dự toán gói thầu là 4.084.841.000 đồng). Đáng chú ý, tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách xã chỉ đạt mức khiêm tốn khoảng 1,17%.
Chân dung nhà thầu
Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty Minh Cường (MSDN: vn1101939119) có địa chỉ trụ sở tại số 113, đường Tỉnh Lộ 831, ấp Rạch Bùi, xã Vĩnh Hưng, Tây Ninh, được thành lập năm 2020 do Trần Thanh Phương Nghi là người đại diện pháp luật. Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 04/2026 nhà thầu này đã tham gia khoảng 29 gói thầu, trong đó trúng 17 gói, trượt 11 gói, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 106.704.320.228 đồng (trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập: 31.171.788.000 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh: 75.532.532.228 đồng).
Trong giai đoạn 2025-2026 Công ty Minh Cường đã trúng một số gói thầu có giá trị lớn như:
Gói thầu: Thi công xây dựng + Lắp đặt thiết bị tại Phòng kinh tế xã Vĩnh Hưng, trị giá 16.109.632.228 đồng (tháng 04/2026)
- Gói thầu: Thi công xây dựng Sửa chữa Trường TH và THCS Thái Trị (điểm cấp 2, điểm Thái Hoà) tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thái Trị, trị giá 2.476.175.000 đồng (tháng 06/2025)
- Gói thầu: Thi công Nâng cấp láng nhựa đường giao thông nhánh tẻ ấp Tà Nu, xã Hưng Điền A tại UBND xã Hưng Điền A, trị giá 2.029.994.000 đồng (tháng 06/2025)
Gói thầu xây lắp Trường TH&THCS Thạnh Hưng tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Tân Hưng, trị giá 5.580.000.000 đồng (tháng 04/2025)
Góc nhìn chuyên gia
Phân tích về tình huống này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã quy định rất rõ về việc xử lý tình huống trong đấu thầu. Khi chỉ có một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư có quyền gia hạn thời điểm đóng thầu hoặc cho phép mở thầu ngay để đánh giá. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên tại một đơn vị mời thầu, cần xem xét lại khâu lập hồ sơ mời thầu (E-HSMT) xem có các tiêu chí 'cài cắm' gây hạn chế nhà thầu hay không."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh, việc nâng cấp hạ tầng nông thôn là cần thiết, nhưng hiệu quả kinh tế thông qua đấu thầu phải được đặt lên hàng đầu. Một gói thầu hơn 4 tỷ đồng mà chỉ tiết kiệm được hơn 40 triệu đồng cho ngân sách xã là con số rất thấp trong bối cảnh đấu thầu qua mạng đang được đẩy mạnh để tăng tính cạnh tranh.
ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC VÀ KINH NGHIỆM THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG TƯƠNG TỰ
Đánh giá năng lực và kinh nghiệm là bước bắt buộc để sàng lọc nhà thầu có đủ khả năng thực hiện dự án. Theo Điều 58 Luật Đấu thầu, hồ sơ mời thầu phải quy định rõ các tiêu chí về hợp đồng tương tự mà nhà thầu đã thực hiện (về tính chất, quy mô). Theo Điểm a Khoản 4 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hồ sơ mời thầu phải xây dựng tiêu chuẩn đánh giá theo tiêu chí "đạt" hoặc "không đạt".
Nội dung đánh giá bao gồm: Kinh nghiệm thực hiện hợp đồng cung cấp hàng hóa/xây lắp tương tự; năng lực sản xuất (nếu có); năng lực tài chính và khả năng huy động nhân sự, máy móc.
Một trong những quy định quan trọng là việc thay thế nhân sự và thiết bị. Theo Khoản 2 Điều 29 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nếu nhân sự chủ chốt hoặc thiết bị nhà thầu đề xuất không đáp ứng yêu cầu, chủ đầu tư được phép cho nhà thầu bổ sung, thay thế một lần duy nhất trong một khoảng thời gian phù hợp. Đối với đấu thầu trong nước, tổ chuyên gia sẽ đánh giá nội dung này trên cơ sở cam kết trong đơn dự thầu của nhà thầu. Nhà thầu xếp hạng thứ nhất mới phải thực hiện đối chiếu chi tiết tài liệu chứng minh.
Đặc biệt, pháp luật năm 2026 nghiêm cấm hành vi gian lận thông tin về năng lực. Nếu nhà thầu cố ý kê khai nhân sự hoặc hợp đồng tương tự không trung thực nhằm làm sai lệch kết quả, hồ sơ sẽ bị loại ngay lập tức và bị xử lý theo quy định về hành vi bị cấm tại Điều 16 Luật Đấu thầu. Việc đánh giá năng lực hiện nay còn được hỗ trợ bởi Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà thầu, nơi lưu trữ lịch sử trúng thầu và chất lượng thực hiện hợp đồng thực tế, đảm bảo tính khách quan và minh bạch tuyệt đối.