Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống trong suốt vệt bài phân tích về Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu cho thấy một thực trạng đáng suy ngẫm: Một doanh nghiệp có thâm niên 25 năm, sở hữu doanh thu trúng thầu hàng trăm tỷ đồng nhưng lại trồi sụt thất thường về phong độ kỹ thuật và pháp lý.
Từ cú "lội ngược dòng" ngoạn mục để trúng gói thầu tiết kiệm 16,02% tại Tòa án khu vực 8 – Cần Thơ, đến việc bị loại đầy "đắng cay" tại xã An Thạnh vì thiếu thuyết minh biện pháp thi công, và hàng loạt sai phạm về tiêu chuẩn vật tư tại dự án trường học Cù Lao Dung. Tất cả tạo nên một bức tranh năng lực đầy mâu thuẫn. Câu hỏi lớn nhất đặt ra lúc này là: Tại sao một nhà thầu dày dạn kinh nghiệm lại có thể mắc những lỗi sơ đẳng như vậy, và liệu chất lượng thi công tại các gói thầu giá thấp có thực sự đảm bảo?
Chuyên gia đấu thầu Đào Giang chia sẻ: "Trong đấu thầu qua mạng, tính minh bạch được đẩy lên rất cao nhờ hệ thống e-GP. Tuy nhiên, rủi ro về chất lượng thường tiềm ẩn ở các gói thầu giảm giá sâu. Theo Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả lựa chọn nhà thầu và quản lý thực hiện hợp đồng. Khi một nhà thầu bỏ giá thấp kỷ lục, chủ đầu tư cần có phương án giám sát đặc biệt đối với nguồn gốc vật tư và nhật ký thi công thực tế".
Phân tích sâu hơn về trách nhiệm giải trình, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Nếu một nhà thầu trúng thầu dày đặc tại một địa bàn nhưng hồ sơ lại bộc lộ sự thiếu cẩn trọng chuyên môn, các cơ quan chức năng cần kiểm tra xem có hiện tượng 'nhờn luật' hay không. Trách nhiệm không chỉ thuộc về doanh nghiệp mà còn nằm ở khâu chấm thầu của các đơn vị tư vấn. Việc để một nhà thầu áp dụng các nghị định hết hiệu lực từ chục năm trước vào hồ sơ năm 2025 mà vẫn vượt qua các vòng sơ tuyển là một lỗ hổng cần làm rõ".
Tính đến tháng 4/2026, với 61 gói thầu tham gia và 28 gói trúng thầu, Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu vẫn đang là một cái tên quan trọng trong lĩnh vực xây lắp tại khu vực Tây Nam Bộ. Tuy nhiên, uy tín của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng con số hàng trăm tỷ đồng trúng thầu, mà phải bằng sự chỉn chu trong từng trang thuyết minh kỹ thuật và chất lượng bền vững của từng công trình phục vụ dân sinh.
Vệt bài của Báo Tri thức và Cuộc sống khép lại với kiến nghị các cơ quan quản lý đầu tư công tại thành phố Cần Thơ cần tăng cường hậu kiểm tại các dự án mà Hồng Hậu đang triển khai. Đồng thời, các chủ đầu tư cần nâng cao trách nhiệm giải trình trong khâu lựa chọn nhà thầu, đảm bảo tinh thần thượng tôn pháp luật của Luật Đấu thầu 2023: Cạnh tranh - Công bằng - Minh bạch - Hiệu quả kinh tế.
TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHỦ ĐẦU TƯ VÀ HẬU KIỂM
Căn cứ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP:
- Điều 77. Trách nhiệm của chủ đầu tư: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về quá trình lựa chọn nhà thầu và quản lý thực hiện hợp đồng. Chủ đầu tư phải có trách nhiệm giải trình về các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, đặc biệt đối với các gói thầu có tỷ lệ giảm giá cao bất thường.
- Điều 78. Trách nhiệm của nhà thầu: Nhà thầu phải chịu trách nhiệm về chất lượng, khối lượng, tiến độ và an toàn trong thi công xây dựng theo đúng các cam kết trong E-HSDT và hợp đồng đã ký kết.
- Cơ chế hậu kiểm: Các cơ quan thanh tra, kiểm toán có quyền thực hiện kiểm tra sau đấu thầu để làm rõ sự phù hợp giữa hồ sơ năng lực và kết quả thực hiện dự án thực tế, đảm bảo việc bỏ giá thấp không làm ảnh hưởng đến tuổi thọ và chất lượng của các công trình sử dụng vốn đầu tư công.
Báo Tri Thức và Cuộc Sống sẽ tiếp tục thông tin./.