Hoạt động đấu thầu tại xã D'Ran (tỉnh Lâm Đồng) thời gian qua cho thấy sự sôi động với hàng loạt dự án hạ tầng nông thôn được triển khai. Đặc biệt, trong tháng 5/2026, các dự án nâng cấp, mở rộng đường giao thông được Văn phòng HĐND và UBND xã D'Ran liên tục công bố kết quả lựa chọn nhà thầu. Trong đó, dự án "Nâng cấp, mở rộng đường vào Hội trường thôn Lạc Viên B" thu hút sự quan tâm của dư luận về tính minh bạch trong quy trình chỉ định thầu.
Dự án Nâng cấp, mở rộng đường vào Hội trường thôn Lạc Viên B được UBND xã D'Ran phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật tại Quyết định số 508/QĐ-UBND ngày 12/5/2026. Ngay sau đó, ngày 14/5/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã D'Ran ban hành Quyết định số 124/QĐ-VP phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, trong đó gói thầu số 03 (Thi công xây dựng công trình) có giá dự toán là 1.651.732.000 đồng.
Chỉ 5 ngày sau khi phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, ngày 19/5/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã D'Ran Nguyễn Ngọc Long đã ký Quyết định số 133/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu nêu trên. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Xây dựng Công trình Quân Tín Phát, với giá trúng thầu là 1.635.214.000 đồng. So với giá gói thầu, mức tiết kiệm ngân sách nhà nước đạt khoảng 16,5 triệu đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm gần 1%.
Thông tin từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Xây dựng Công trình Quân Tín Phát (mã số thuế 5801293519) trụ sở tại Thôn Phú An, xã Đức Trọng, Lâm Đồng, là đơn vị thường xuyên tham gia và trúng thầu các dự án trên địa bàn. Tính đến cuối tháng 5/2026, doanh nghiệp này đã tham gia 27 gói thầu, trong đó trúng 18 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 123.220.235.849 đồng.
Theo chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là công cụ cần thiết để đẩy nhanh tiến độ dự án. Tuy nhiên, tính ưu việt của hình thức này chỉ được phát huy nếu công tác lựa chọn nhà thầu được thực hiện khách quan, dựa trên năng lực thực tế.
Đối với các dự án hạ tầng nông thôn tại xã D'Ran, công tác giám sát, quản lý chất lượng thi công sau đấu thầu cần được đặt lên hàng đầu. Các cơ quan chức năng cần tăng cường hậu kiểm, đảm bảo rằng giá trúng thầu sát với giá dự toán không đồng nghĩa với việc "hạ chuẩn" chất lượng công trình. Đặc biệt, với các công trình giao thông nông thôn, sự tham gia giám sát của cộng đồng và các cơ quan quản lý báo chí là kênh thông tin quan trọng để ngăn chặn các dấu hiệu lãng phí hoặc kém hiệu quả.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt