Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào sân bay quốc tế Abha của Ả Rập Xê Út hôm 13/7 để đáp trả các cuộc không kích mà họ cho là do Ả Rập Xê Út thực hiện nhằm vào sân bay quốc tế Sanaa trước đó cùng ngày, AP đưa tin.
Lo ngại nguy cơ leo thang xung đột trên diện rộng
Không có thương vong nào được báo cáo, nhưng các cuộc tấn công đánh dấu sự leo thang chưa từng thấy kể từ khi liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu tấn công các khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát tại Yemen cách đây nhiều năm.
Trong một tuyên bố video đăng trên Telegram, người phát ngôn quân sự Houthi, Yahya Saree, cảnh báo các hãng hàng không không nên bay qua không phận Ả Rập Xê Út, nhấn mạnh rằng những cảnh báo này cần được "xem xét nghiêm túc cho đến khi lệnh phong tỏa sân bay quốc tế Sanaa được dỡ bỏ".
Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận trước đó thông báo các cuộc tấn công nhằm vào sân bay quốc tế Sanaa nhằm ngăn chặn một máy bay của Iran hạ cánh.
Đoạn video được kênh truyền hình al-Masirah, do lực lượng Houthi kiểm soát, công bố dường như cho thấy một quả tên lửa bắn trúng đường băng tại sân bay Sanaa, sau đó là một tiếng nổ lớn.
Lực lượng Houthi tuyên bố sẽ trả đũa cuộc tấn công, đánh dấu sự leo thang căng thẳng nghiêm trọng đầu tiên giữa lực lượng Houthi và Ả Rập Xê Út sau một thời kỳ tương đối yên bình.
Tại cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về những diễn biến chiều 13/7, các quan chức đã bày tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang xung đột trên diện rộng.
"Yemen và khu vực rộng lớn hơn không thể chịu đựng thêm một chu kỳ leo thang nào nữa. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên tham gia một cách xây dựng vào các cuộc đàm phán dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc”, Trợ lý Tổng thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề chính trị Khaled Khiari phát biểu trước Hội đồng Bảo an.
Tất cả sân bay ở Yemen tạm thời đóng cửa
Trong nhiều năm qua, liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu đóng tại miền nam Yemen đã chiến đấu chống lại lực lượng Houthi ở miền bắc Yemen.
Người phát ngôn quân sự Houthi, ông Saree, cho biết trên Telegram sáng 13/7 rằng Ả Rập Xê Út đã phát động các cuộc không kích trong cái mà ông gọi là sự kết thúc của giai đoạn “giảm leo thang”. Ông cảnh báo rằng “hành động gây hấn này sẽ bị đáp trả”.
Người phát ngôn chính thức của liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu, Thiếu tướng Turki al-Malki, cho biết tối 13/7 trên mạng X rằng hệ thống phòng không đã đối phó với các tên lửa đạn đạo do lực lượng Houthi phóng về phía khu vực phía nam, song không cung cấp thêm chi tiết.
Trong bản cập nhật Telegram mới nhất, ông Saree cho rằng cuộc tấn công ở Sanaa nhằm mục đích "ngăn chặn các chuyến bay nhân đạo chở bệnh nhân và những người bị mắc kẹt đến và đi từ sân bay quốc tế Sanaa".
Vụ tấn công vào sân bay ở Sanaa diễn ra sau khi căng thẳng giữa hai bên leo thang hồi đầu tháng này. Lực lượng Houthi cáo buộc máy bay của Ả Rập Xê Út đã vi phạm không phận của họ nhằm ngăn chặn một máy bay của Iran chở phái đoàn Houthi đến Tehran dự lễ tang của Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Yemen, Tướng Taher al-Aqili, cho biết trong một bài đăng trên mạng X rằng đường băng của sân bay đã bị tấn công hôm 13/7 nhằm ngăn chặn một máy bay Iran chở phái đoàn Houthi trở về từ đám tang.
Rashad al-Alimi, người đứng đầu Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống cầm quyền của Yemen, cáo buộc Iran đã yêu cầu hãng hàng không Mahan Air của Iran khai thác một chuyến bay từ Tehran đến Sanaa để đưa phái đoàn Houthi trở về.
Trong một tuyên bố bằng video được phát hành ngay trước các cuộc tấn công vào sân bay Sanaa, Bộ trưởng al-Aqili cảnh báo sẽ chống lại việc xâm phạm không phận Yemen bằng máy bay Iran.
“Ngay lúc này, chúng tôi tuyên bố rằng sự kiên nhẫn của chúng tôi đã cạn kiệt. Do đó, chúng tôi sẽ đáp trả thích đáng hành động này. Chúng tôi sẽ đối đầu và xử lý các máy bay thù địch vi phạm không phận và chủ quyền của Yemen bằng mọi biện pháp có thể”, ông al-Aqili nói.
Lực lượng Houthi sau đó thông báo máy bay đã được chuyển hướng đến sân bay Hodeida, nơi nó hạ cánh.
Một tuyên bố từ Chính phủ miền nam (Yemen) cho biết tất cả sân bay ở Yemen đều “đóng cửa cho đến khi có thông báo mới, có hiệu lực ngay lập tức”. Bộ Quốc phòng Yemen đã ra lệnh sơ tán sân bay và các khu vực xung quanh.
Hans Grundberg, Đặc phái viên của Liên hợp quốc về Yemen, cho biết trong một tuyên bố rằng văn phòng của ông đang theo dõi các diễn biến trên không phận Yemen và bày tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang xung đột trên diện rộng. Ông kêu gọi các bên liên quan tham gia đối thoại nhằm duy trì “sự bình yên tương đối mà Yemen đã có được kể từ năm 2022”.
Được biết, các khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát (tại Yemen) là mục tiêu tấn công của liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu trước khi thỏa thuận ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian có hiệu lực vào năm 2022.
Từ tháng 3/2015, Ả Rập Xê Út đã dẫn đầu một liên minh tiến hành các hoạt động quân sự hỗ trợ Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận. Liên minh này đã chiến đấu chống lại lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn vốn kiểm soát thủ đô Sanaa kể từ năm 2014.