Miếng dán màn hình chống ánh sáng xanh đang được bán như một phụ kiện giúp bảo vệ mắt khi sử dụng điện thoại, máy tính trong thời gian dài. Những sản phẩm này thường có lớp phủ màu vàng nhạt, được quảng cáo có thể lọc khoảng 30-60% ánh sáng xanh từ màn hình. Đây là loại ánh sáng nhìn thấy có bước sóng ngắn, khoảng 380-500 nanomet. Tuy nhiên, việc giảm ánh sáng xanh không đồng nghĩa với việc giải quyết được nguyên nhân chính khiến mắt khó chịu sau nhiều giờ nhìn màn hình. Trên thực tế, cảm giác khô, mỏi hoặc đau mắt thường liên quan nhiều hơn đến cách chúng ta sử dụng thiết bị, khoảng cách nhìn và điều kiện ánh sáng xung quanh.

Miếng dán chống ánh sáng xanh thường có lớp phủ hơi ngả vàng nhằm giảm một phần ánh sáng xanh từ màn hình.

Tình trạng mà nhiều người gặp phải sau nhiều giờ làm việc với điện thoại hoặc máy tính thường được gọi là hội chứng căng thẳng thị lực kỹ thuật số (Digital Eye Strain - DES). Khi mắt phải tập trung vào một khoảng cách cố định trong thời gian dài, hệ thống điều tiết phải hoạt động liên tục, từ đó gây cảm giác mỏi và khó chịu. Độ sáng màn hình quá chênh lệch với môi trường xung quanh cũng buộc mắt phải liên tục thích nghi. Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là tần suất chớp mắt. Khi quá tập trung vào màn hình, người dùng có xu hướng chớp mắt ít hơn, khiến màng nước mắt bốc hơi nhanh và làm mắt khô, rát. Những triệu chứng như đau đầu, mỏi cổ hay đau vai cũng có thể xuất hiện, nhưng nguyên nhân có thể liên quan đến căng cơ mắt và tư thế ngồi, góc nhìn trong quá trình sử dụng thiết bị.

Điều đó khiến câu hỏi về ánh sáng xanh và sức khỏe đôi mắt trở nên đáng chú ý. Theo nội dung được cung cấp, chưa có nghiên cứu y khoa lâm sàng nào chứng minh ánh sáng xanh từ màn hình thiết bị di động gây tổn thương vĩnh viễn cho mắt. Tuy nhiên, ánh sáng xanh vẫn có ảnh hưởng đến một khía cạnh khác là nhịp sinh học. Vào ban ngày, loại ánh sáng này góp phần gửi tín hiệu đến não rằng cơ thể đang ở trạng thái tỉnh táo. Khi tiếp xúc với màn hình phát ánh sáng xanh vào ban đêm, quá trình sản xuất melatonin có thể bị ảnh hưởng, khiến cơ thể khó chuyển sang trạng thái chuẩn bị ngủ. Vì vậy, miếng dán chống ánh sáng xanh có thể giảm một phần lượng ánh sáng đi vào mắt, nhưng không nên được xem là giải pháp duy nhất để cải thiện giấc ngủ.

Việc sử dụng điện thoại trước khi ngủ có thể ảnh hưởng đến thói quen nghỉ ngơi, không chỉ bởi ánh sáng xanh mà còn bởi nội dung người dùng tiếp nhận.

Một vấn đề khác là thói quen sử dụng điện thoại vào ban đêm. Việc liên tục lướt mạng xã hội, đọc tin tức hoặc theo dõi những nội dung gây kích thích có thể khiến não bộ tiếp tục hoạt động thay vì chuyển sang trạng thái thư giãn. Tâm lý sợ bỏ lỡ thông tin (FOMO), những cuộc tranh luận hoặc nội dung gây lo âu cũng có thể khiến người dùng khó rời khỏi màn hình. Vì vậy, nếu vẫn duy trì thói quen sử dụng thiết bị trong thời gian dài trước khi ngủ, việc chỉ gắn một miếng dán lọc ánh sáng xanh khó có thể giải quyết toàn bộ vấn đề. Nói cách khác, phụ kiện này có thể tác động đến lượng ánh sáng xanh nhưng không thể thay đổi cách người dùng sử dụng smartphone.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào miếng dán vật lý, người dùng có thể tận dụng các tính năng lọc ánh sáng xanh tích hợp sẵn trên thiết bị. Apple có Night Shift, Samsung cung cấp Eye Comfort Shield, trong khi Windows có Night Light. Những công cụ này cho phép màn hình chuyển sang tông màu ấm hơn vào những thời điểm nhất định và có thể điều chỉnh theo nhu cầu. Theo nội dung được cung cấp, các giải pháp phần mềm có thể giảm khoảng 30-70% lượng ánh sáng xanh, tương đương hoặc cao hơn mức được quảng cáo ở một số miếng dán vật lý. Ưu điểm là người dùng có thể chủ động bật, tắt hoặc thay đổi mức độ lọc mà không phải chấp nhận màn hình luôn bị ám màu.

Vì vậy, miếng dán chống ánh sáng xanh không phải “lá chắn” toàn diện cho đôi mắt như cách một số quảng cáo có thể khiến người dùng hình dung. Nếu thường xuyên sử dụng điện thoại hoặc máy tính, điều quan trọng hơn là điều chỉnh độ sáng phù hợp với môi trường, duy trì khoảng cách nhìn hợp lý, thường xuyên cho mắt nghỉ và chú ý chớp mắt đầy đủ. Khi sử dụng thiết bị vào buổi tối, có thể bật Night Shift, Eye Comfort Shield hoặc Night Light để giảm ánh sáng xanh mà không cần mua thêm phụ kiện. Với giấc ngủ, việc hạn chế thời gian sử dụng màn hình trước khi đi ngủ và tránh những nội dung gây kích thích cũng đóng vai trò quan trọng. Một miếng dán có thể là lựa chọn bổ sung, nhưng thói quen sử dụng thiết bị mới là yếu tố người dùng nên ưu tiên nếu muốn giảm cảm giác khó chịu khi nhìn màn hình trong thời gian dài.