Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Hoàng Đăng, mã số thuế 3603530972, đang nổi lên như một nhà thầu quen mặt, liên tiếp được xướng tên trúng nhiều gói thầu xây lắp và cung cấp vật tư công trên địa bàn TP Đồng Nai. Dữ liệu lịch sử hệ thống đấu thầu cho thấy, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 43 gói thầu, trong đó giành chiến thắng tới 32 gói thầu, đạt một tỷ lệ trúng thầu cao.
Đáng chú ý, 100% các gói thầu mà doanh nghiệp này tham gia và trúng thầu đều nằm tập trung tại địa bàn hành chính của TP Đồng Nai, mang về tổng giá trị trúng thầu tính cả liên danh lên tới hơn 138 tỷ đồng. Chỉ tính riêng trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp này tiếp tục duy trì tần suất xuất hiện dày đặc tại hàng loạt dự án đầu tư công của địa phương, chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động xây lắp cơ sở.
Tuy nhiên, đằng sau bề dày thành tích trúng thầu trăm tỷ của một doanh nghiệp được xếp hạng quy mô siêu nhỏ này, một con số khác lại khiến dư luận không khỏi băn khoăn là tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước thông qua công tác đấu thầu.
Việc tổ chức đấu thầu qua mạng vốn được pháp luật quy định nhằm mục đích tăng cường tính cạnh tranh, minh bạch, qua đó lựa chọn được nhà thầu đủ năng lực với mức giá cạnh tranh nhất, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Thế nhưng, tại các gói thầu do Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Hoàng Đăng trúng thầu, kịch bản trúng thầu sát giá dự toán, tiết kiệm siêu thấp lại liên tục lặp lại một cách hệ thống, đặt ra nhiều câu hỏi về tính hiệu quả kinh tế.
Điển hình cho kịch bản tiết kiệm nhỏ giọt này là Gói thầu số 05 (Xây dựng): Thi công xây dựng tuyến đường Huỳnh Mẫn Đạt do Văn phòng HĐND và UBND phường Biên Hòa, TP Đồng Nai làm chủ đầu tư. Đây là một gói thầu có quy mô vốn tương đối lớn đối với cấp cơ sở, được tổ chức lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Mục tiêu của đấu thầu rộng rãi là thu hút tối đa các nhà thầu trên toàn quốc tham gia cạnh tranh về giá và kỹ thuật. Thế nhưng, theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 224/QĐ-VP ngày 30/06/2026 do ông Dương Minh Sang, Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Biên Hòa ký, Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Hoàng Đăng là đơn vị được lựa chọn.
Giá dự toán của gói thầu được duyệt là 10.750.953.610 đồng, trong khi đó giá trúng thầu của doanh nghiệp này là 10.743.304.904 đồng. Như vậy, đối với một gói thầu giao thông quy mô gần 11 tỷ đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thông qua quá trình đấu thầu chỉ 7.648.706 đồng, tương đương với tỷ lệ tiết kiệm đạt mức rất thấp là 0,07%.
Đối với một gói thầu đấu thầu rộng rãi, việc con số tiết kiệm chưa đạt nổi một phần mười của 1% là một dấu hiệu bất thường về mặt hiệu quả tài chính, dấy lên nghi vấn về tính cạnh tranh thực chất.
Kịch bản trúng thầu sát giá tiếp tục diễn ra tại Gói thầu số 1: Xây lắp Trường Mầm non Long Bình, do Trường Mầm non Long Bình, TP Đồng Nai làm chủ đầu tư. Gói thầu này được tổ chức theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng. Căn cứ Quyết định phê duyệt số 100/QĐ-MNLB ngày 30/06/2026 do bà Nguyễn Thị Hồng Bích, Hiệu trưởng Trường Mầm non Long Bình ký, Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Hoàng Đăng tiếp tục được xướng tên trúng thầu.
Tại gói thầu này, giá gói thầu được chủ đầu tư đưa ra là 2.402.346.326 đồng, và giá trúng thầu của nhà thầu Hoàng Đăng là 2.395.218.311 đồng. So với giá gói thầu ban đầu, số tiền ngân sách tiết kiệm được chỉ là 7.128.015 đồng, tương đương với tỷ lệ tiết kiệm 0,30%. Đây tiếp tục là một gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm xếp vào nhóm siêu thấp dưới 0,5%, cho thấy hiệu quả kinh tế từ công tác mua sắm công tại đơn vị trường học này đã không đạt được như kỳ vọng.
Bức tranh tài chính tại các dự án đấu thầu trên địa bàn TP Đồng Nai càng trở nên đáng suy ngẫm khi đặt trong bối cảnh hành chính quốc gia mới. Từ ngày 30/04/2026, theo Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội, toàn bộ tỉnh Đồng Nai chính thức trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tinh gọn gồm cấp Thành phố và cấp Xã/Phường, loại bỏ hoàn toàn cấp trung gian huyện, thị xã.
Việc tinh gọn bộ máy đồng nghĩa với việc thẩm quyền phê duyệt, phân bổ và tự chủ ngân sách được giao phó và tập trung lớn hơn rất nhiều cho các chủ đầu tư ở cấp cơ sở như UBND cấp xã, phường hoặc các đơn vị sự nghiệp trường học. Đi kèm với quyền lực và sự tự chủ đó là yêu cầu khắt khe hơn bao giờ hết về trách nhiệm giải trình, năng lực quản lý dự án và khả năng tối ưu hóa hiệu quả từng đồng vốn đầu tư công. Khi các chủ đầu tư cấp cơ sở liên tục phê duyệt những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm quá thấp, hiệu quả của việc phân cấp quản lý ngân sách sẽ bị đặt một dấu hỏi lớn.
Bình luận về những con số tiết kiệm siêu thấp nêu trên, Luật sư Nguyễn Thị Hương, thuộc Đoàn Luật sư TP HCM cho biết: Bản chất của hệ thống đấu thầu qua mạng quốc gia là tạo ra một môi trường phẳng, xóa bỏ rào cản địa lý để nhiều nhà thầu cùng tham gia, từ đó kéo giảm giá thành, mang lại lợi ích cao nhất cho nhà nước. Khi hàng loạt gói thầu lớn nhỏ tại một địa phương đều trúng với giá sát sạt, tỷ lệ tiết kiệm chỉ loanh quanh ở mức dưới 0,5%, mục tiêu cốt lõi về hiệu quả kinh tế của quá trình đấu thầu chưa đạt được.
Cần làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu chủ đầu tư tại các cơ quan như Văn phòng HĐND và UBND phường Biên Hòa, Trường Mầm non Long Bình trong việc tổ chức lập và thẩm định dự toán có bám sát giá cả thị trường thực tế hay không. Đồng thời, dư luận hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi về việc quá trình thương thảo hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu đã được thực hiện với tinh thần bảo vệ ngân sách nhà nước theo đúng Chỉ thị 12/CT-TTg hay chưa.
Việc dễ dàng chấp nhận các mức giá dự thầu thiếu tính cạnh tranh mà không nỗ lực đàm phán giảm giá có dấu hiệu chưa tuân thủ triệt để định hướng tối ưu hóa vốn đầu tư công của Chính phủ.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2] : Đấu thầu tại TP Đồng Nai: Dấu hỏi minh bạch khi Công ty Hoàng Đăng vắng bóng đối thủ
Kỷ cương tối ưu hóa ngân sách và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu Liên quan đến các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm rất thấp tại TP Đồng Nai, hệ thống pháp luật hiện hành đã quy định rõ trách nhiệm giải trình và kỷ cương trong việc thương thảo, tối ưu hóa ngân sách nhà nước. Pháp luật đấu thầu mới nhất đặt ra những quy định khắt khe về trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các đơn vị khi để xảy ra tình trạng tiết kiệm ngân sách không đạt kỳ vọng, có dấu hiệu lãng phí nguồn lực công. Phía sau những con số tiết kiệm ngân sách siêu thấp, loanh quanh ở mức dưới 0,5% tại các gói thầu mà Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Hoàng Đăng trúng thầu trên địa bàn TP Đồng Nai là một hành lang pháp lý đã được quy định vô cùng chặt chẽ, gắn liền với trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu chủ đầu tư và bên mời thầu.
Theo quy định tại Điều 21 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình là những trụ cột không thể tách rời trong hoạt động mua sắm công. Hiệu quả này không nằm ở những báo cáo thành tích chung chung, mà phải được định lượng trực tiếp thông qua số tiền và tỷ lệ phần trăm tiết kiệm ngân sách thực tế sau mỗi cuộc đấu thầu. Để siết chặt kỷ cương quản lý vốn nhà nước, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Chỉ thị này là một công cụ pháp lý cứng rắn, yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là các chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn vốn tại các gói thầu do mình phụ trách. Việc để xảy ra tình trạng đấu thầu mang tính chất hình thức, thiếu vắng sự cạnh tranh thực chất dẫn đến giá trúng thầu sát giá dự toán, không tối ưu được dòng vốn đầu tư công sẽ bị xem xét trách nhiệm giải trình nghiêm khắc theo quy định.
Đồng bộ với Chỉ thị của Thủ tướng, Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 (do Thứ trưởng Trần Quốc Phương ký ban hành) hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026 đã thiết lập các ranh giới thực thi rõ ràng: Đối với gói thầu xây lắp thuộc trường hợp chỉ định thầu theo quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78 của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư và nhà thầu bắt buộc phải thương thảo về giá, bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu. Đối với các gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh qua mạng trong nước, dù quy trình không bắt buộc tổ chức bước thương thảo hợp đồng độc lập (mà thực hiện hoàn thiện hợp đồng trực tiếp), các chủ đầu tư và bên mời thầu vẫn có trách nhiệm khuyến khích nhà thầu chủ động đề xuất giải pháp công nghệ, cải tiến biện pháp thi công để giảm giá thầu. Tại các gói thầu có áp dụng bước thương thảo theo luật định (như dịch vụ tư vấn, đấu thầu quốc tế hoặc hỗn hợp), quá trình này bắt buộc phải được thực hiện một cách thực chất, nghiêm túc, yêu cầu người đại diện chủ đầu tư phải nỗ lực đàm phán giảm giá nhằm bảo vệ tối đa lợi ích của ngân sách nhà nước, kiên quyết chống thất thoát lãng phí và tuyệt đối không thực hiện chiếu lệ, hình thức.
Trong bối cảnh hệ thống hành chính toàn quốc được tinh gọn, đặc biệt khi Thành phố Đồng Nai được vận hành theo mô hình chính quyền 2 cấp mới (cấp Tỉnh và cấp Xã) theo Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội, việc phân cấp tự chủ và giao quyền về cơ sở diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Do đó, khi các chủ đầu tư cấp cơ sở được giao toàn quyền quyết định nhưng lại phê duyệt những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp (chỉ vài triệu đồng trên quy mô hàng tỷ đến hàng chục tỷ đồng), trách nhiệm giải trình về tính minh bạch trong lập dự toán, đánh giá thầu và hiệu quả đàm phán hợp đồng của những người trực tiếp đặt bút ký quyết định cần được các cơ quan thanh tra, kiểm tra làm rõ theo đúng tinh thần thượng tôn pháp luật