Đây là lần đầu tiên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XV tổ chức phiên chất vấn và trả lời chất vấn, được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại điểm cầu Nhà Quốc hội và kết nối trực tuyến đến 62 tỉnh, thành phố trong cả nước. Tại các phiên chất vấn trước đây, chủ yếu chỉ có đại biểu Quốc hội chuyên trách ở Trung ương tham dự nhưng lần này các đại biểu Quốc hội chuyên trách ở địa phương, các đại biểu Quốc hội kiêm nhiệm đều có thể tham gia chất vấn.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì cuộc họp chuẩn bị chất vấn và trả lời chất vấn. |
Theo thông lệ tại Phiên họp tháng 3 và tháng 8 hàng năm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn. Tại phiên họp này, trên cơ sở ý kiến của các Đoàn đại biểu Quốc hội, ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân, những vấn đề nóng phát sinh trong thực tiễn cuộc sống đang được dư luận quan tâm, Tổng Thư ký Quốc hội đã tổng hợp được 6 nhóm vấn đề trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, biểu quyết và chọn ra 2 nhóm vấn đề để tiến hành chất vấn.
Trong buổi sáng 16/3, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải sẽ điều hành phần chất vấn và trả lời chất vấn về nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực công thương: Tình hình sản xuất, nhập khẩu, cung ứng xăng dầu; công tác điều hành giá xăng dầu thời gian qua; Việc thực hiện các nghị quyết, kết luận về chất vấn của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến công tác quản lý thị trường, phòng, chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc; Giải pháp bảo đảm lưu thông, xuất, nhập khẩu hàng hóa trong tình hình dịch COVID-19, nhất là mặt hàng nông sản.
Trách nhiệm trả lời chính: Bộ trưởng Bộ Công Thương. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành, Bộ trưởng các Bộ: Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giao thông vận tải, Y tế, Công an, Quốc phòng cùng tham gia trả lời chất vấn, giải trình về những vấn đề có liên quan.
Chiều cùng ngày, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải tiếp tục điều hành phần chất vấn và trả lời chất vấn về nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường: Việc thực hiện nghị quyết về chất vấn và giám sát chuyên đề của Quốc hội liên quan đến quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị; Trách nhiệm và giải pháp ngăn chặn tình trạng lợi dụng việc trả giá trong các phiên đấu giá đất với mức giá vượt xa giá trị của thị trường để đẩy giá đất các khu vực lân cận lên cao nhằm mục đích trục lợi cá nhân; việc thực hiện các hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, hứa mua, hứa bán về đất đai thời gian qua và việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực này; Việc kiểm soát hoạt động xả thải của các nhà máy; xử lý chất thải công nghiệp. Vấn đề thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt; chất thải liên quan đến phòng, chống dịch COVID-19; vấn đề ô nhiễm nước thải, rác thải sinh hoạt và giải pháp đầu tư xây dựng nhà máy xử lý tại các địa phương.
Trách nhiệm trả lời chính: Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành, Bộ trưởng các Bộ: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Y tế, Tư pháp, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng, Công an; Tổng Thanh tra Chính phủ cùng tham gia trả lời chất vấn, giải trình về những vấn đề có liên quan.
Trước đó, tại cuộc họp chuẩn bị cho cuộc chất vấn của UBTVQH, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý, trong từng nhóm vấn đề chất vấn đều chia thành 2 loại: Một là, những vấn đề đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm kỳ trước chất vấn, giám sát chuyên đề và đã có Nghị quyết; Hai là, những vấn đề thời sự nổi lên hiện nay.
Với loại vấn đề thực hiện các Nghị quyết về chất vấn, giám sát chuyên đề của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, do thời gian dành cho phiên chất vấn chỉ một ngày, trong khi có nhiều vấn đề quốc kế dân sinh mang tính chất thời sự hiện nay đang cần phải xem xét, Chủ tịch Quốc hội thống nhất và giao Tổng Thư ký Quốc hội có văn bản đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung vào một số Nghị quyết của Khoá XIV.
Đơn cử với phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, nên tập trung vào việc thực hiện Nghị quyết số 82/2019/QH14 về tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị; Nghị quyết số 134/2020/QH14 về tiếp tục thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề, chất vấn và trả lời chất vấn trong nhiệm kỳ Khoá XIV và một số Nghị quyết trong nhiệm kỳ Khoá XIII.
Với các vấn đề thời sự hiện nay, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, vấn đề cân đối xăng dầu đang đứng trước khó khăn kép. Cử tri, Nhân dân và các đại biểu Quốc hội đều rất quan tâm đến các biện pháp của Bộ Công thương, của Chính phủ để bảo đảm được nguồn cung xăng dầu (bao gồm cả vấn đề sản xuất, nhập khẩu, cung ứng xăng dầu). Báo cáo của Bộ Công thương đã giải trình các vấn đề này nhưng qua chất vấn, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, phải có câu trả lời rõ ràng, chắc chắn hơn. Hay vấn đề đấu giá đất với mức giá vượt xa giá trị của thị trường, đẩy giá đất các khu vực lân cận lên cao nhằm mục đích trục lợi cá nhân, việc thực hiện các hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, hứa mua, hứa bán về đất đai cũng đang rất nóng, rất thời sự.
Theo Chủ tịch Quốc hội, có 54 Đoàn đại biểu Quốc hội gửi đề xuất chất vấn về Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều quan tâm đến vấn đề này. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường cần trả lời rõ, đồng thời, nghiên cứu thêm ý kiến các hiệp hội về vấn đề này để xem chính sách, pháp luật có vấn đề gì và cần tiếp tục hoàn thiện như thế nào.
Lưu ý hai nhóm vấn đề lớn được đưa ra chất vấn không chỉ là trách nhiệm của riêng Bộ Công thương và Bộ Tài nguyên và Môi trường mà còn có trách nhiệm của các bộ, ngành khác và Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Bộ trưởng chuẩn bị kỹ lưỡng, trả lời thấu đáo cho đại biểu Quốc hội, cho cử tri và Nhân dân. Các đại biểu Quốc hội tiếp tục phát huy kinh nghiệm chất vấn tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khoá XV, hỏi ngắn gọn, súc tích, rõ trọng tâm, trọng điểm, sử dụng hiệu quả thời gian để chất vấn làm rõ các vấn đề, làm cơ sở để Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành kết luận, nghị quyết với những giải pháp đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn, tạo chuyển biến trong các lĩnh vực này.
>>> Mời quý độc giả xem thêm video: Thủ tướng Chính Phủ trả lời chất vấn trước Quốc hội
