Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bước vào giai đoạn chuyển giao mang tính lịch sử khi toàn bộ tỉnh Đồng Nai chính thức trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 30/2026/QH16, công tác đầu tư công tại các địa phương được đẩy mạnh chưa từng có. Việc triển khai mô hình hành chính địa phương tinh gọn đòi hỏi hệ thống cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông đô thị, phải được nâng cấp đồng bộ.

Trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách dồi dào được phân bổ về các phường, xã, Công ty TNHH MTV Thọ Xuân (Công ty Thọ Xuân) nổi lên như một hiện tượng đặc biệt, liên tục được xướng tên trúng thầu tại hàng loạt dự án trọng điểm. Khách quan nhìn nhận, việc một doanh nghiệp trúng thầu nhiều dự án trên địa bàn cho thấy năng lực bám sát thị trường và khả năng huy động nguồn lực đáng ghi nhận. Tuy nhiên, khi mổ xẻ những con số chi tiết trong hồ sơ dự thầu, bức tranh tối ưu hóa ngân sách nhà nước lại bộc lộ nhiều điểm bất thường cần được các cơ quan quản lý làm rõ.

Bức tranh đấu thầu hàng chục tỷ đồng và lợi thế "sân nhà"

Công ty Thọ Xuân có trụ sở đăng ký tại Khu phố Phú Xuân, phường Bình Phước, Thành phố Đồng Nai, đang sở hữu một bảng thành tích đấu thầu vô cùng ấn tượng. Dữ liệu trích xuất từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 36 gói thầu xây lắp hạ tầng và mua sắm hàng hóa. Trong số đó, Công ty Thọ Xuân đã được phê duyệt trúng thầu tới 29 gói, trượt 7 gói. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng cán mốc hơn 87,2 tỷ đồng. Đáng chú ý, chiến lược kinh doanh của Công ty Thọ Xuân cho thấy sự tập trung tuyệt đối vào thị trường nội địa. Có tới 35 trên tổng số 36 gói thầu doanh nghiệp này tham gia đều nằm trên địa bàn Thành phố Đồng Nai, chiếm tỷ lệ "sân nhà" lên tới 97,22%.

Sức nóng trong hoạt động đấu thầu của Công ty Thọ Xuân càng thể hiện rõ nét trong nửa đầu năm 2026 (số liệu cập nhật đến tháng 06/2026). Cường độ trúng thầu gia tăng mạnh mẽ khi doanh nghiệp này góp mặt tại 10 gói thầu, trúng 8 gói và trượt 2 gói. Tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 44,5 tỷ đồng.

Đáng nói, 100% các dự án này đều được triển khai ngay trên địa bàn Thành phố Đồng Nai, tập trung dày đặc tại các đơn vị hành chính cấp xã như phường Minh Hưng hay xã Đồng Tâm. Sự dịch chuyển địa giới hành chính khi tỉnh Bình Phước sáp nhập vào Thành phố Đồng Nai từ ngày 01/07/2025 theo Nghị quyết 202 càng làm sâu sắc thêm mạng lưới hoạt động của doanh nghiệp này trong một chu trình khép kín cấp cơ sở.

Sự hiện diện "đậm đặc" tại các chủ đầu tư quen thuộc

Sự hiện diện với tần suất cao của Công ty Thọ Xuân tại một số cơ quan quản lý vốn nhà nước nhất định là điểm nhấn rõ nét nhất trong hồ sơ năng lực của đơn vị này. Cụ thể, tại Văn phòng HĐND và UBND phường Minh Hưng, Công ty Thọ Xuân đã tham gia 5 gói thầu, trúng tới 4 gói và chỉ trượt 1 gói, thu về tổng giá trị hợp đồng hơn 27,5 tỷ đồng. Tại Ban Quản lý dự án khu vực Đồng Phú, nhà thầu này thể hiện sức mạnh tuyệt đối khi tham gia 5 gói thầu và trúng trọn vẹn cả 5 gói, đạt giá trị hơn 9,7 tỷ đồng.

Kịch bản chiến thắng 100% tiếp tục được tái hiện tại Ban Quản lý dự án khu vực Đồng Xoài với 3 gói thầu tham dự, trúng cả 3 gói, mang về gần 7,9 tỷ đồng. Được biết, các ban quản lý dự án khu vực này hiện đang trực thuộc Ban Quản lý dự án Thành phố Đồng Nai, tạo nên cấu trúc quản lý tập trung và phân cấp mạnh mẽ về cơ sở. Tương tự, tại Phòng Kinh tế xã Đồng Tâm, Công ty Thọ Xuân cũng trúng 2 trên 3 gói thầu tham gia, đạt giá trị hơn 9,9 tỷ đồng.

Những kịch bản sát giá và dấu hỏi hiệu quả ngân sách

Dù sở hữu bề dày thành tích trúng thầu liên tiếp với giá trị lớn, nhưng khi đi sâu mổ xẻ vào từng hồ sơ gói thầu cụ thể, những con số về tỷ lệ tiết kiệm ngân sách và mức độ cạnh tranh lại bộc lộ nhiều điểm đáng lưu tâm. Điển hình tại Gói thầu xây lắp thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng đường số 42 (tổ 1 - tổ 2), khu phố 11, phường Minh Hưng (Mã TBMT: IB2600258209) do Văn phòng HĐND và UBND phường Minh Hưng làm chủ đầu tư.

Giá dự toán của gói thầu này là 26.143.449.561 đồng, giá trúng thầu của Liên danh Thọ Xuân - Lam Cường ghi nhận ở mức 25.463.725.000 đồng. Quyết định phê duyệt kết quả số 16/QĐ-VP ngày 25/06/2026 do ông Tô Duy Cầm, Phó Chánh văn phòng HĐND và UBND phường Minh Hưng ký. Tại dự án này, đối thủ trực tiếp là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng - Thương mại Trần Nguyễn đã bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật với lý do không đáp ứng năng lực kinh nghiệm theo yêu cầu của E-HSMT.

Tuy nhiên, kịch bản đầy bất ngờ lại xảy ra cùng ngày 25/06/2026 tại Gói thầu Nâng cấp, mở rộng đường số 37 cũng do ông Tô Duy Cầm ký quyết định phê duyệt kết quả. Ở gói thầu trị giá 21.679.790.104 đồng này, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng - Thương mại Trần Nguyễn lại vươn lên giành chiến thắng với giá trúng thầu 21.662.137.000 đồng, còn Liên danh Thọ Xuân - Lam Cường lại đóng vai trò người thua cuộc khi bị xếp hạng 2.

Khoảng cách chênh lệch giá dự thầu chênh lệch siêu nhỏ giữa hai nhà thầu này chỉ vỏn vẹn 11.469.751 đồng (tương đương 0,05%). Số tiền thực tế tiết kiệm được cho ngân sách nhà nước ghi nhận chỉ 17.653.104 đồng so với mức giá dự toán hơn 21,6 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ siêu thấp là 0,08%.

Nhìn nhận dưới góc độ kinh tế, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ đưa ra góc nhìn thẳng thắn: "Tỷ lệ tiết kiệm 0,08% tại gói thầu hơn 21 tỷ đồng là một sự thách thức đối với hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Khi khoảng cách giữa các đối thủ chỉ vài triệu đồng trên quy mô hàng chục tỷ, tính cạnh tranh thực chất của cuộc thầu cần phải được đặt dưới sự nghi vấn lớn".

Thiếu vắng đối kháng thực chất trên đường đua thầu rộng rãi

Không dừng lại ở những cuộc chạm trán mang tính hoán đổi đầy trùng hợp, hồ sơ đấu thầu của Công ty TNHH Một thành viên Thọ Xuân còn ghi nhận nhiều chiến thắng tại các gói thầu rộng rãi qua mạng nhưng lại hoàn toàn vắng bóng đối thủ cạnh tranh.

Điển hình là tại Gói thầu thi công xây dựng gói thầu xây lắp 01: Xây dựng nâng cấp Đường Điểu Ong, Ngõ 987 (mã số E-TBMT: IB2600253265) thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng một số tuyến đường giao thông hiện hữu thuộc khu vực Tân Bình (cũ) do Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Bình Phước, Thành phố Đồng Nai làm chủ đầu tư. Dù Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia hoàn toàn mở cửa cho mọi doanh nghiệp đủ năng lực tham gia, song kết thúc thời điểm đóng thầu vào lúc 15:00 ngày 11/06/2026, biên bản mở thầu ghi nhận chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ tham dự là Công ty TNHH Một thành viên Thọ Xuân.

Không vấp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào, nhà thầu này dễ dàng trúng thầu theo quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu được ký ngày 22/06/2026. Đáng chú ý, mặc dù giá dự thầu của doanh nghiệp nộp trực tuyến lẻ đến từng hào là 3.128.648.415,3752 đồng, giá trúng thầu cuối cùng được phê duyệt tròn số là 3.128.648.000 đồng. So với giá gói thầu được duyệt ban đầu là 3.168.768.058 đồng, gói thầu xây lắp giao thông này chỉ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước 40.120.058 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xếp ở mức Thấp là 1,27%.

Tình trạng tương tự được tái hiện tại gói thầu Nâng cấp mở rộng đường ĐH Đồng Tâm - Thuận Lợi (Đoạn QL14 đến Cầu Mới), ấp Đồng Tâm 4 (mã E-TBMT: IB2600063640) do Phòng Kinh tế xã Đồng Tâm, Thành phố Đồng Nai làm chủ đầu tư, được phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu vào ngày 04/03/2026. Biên bản mở thầu ghi nhận sự hiện diện của duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự và trúng thầu là Liên danh đường ĐH Đồng Tâm - Thuận Lợi (trong đó có sự góp mặt của thành viên liên danh chính là Công ty TNHH Một thành viên Thọ Xuân).

Liên danh này đã trúng thầu với giá 9.855.729.923 đồng so với giá gói thầu (giá dự toán) được duyệt là 10.171.031.985 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 3,10%. Sự thiếu vắng hoàn toàn các nhà thầu đối thủ ở một gói thầu xây lắp hạ tầng giao thông quy mô lớn phản ánh rõ tính cạnh tranh rất yếu trên địa bàn, nhà thầu hầu như không phải chịu sức ép giảm giá sâu để giành hợp đồng. Những dấu hiệu bất thường này liệu có liên quan đến một mạng lưới liên kết ngầm giữa chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu? Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin trong kỳ sau

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Chu trình thầu khép kín và những ranh giới pháp lý bị thách thức