Đầu năm 2026, CEO Palantir Alex Karp gây nhiều tranh luận khi nhận định rằng trong kỷ nguyên AI, chỉ có hai nhóm người có nhiều cơ hội thích nghi, trong đó có lao động được đào tạo nghề. Bỏ qua phần phát biểu liên quan đến "tư duy khác biệt", thực tế trên thị trường lao động Mỹ lại đang cho thấy vế còn lại của nhận định này ngày càng có cơ sở. Khi nhiều doanh nghiệp công nghệ cắt giảm nhân sự văn phòng nhờ AI, các ngành nghề kỹ thuật như điện, cơ khí hay điều hòa không khí lại rơi vào tình trạng thiếu nhân lực nghiêm trọng. Điều này tạo nên một nghịch lý đáng chú ý: AI không chỉ thay đổi cách làm việc mà còn làm tăng giá trị của những công việc tưởng chừng ít liên quan đến công nghệ.
Nhu cầu tuyển dụng thợ lành nghề tại Mỹ tăng mạnh trong bối cảnh AI phát triển nhanh.
Theo nhiều số liệu từ thị trường lao động Mỹ, nhu cầu tuyển dụng thợ điện đang ở mức cao kỷ lục với hàng chục nghìn vị trí chưa thể lấp đầy. Thu nhập của nhóm lao động này cũng liên tục cải thiện và cao hơn mức trung bình của nhiều ngành nghề khác. Không chỉ vậy, số lượng người đăng ký các chương trình học nghề cũng tăng mạnh trong vài năm gần đây. Chi phí học đại học ngày càng đắt đỏ, trong khi học nghề giúp người trẻ sớm tham gia thị trường lao động, có thu nhập ổn định và giảm gánh nặng nợ học phí. Điều này khiến nhiều người bắt đầu nhìn nhận lại con đường sự nghiệp thay vì mặc định đại học là lựa chọn duy nhất.
Nguyên nhân của xu hướng trên lại đến từ chính sự bùng nổ của AI. Mỗi trung tâm dữ liệu phục vụ các mô hình trí tuệ nhân tạo đều cần hệ thống điện công suất lớn, mạng lưới làm mát, đường ống và nhiều hạ tầng kỹ thuật phức tạp. Những công việc này không thể hoàn thành chỉ bằng phần mềm hay chatbot. AI có thể hỗ trợ thiết kế, phân tích hoặc dự đoán sự cố, nhưng việc lắp đặt, sửa chữa và vận hành vẫn cần những kỹ thuật viên có tay nghề trực tiếp xử lý tại hiện trường. Chính vì vậy, sự phát triển của AI vô tình tạo thêm nhu cầu cho các ngành nghề kỹ thuật thay vì thay thế chúng.
Hạ tầng phục vụ AI như trung tâm dữ liệu đang tạo ra nhu cầu lớn đối với lao động kỹ thuật.
Không chỉ mang ý nghĩa với người lao động, xu hướng này còn là tín hiệu quan trọng đối với doanh nghiệp. Khi nguồn cung lao động kỹ thuật ngày càng khan hiếm trong lúc nhu cầu tiếp tục tăng, các doanh nghiệp xây dựng, sản xuất và hạ tầng sẽ phải đầu tư mạnh hơn vào đào tạo và giữ chân nhân sự. Với người trẻ, câu chuyện cũng cho thấy kỷ nguyên AI không đồng nghĩa mọi cơ hội đều tập trung vào lập trình hay trí tuệ nhân tạo. Trong nhiều trường hợp, những nghề đòi hỏi kỹ năng thực hành và làm việc trong môi trường vật lý lại trở thành "lá chắn" tự nhiên trước tự động hóa. Có thể AI sẽ thay đổi sâu sắc thị trường lao động, nhưng dữ liệu hiện nay cho thấy người biết kết hợp kỹ năng chuyên môn với nhu cầu thực tế của xã hội vẫn sẽ là nhóm hưởng lợi lớn nhất.