Đột quỵ ở người trẻ do lóc tách động mạch cảnh

Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận, điều trị một nam bệnh nhân 40 tuổi bị đột quỵ thiếu máu não cấp. Đáng chú ý, trước khi khởi phát bệnh, người bệnh có một chặng đường dài di chuyển bằng ô tô và ngủ trong tư thế đầu, cổ lệch và gập kéo dài.

Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh xác định nguyên nhân đột quỵ là lóc tách động mạch cảnh.

TS.BS Phùng Đình Thọ, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, lóc tách động mạch xảy ra khi cấu trúc thành mạch bị tổn thương, khiến máu đi vào bên trong thành mạch và hình thành khối máu tụ.

Tổn thương này có thể dẫn đến đột quỵ theo hai cơ chế. Thứ nhất, khối máu tụ trong thành mạch làm hẹp hoặc tắc lòng động mạch, khiến lượng máu lên não bị giảm. Thứ hai, huyết khối hình thành tại vị trí động mạch bị tổn thương có thể bong ra, di chuyển theo dòng máu và gây tắc động mạch não.

Lóc tách động mạch vùng cổ, gồm động mạch cảnh và động mạch đốt sống, là một nguyên nhân quan trọng gây đột quỵ ở người trẻ, có thể chiếm tới khoảng 25% số trường hợp đột quỵ thiếu máu não ở người dưới 50 tuổi.

Đau đầu, đau cổ mới xuất hiện cần được lưu ý

Lóc tách động mạch cảnh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng tại chỗ trước hoặc đồng thời với các dấu hiệu thiếu máu não.

Người bệnh có thể xuất hiện đau đầu hoặc đau vùng cổ mới xuất hiện, khác với những cơn đau trước đây. Một số trường hợp có hội chứng Horner với biểu hiện sụp mi nhẹ và co đồng tử cùng bên tổn thương.

Ngoài ra, ù tai theo nhịp mạch cũng có thể là một dấu hiệu gợi ý. Người bệnh cảm nhận tiếng đập hoặc tiếng “vù” trong tai đồng bộ với nhịp tim.

Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu thần kinh đột ngột như méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị giác…, cần nghĩ đến đột quỵ và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ.

Lóc tách động mạch cảnh có thể xảy ra tự phát, nhưng trong một số trường hợp có liên quan đến chấn thương hoặc tác động cơ học lên vùng cổ.

Vì vậy, khi đánh giá người trẻ bị đột quỵ, bác sĩ cần khai thác kỹ những yếu tố xảy ra trước khi khởi phát bệnh, trong đó có chấn thương vùng cổ, vận động cổ quá mức hoặc duy trì tư thế cổ bất thường trong thời gian dài.

TS.BS Phùng Đình Thọ khuyến cáo, khi ngủ hoặc di chuyển đường dài, mọi người nên hạn chế duy trì đầu và cổ ở tư thế gập, xoay hoặc lệch quá mức trong thời gian kéo dài. Đồng thời, tránh các động tác bẻ, giật hoặc xoay cổ mạnh.

Nếu xuất hiện đau đầu hoặc đau cổ mới, bất thường, đặc biệt sau chấn thương hoặc tác động lên vùng cổ, kèm theo méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê chân tay, rối loạn thị giác…, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Các bác sĩ cũng lưu ý: Không nên hiểu trường hợp trên là cứ ngủ sai tư thế sẽ gây lóc tách động mạch cảnh. Tư thế cổ bất thường kéo dài là một yếu tố cần được khai thác trong bệnh sử, còn chẩn đoán nguyên nhân phải dựa trên thăm khám và chẩn đoán hình ảnh.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay không giúp hạ áp mà còn mất "thời gian vàng" cấp cứu