Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh (Mã số doanh nghiệp: 5801520112, địa chỉ trụ sở đăng ký tại xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) do ông Nguyễn Văn Hoàng làm người đại diện theo pháp luật kiêm Giám đốc, đang nổi lên như một đơn vị xây dựng quen thuộc tại các dự án hạ tầng cấp cơ sở trên địa bàn. Phân tích từ hệ thống dữ liệu cho thấy, doanh nghiệp này có một lịch sử đấu thầu đặc biệt khi tham gia tổng cộng 15 gói thầu, trong đó trúng tới 14 gói và chỉ không thành công tại một dự án áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi.

Tổng giá trị trúng thầu của doanh nghiệp ghi nhận mức hơn 15,29 tỷ đồng. Đáng chú ý, toàn bộ 14 gói thầu trúng thầu với tư cách độc lập đều được thực hiện thông qua hình thức chỉ định thầu hoặc chỉ định thầu rút gọn, chiếm tỷ trọng lên tới hơn 9,92 tỷ đồng. Đi sâu bóc tách hồ sơ, một kịch bản chung được lặp đi lặp lại: doanh nghiệp xuất hiện với vị thế nhà thầu duy nhất tham dự, sau đó được phê duyệt trúng thầu sát nút giá dự toán với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức thấp.

Điểm nghẽn tiết kiệm siêu thấp tại xã Phúc Thọ Lâm Hà

Tại xã Phúc Thọ Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, dữ liệu ghi nhận Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh liên tiếp được lựa chọn thi công 4 gói thầu xây lắp giao thông, khắc phục thiên tai. Dự án đầu tiên cần nhắc đến là Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình thuộc công trình Khắc phục, xử lý sạt lở đường vào khu sản xuất thôn Tân Hợp. Theo Quyết định phê duyệt số 15/QĐ-VP do Chánh Văn phòng HĐND và UBND Đinh Mạnh Toàn ký ban hành, giá dự toán gói thầu được duyệt là 1.228.076.588 đồng. Kết quả, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh trúng thầu trọn gói với mức giá 1.222.000.000 đồng. Qua phép tính toán học cơ bản, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại dự án tiền tỷ này chỉ 6.076.588 đồng, tương đương tỷ lệ giảm giá thấp là 0,49%.

Kịch bản trúng thầu với tỷ lệ giảm giá nhỏ giọt này tiếp tục diễn ra tại cụm dự án đường giao thông nông thôn do Văn phòng HĐND và UBND xã Phúc Thọ Lâm Hà làm chủ đầu tư. Cụ thể, tại Gói thầu số 03 thi công xây dựng công trình thuộc công trình Xây dựng đường giao thông thôn Tân An (Quyết định số 82/QĐ-VP), giá dự toán là 874.138.569 đồng, giá trúng thầu là 864.553.036 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 1,1%.

Tương tự, tại tuyến đường giao thông thôn Rhang Trụ (Quyết định số 83/QĐ-VP) có giá dự toán 1.041.137.228 đồng, giá trúng thầu là 1.030.709.004 đồng, tỷ lệ tiết kiệm ghi nhận ở mức 1%. Tại tuyến đường giao thông thôn Thanh Bình (Quyết định số 85/QĐ-VP) với giá dự toán 520.161.992 đồng, nhà thầu được phê duyệt trúng với giá 514.458.058 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt 1,1%. Toàn bộ cụm 3 gói thầu đường giao thông này đều được ký quyết định lựa chọn nhà thầu tập trung.

Hiện tượng đồng nhất tại các xã Phú Sơn và Tân Hà

Không dừng lại ở một địa bàn, hiện tượng chỉ định thầu bám sát giá dự toán tiếp tục mở rộng sang các khu vực lân cận. Tại xã Phú Sơn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, câu chuyện tương tự diễn ra tại Gói thầu số 01 thi công xây dựng: Đường giao thông nông thôn thôn 1/5 (điểm đầu đất ông Mạnh, điểm cuối đất ông Sâm). Theo Quyết định số 50/QĐ-TTDVTH do Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phú Sơn Lâm Hà - Nguyễn Thị Thơm ký duyệt, gói thầu có giá toán là 473.975.630 đồng. Kết quả, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh một mình tham dự và trúng thầu với giá 471.456.672 đồng, mức giảm giá cho ngân sách nhà nước chỉ đạt 0,53%, tương đương số tiền tiết kiệm 2.518.958 đồng.

Tại xã Tân Hà Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp địa phương cũng phê duyệt cho doanh nghiệp này trúng các gói thầu có quy mô vốn lớn hơn nhưng hiệu quả kinh tế vẫn là một dấu hỏi. Điển hình là Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình Xây dựng bếp ăn tập thể, phòng nghỉ, khu vệ sinh, nhà bảo vệ (Quyết định số 114/QĐ-TTDVTH do Giám đốc Nguyễn Văn Hùng ký) có giá dự toán là 1.488.583.494 đồng, giá trúng thầu là 1.477.227.390 đồng, tỷ lệ tiết kiệm chỉ đạt 0,76%. Tiếp đó, tại Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình thuộc Công trình Đường giao thông trục thôn Minh Dương (Quyết định số 157/QĐ-TTDVTH), với giá dự toán 1.926.139.238 đồng, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh trúng thầu với giá 1.907.729.776 đồng, mang lại mức tiết kiệm khiêm tốn 0,96%.

Chiến thuật làm "vế phụ" tại dự án lớn

Bên cạnh chuỗi gói thầu độc lập, dữ liệu hồ sơ còn bóc tách một điểm đáng chú ý về năng lực thực tế và chiến thuật tiếp cận thị trường của nhà thầu này. Khi bước ra khỏi hạn mức chỉ định thầu để tham gia dự án có quy mô vốn lớn, doanh nghiệp bộc lộ rõ sự hạn chế nếu đứng độc lập. Minh chứng là tại Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng làm chủ đầu tư với quy mô lên tới 5.366.271.913 đồng. Vì đây là gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh có tính chất đấu giá công khai, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh đã chọn giải pháp liên danh.

Đáng nói, doanh nghiệp chỉ đóng vai trò là nhà thầu phụ trong Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Công trình 268 Lâm Đồng và Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh. Đối tác đứng đầu liên danh là Công ty TNHH Xây dựng Công trình 268 Lâm Đồng – một đơn vị từng đối đầu và trực tiếp đánh bại Hoàng Minh tại một dự án bảo trì, duy tu tuyến đường giao thông áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trước đó. Việc chuyển dịch linh hoạt từ đối thủ sang đối tác liên danh phụ phụ thuộc giúp nhà thầu trúng được dự án lớn, nhưng đồng thời cũng củng cố những nhận định về việc giới hạn trần năng lực cốt lõi của doanh nghiệp này khi thi công độc lập.

Cần làm rõ tính cạnh tranh thực chất

Nhìn nhận vấn đề dưới lăng kính chuyên môn, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích: "Việc một doanh nghiệp liên tục trúng các gói thầu xây lắp tại nhiều địa phương cấp xã với tư cách là nhà thầu duy nhất, kèm theo tỷ lệ giảm giá chủ yếu dưới 1% như Gói thầu tại xã Phúc Thọ Lâm Hà (0,49%) hay xã Phú Sơn Lâm Hà (0,53%), là một tín hiệu cần được các cơ quan quản lý nhà nước lưu tâm về tính cạnh tranh thực chất và hiệu quả kinh tế".

Chuyên gia này cho biết thêm: "Dù hình thức chỉ định thầu rút gọn được pháp luật cho phép áp dụng trong những giới hạn hạn mức nhất định theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, nhưng việc sử dụng thường xuyên đi kèm mức giảm giá quá thấp có thể tạo ra nguy cơ suy giảm hiệu quả sử dụng vốn, đi ngược lại tinh thần tối ưu hóa ngân sách mà Bộ Tài chính đã quán triệt tại Công văn 5557".

Việc liên tiếp ban hành các quyết định phê duyệt lựa chọn một nhà thầu duy nhất với con số giảm giá tài sản công cực kỳ hạn chế không chỉ đặt ra dấu hỏi về chất lượng lập, thẩm định dự toán của các đơn vị tư vấn mà còn đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ, toàn diện hơn từ các cơ quan thanh tra, kiểm tra chuyên ngành tỉnh Lâm Đồng nhằm tối ưu hóa từng đồng vốn đầu tư phát triển.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 2] Chậm công bố kết quả đấu thầu tại Lâm Đồng: Dấu hỏi về tính minh bạch