Thiết bị đeo thông minh (wearables) như tai nghe không dây, nhẫn thông minh và kính thông minh từ lâu đã nổi tiếng là “cực kỳ khó sửa chữa”. Rào cản lớn nhất nằm ở những viên pin lithium-ion, chúng bị gắn chặt, dán keo chèn ép bên trong vỏ thiết bị và gần như không thể thay thế khi bị chai sau một thời gian sử dụng.

Mặc dù Liên minh Châu Âu (EU) đã thông qua quy định bắt buộc các thiết bị điện tử phải có pin dễ dàng tháo lắp/thay thế vào đầu năm 2027, các tập đoàn công nghệ lớn vẫn vận động hành lang thành công để miễn trừ nhóm thiết bị đeo, với lý do “không thể tối ưu kích thước mỏng nhẹ nếu tích hợp cơ chế thay pin”.

Tuy nhiên, trong video mổ xẻ mới nhất, iFixit đã chứng minh điều ngược lại thông qua hai mẫu kính AR thông minh đến từ Trung Quốc, đặc biệt là Rokid Glasses.

Trang iFixit đã chiếc kính thông minh sản xuất tại Trung Quốc này để xem khả năng sửa chữa của chúng như thế nào, và 2 chiếc Rokid RV101 hay RV203 đã gây bất ngờ lớn.

Thiết kế mô-đun tiệm cận mức độ "Người dùng tự sửa chữa"

Trái ngược hoàn toàn với Quark S1 hay Ray-Ban Meta, mẫu Rokid Glasses mang lại sự bất ngờ lớn cho iFixit về tư duy thiết kế hướng tới khả năng bảo trì.

Đường mép trên gọng chứa pin của Rokid chỉ sử dụng lớp keo nhẹ. Kỹ thuật viên iFixit có thể dễ dàng tách vỏ gọng bằng máy sấy tóc thông thường hoặc công cụ nạo đơn giản mà không làm biến dạng nhựa.

Ngay khi mở nắp gọng, đầu nối cáp nguồn (press connector) hiện ra ngay lập tức, cho phép ngắt nguồn điện toàn bộ thiết bị một cách an toàn. Chỉ cần 1 cáp bấm, 1 ốc vít bên trong và 2 ốc bản lề, toàn bộ gọng chứa pin nội bộ có thể được tháo rời hoàn toàn khỏi phần khung kính.

Thiết kế này cho phép người dùng hoặc kỹ thuật viên thay thế gọng pin mới mà không cần đụng chạm hay rủi ro làm hỏng cụm thấu kính và bo mạch xử lý đắt tiền.

"Theo kinh nghiệm cá nhân của tôi, đây là thiết kế tiệm cận nhất với khả năng tự sửa chữa (user-serviceable) trên kính thông minh mà tôi từng thấy." - Kỹ thuật viên iFixit nhận định.

Gọng bên trái chứa bo mạch xử lý chính cũng áp dụng thiết kế dễ tháo lắp tương tự: rất ít keo dán và bo mạch được cố định chỉ bằng 2 con ốc.

Về mặt phần cứng, Rokid trang bị Chip xử lý Qualcomm Snapdragon AR1 Gen 1 đi kèm bộ nhớ Flash 32GB từ Micron. Chip phụ NXP MRT68 SF (ARM Cortex M33) chạy ở xung nhịp 300 MHz giúp xử lý các tác vụ tiêu tốn ít điện năng cực kỳ hiệu quả.

Thay vì dùng hai máy chiếu riêng biệt ở hai bên gọng như các đối thủ, Rokid chỉ sử dụng một máy chiếu Micro OLED duy nhất nằm ở trung tâm phần cầu mắt. Ánh sáng từ máy chiếu này được tách và phân bổ sang hai bên mắt thông qua hệ thống lăng kính dẫn sáng.

Giải pháp này không chỉ tiết kiệm không gian mà còn giảm thiểu đáng kể điện năng tiêu thụ.

Ngoài ra, Rokid cũng trang bị pin gắn ngoài hít từ tính (1.11 Wh) dạng phụ kiện độc lập, dễ dàng thay thế khi cần nâng cao thời lượng sử dụng mà không tạo ra rác thải điện tử không cần thiết

Thông qua việc tháo xẻ Rokid Glasses, iFixit đi đến kết luận quan trọng: Lý do "kính thông minh không thể làm pin thay thế được" chỉ là ngụy biện từ giới vận động hành lang.

Rokid đã chứng minh rằng bằng tư duy thiết kế dạng mô-đun, các kỹ sư hoàn toàn có thể tạo ra một chiếc kính AR siêu mỏng, thời trang nhưng vẫn đảm bảo khả năng tháo lắp, thay pin và sửa chữa dễ dàng ở cấp độ kỹ thuật viên hoặc người dùng nâng cao.

Nếu không có sự ép buộc từ luật pháp, các hãng công nghệ lớn sẽ tiếp tục sản xuất ra những thiết bị dùng một lần rồi bỏ, chất chồng thêm vào cuộc khủng hoảng rác thải điện tử toàn cầu.